مهندس محمد مهدی عفیفی
بادام زمینی محصولی است که در مناطق حاره و در مناطق معتدل زمین قابل کشت و کار است و هدف اصلی از کاشت آن در جهان استحصال روغن است. ولی متأسفانه در ایران 95% از موارد کشت و کار آن به منظور تولید آجیل انجام می شود. منشأ این گیاه آمریکای جنوبی است و از آن جا به آفریقا و سایر کشورهای آسیایی گسترش یافته است.
بادام زمینی گیاهی از تیره بقولات یا لگومینوز است و حدود سه الی 6.5 ماه کشت آن زمین را اشغال می کند. این گیاه دارای یک ساقه مرکزی کرکدار است که دارای انشعابات جانبی فراوانی است. طول ساقه آن بین 30 تا 80 سانتی متر است و ساقه های جانبی حول ساقه اصلی منشعب می شود. بادام زمینی دارای ریشه مستقیم و اولیه است که تا عمق 50 تا 100 سانتی متر در خاک فرو می رود. سپس ریشه های جانبی آن شروع به رشد می کند. برگ ها در بادام زمینی پنجه ای و شامل دو برگچه پوشیده از کرک است. گاهی اوقات برگچه پنجمی در انتهای یک دمبرگ طویل دیده می شود. گل ها به رنگ زرد و کوچک بوده و به صورت منفرد و یا دستجات دو الی چهارتایی در زاویه داخلی برگ ها وجود دارد.
گل دهی حدود یک الی 1.5 ماه پس از سبز شدن آغاز شده و تا دو الی سه ماه ادامه می یابد. تعداد گل های تولیدی زیاد اما کمتر از 15 الی 20 درصد آن به صورت غلاف و نیام رشد می کند. ریزش گل ها در آغاز زیاد است و حدود یک سوم نیام ها نیز از بین می رود.
بذر بعضی از ارقام بادام زمینی دارای دوره خواب dormancy است.
دانه ها هنگام رسیدن غنی از روغن هستند. وزن هزار دانه متفاوت است و بین 10 تا 350 گرم است. ارقام زودرس دارای وزن هزاردانه کمتر و ارقام دیررس وزن هزار دانه بیشتر و اندازه درشت تر هستند.
خاک برای کشت بادام زمینی باید از بافت سبک برخوردار باشد. در مرحله داشت باید دست کم دو الی سه بار عملیات خاکپا را انجام داد. یعنی خاک اطراف بوته را به هم بزنیم و اجازه سله بستن (ترک بستن) به خاک را ندهیم. زمانی مبادرت به کشت بادام زمینی نماییم که درجه حرارت هوا حدود 14 الی 15 درجه باشد و عمق کاشت را هفت تا هشت سانتی متر و نهایتاً ده سانتی متر در نظر بگیریم.
