یکی از بارزترین اختلالات ناشی از اسکیزوفرنی مربوط به این است که فرد چگونه فکر می کند. بیمار ممکن است بسیاری از توانایی هایش در زمینه ارزیابی منطقی محیط اطراف و نیز تعاملات خود با دیگران را از دست بدهد.
ممکن است فرد دچار کابوس ها و توهماتی باشد که منعکس کننده اشتباه در ادراک و برداشت او از واقعیت باشد. در نتیجه رفتارهای این فرد ممکن است برای یک مشاهده کننده گاه گاهی عجیب به نظر برسد.
بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی اغلب بر این باورند چیزهایی غیر واقعی وجود دارند و ممکن است در پذیرش واقعیت واقعی مشکل داشته باشند.
بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی بیشتر از داشتن هذیان رنج می برند که منعکس کننده اشتباه در درک و تفسیر واقعیت به وسیله آنها است.
کسی که مبتلا به اسکیزوفرنی است ممکن است به شیوه ای بسیار پارانوئید عمل کند –قفل های متعدد برای درهای خانه خود بخرد، هنگامی که در انظار عمومی راه می رود پشتش را بپاید و از صحبت کردن با تلفن امتناع کند. این رفتارها ممکن است به نظر غیر منطقی یا نامعقول به نظر برسد، اما برای کسی که مبتلا به اسکیزوفرنی است، این رفتارها ممکن است واکنشی منطقی به باورهای غلط خودشان باشد که دیگران قادر به دریافت آنها نیستند.
