توضیحی که پیش از این درباره گوناگونی نهنگ ها وجود داشت این بود که همه ویژگی ها در گونه هایی جمع بوده اند و تفاوت ها در شکل و اندازه در نتیجه تکامل و به مرور زمان به وجود آمده است. هرچه هم زمان بیشتری می گذشته، گونه های آب بازسانان تنوع بیشتری از نظر شکل و اندازه پیدا می کرده اند. نتیجه این نظریه این است که آب بازسانان کوچک، متوسط و بزرگ هرچه به تاریخ امروزی نزدیک تر می شده به وجود آمده اند و نوع تغذیه هم هرچه به امروز نزدیک تر می شده با یکدیگر متفاوت می شده اند.
اما براساس ایده ای دیگر و جدیدتر نهنگ ها خیلی زود و در همان اوایل تاریخشان راه های جداگانه ای از نقطه نظر اندازه و شاید بوم شناسی پیدا کرده اند.
بعضی از قابلیت های کلیدی تکاملی به نهنگ ها اجازه داده تا در همان اوایل تاریخ خود، از نظر اندازه و شکل به سرعت گسترش پیدا کنند و تکامل در نهنگ های اولیه به شکل انفجارآمیزی سریع بوده است. به این ترتیب اشکال مختلف نهنگ ها در همان ابتدا تشکیل شده و به همان شکل هم باقی ماندند.
یعنی نهنگ های بزرگ، نهنگ های کوچک و نهنگ های متوسط همگی در همان ابتدای تاریخ نهنگ ها ظاهر شده اند. نهنگ های بزرگ اکثراً پلانکتون ها که موجوداتی ریز و شناور بر سطح دریا هستند را می خوردند. نهنگ های کوچک هم ماهی و نهنگ های متوسط ماهی مرکب می خوردند.
بر اساس این ایده آخرین تفاوت ها شاید 25 میلیون سال پیش شکل گرفته باشد و پس از آن ویژگی ها تغییر زیادی نکرده اند. آنها در همان ابتدا از هم انشعاب پیدا کرده اند و در ادامه هم به راه های جداگانه شان ادامه داده اند. تنوع اندازه بدن و نوع تغذیه نهنگ ها هنوز هم به همین انشعاب های اولیه مربوط است.
به این ترتیب نهنگ هایی هم که ما امروزه می بینیم از همان ابتدا به شکل های مختلف و بی همتا تکامل پیدا کرده اند و این ویژگی ها را در بیشتر طول تاریخشان حفظ کرده اند.
