به نظر کسی که از زمین به ماه نگاه می کند، هنگامی که ماه دور زمین می گردد شکلش تغییر می کند. به نظر می رسد که ماه از یک هلال به یک دایره تبدیل می شود و دوباره از دایره به هلال تغییر شکل می دهد.
فازهای ماه عبارتند از: 1- ماه نو 2- ربع اول 3- ماه کامل 4- ربع آخر و فازهای بین اینها.
برای درک بهتر فازهای ماه، توجه به این نکته لازم است که همیشه نیمی از ماه به وسیله خورشید روشن می شود که البته کاملاً هم منطقی است. اما لازم است این وضعیت را تجسم کنیم تا فازها را بهتر بفهمیم.
در زمان های خاصی ما هم قسمت روشن و همه قسمت سایه ماه را می بینیم. به این ترتیب تصاویری از ماه به وجود می آید که همگی ما با آنها آشنا هستیم. همچنین باید توجه داشته باشیم که بخش سایه ماه با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیست.
بنابراین توضیحی که برای نحوه ایجاد فازهای ماه می توان ارایه داد این است که همان طور که ماه به دور زمین می گردد، با زاویه تغییر (موقعیت نسبی) زمین، ماه و خورشید، فازهای ماه ایجاد می شود.
ماه نو موقعی رخ می دهد که ماه بین زمین و خورشید قرار می گیرد. در این شرایط سه شیء تقریباً در یک صف قرار دارند. تمام بخش روشن ماه هم در پشت آن است. یعنی در نیمه ای که ما نمی توانیم ببینیم.
هنگامی که ماه کامل است، زمین، ماه و خورشید تقریباً در یک صف هستند، درست مثل ماه نو. اما ماه در مقابل زمین است. به طوری که تمام قسمت روشن ماه رو به ما است و قسمت سایه به طورکامل از دید پنهان است.
ربع اول و ربع آخر (هر دو به عنوان نیمه ماه شناخته می شوند)، موقعی اتفاق می افتد که ماه نسبت به زمین و خورشید زاویه 90 درجه دارد. بنابراین ما به طور دقیق نیمی از ماه را روشن و نیمی را تاریک می بینیم.
اگر این این چهار مرحله کلیدی را درک کنیم، به آسانی می توانیم فازهای بین اینها را هم تجسم کنیم چراکه بخش روشن به تدریج و در بین این فازها در تردد است.