دکتر مونا زارع

سلول ها در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان می توانند خود را تغییر دهند که به این کار سازگاری سلول می گویند. البته این تغییرات برگشت پذیر است. یعنی در صورت نیاز و عادی شدن شرایط، سلول ها می توانند به حالت اول برگردند.

به عبارت دیگر سازگاری یعنی این که سلول ها در پاسخ به تغییرات به وجود آمده در محیط اطرافشان، تغییرات قابل برگشتی در تعداد، اندازه، شکل ظاهری، فعالیت زیستی یا عملکرد به وجود آورند. در شرایط طبیعی معمولاً سلول ها این تغییرات را در پاسخ به هورمون ها و یا مواد شیمیایی نشان می دهند. برای مثال بزرگ شدن پستان و رحم در طی حاملگی در پاسخ به محرک هورمونی، نوعی سازگاری طبیعی است. اما در شرایط پاتولوژیک (یا آسیب شناختی، یعنی هنگامی که آسیبی وارد شده باشد و شرایط بدن طبیعی نباشد) پاسخ سلول به نوعی است که سلول را قادر می سازد تا ساختمان و عملکرد خود را متعادل کرده و از آسیب رهایی یابد. این سازگاری ها به شکل های مختلفی است که پاسخ های تطابقی اصلی عبارتند از: هیپرتروفی، هیپرپلازی، آتروفی و متاپلازی.

در شماره های آینده با هر یک از این روش ها به شکل جداگانه آشنا می شوید.

منابع:

-آسیب شناسی پایه (عمومی) رابینز، سال 2007، ویرایش هشتم- کومار، عباس، فوستو،  میچل- زیر نظر دکتر مسلم بهادری/ مترجمین: دکتر علی رضا فتح اللهی- دکتر خسرو سبحانیان- دکتر مسعود خدایی- انتشارات ارجمند.

-با سپاس از دکتر میرافشاریه، استاد آسیب شناسی (پاتولوژی) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی.