مشتری آ را در نظر بگیرید. او به رایانه جدیدی نیاز دارد تا به وسیله آن در خانه کار کند. این مشتری می خواهد رایانه اش مطمئن باشد و پردازشگر خوبی باشد تا بتواند با آن هر روز چند وظیفه پیچیده را انجام دهد. با این حال، مشتری آ فقط میزان محدودی پول دارد تا به این منظور خرج کند. بنابراین باید اطمینان حاصل کند که با پولش بهترین رایانه ممکن را خریداری می کند…

مشتری آ قبل از رفتن به فروشگاه، به دقت درباره گزینه های پیش رویش تحقیق می کند، قیمت ها را با هم مقایسه می کند و نظرات مصرف کنندگان دیگر انواع رایانه ها را بررسی می کند. در نهایت با آگاهی کامل بهترین رایانه ای که می تواند نیازهایش را تأمین می کند را انتخاب می کند. مشتری آ نمونه انسان اقتصادی در نظریه های اقتصادی نئوکلاسیک است. مشتری ای که برای انجام تمام فعالیت های اقتصادیش همیشه منطقی و مطلع است.

حالا مشتری ب را در نظر بگیرید. او در محل کارش روز بدی داشته. افسرده و بی حوصله است و ولع دارد کار هیجان انگیزی انجام دهد. بنابراین به بازار می رود تا چوب ماهیگیری بخرد. یک چوب ماهی گیری توجهش را جلب می کند. او شروع می کند به فکر کردن درباره این که چه قدر دوست دارد یک چوب ماهیگیری داشته باشد و چقدر هیجان انگیزاست که آن را خریداری کند.

مشتری ب هم مانند مشتری آ مقدار محدودی پول برای خرج کردن دارد و چوب ماهیگیری ای هم که چشم او را گرفته بسیار گران قیمت است. با این حال، مشتری ب به سرعت خرید خودش را توجیه می کند با این استدلال که این کار او را خوشحال می کند. مشتری ب به این که کار با این محصول چطور است و چه میزان قرار است از آن استفاده کند و اصولاً وقت دارد از آن استفاده کند یا نه توجهی نمی کند. این نوع رفتار اقتصادی معمولاً «درمان در خرده فروشی» نامیده می شود. یعنی خرید برای بهبود خلق و خوی فرد.

جای مفهوم درمان در خرده فروشی در اقتصاد نئوکلاسیک غایب است درحالی که این رفتار، رفتاری شایع است. قرن ها است اقتصاددانان فرض کرده اند انتخاب های اقتصادی مردم همیشه از روی منطق است و انگیزه شان هم نیاز است و کم داشتن پول برایشان محدودیت ایجاد می کند.اما درمان در خرده فروشی ثابت می کند همیشه هم این طور نیست. بنابراین جای رفتارهای اقتصادی غیرمنطقی ای مانند درمان در خرده فروشی کجاست؟

تئوری مربوط به رفتار خرده فروشی، اقتصاد رفتاری نامیده می شود. اقتصاد رفتاری به دنبال ایجاد وحدت بین اصول اساسی اقتصاد نئوکلاسیک با واقعیت های مطرح شده در روانشناسی است. این نظریه در اوایل قرن 20  میلادی و هنگامی که تئوری نئوکلاسیک در توضیح ناهنجاری هایی که در اقتصاد بازار رخ می دهد کم آورد، از دل اقتصاد نئوکلاسیک بیرون آمد.

هرچند اقتصاد رفتاری از دل نوشته های چند اقتصاددان برجسته بیرون آمده، اما یکی ازاصول پیشرو این تئوری از جانب اقتصاددانی به نام هربرت سایمون در دهه 1950میلادی مطرح شد. سیمون فرض را بر این قرار داد که انسان نمی تواند همیشه منطقی عمل کند چرا که دارای عقلانیتی محدود است. به عبارت دیگر ذهن انسان، محدود و متناهی است. انسان ها نه اطلاعات نامحدودی برای حل مشکلات دارند و نه تمام وقت درباره آنها فکر می کنند. همچنین انسان ها تقلا می کنند مشکلات را به طور عینی تجزیه و تحلیل کنند که نتایجش هم به طور مستقیم روی خودشان اثر می گذارد. این نتایج به خصوص وقتی تأثیرگذارتر است که به مشکلات از زاویه تجربه شخصی خودشان که در پوشش تعصبات اجتماعی یا فرهنگی شان قرار دارد هم نگاه کنند.

بنابراین هنگامی که پای تصمیم گیری سریع به میان می آید، انسان ها قواعد خودشان را به کار می بندند. در حالی که ذاتاً عقلانی است که کاری خاص را انجام دهند، اما قوانین خودشان و رفتارشان ممکن است در این راستا نباشد.

درواقع مشتریان در مورد نتایجی که ممکن است برایشان پیش بیاید خطر می کنند و آن را به تصادف وامی گذارند. درست مثل این که شیر یا خط بیندازند.

از مفهوم عقلانیت محدود که سیمون مطرح کرده ایده دیگری بیرون آمده. به این ترتیب که جنبه های دیگری از انسانیت هم ممکن است بر سر راه منافع شخصی که به انسان اقتصادی نئوکلاسیک انگیزه می دهد، محدودیت ایجاد کند. اقتصاددانان رفتاری می گویند عواملی مانند نوع دوستی و یا کنترل بر خود هم ممکن است بر انتخاب های اقتصادی مصرف کننده اثر بگذارند.

البته چنین تئوری اقتصادی ای یک مشکل دارد و آن این که چگونه یک اقتصاددان می تواند نتایج اقتصادی را به دقت پیش بینی کند؟ نظریه نئوکلاسیک خالص بسیار مرتب و منظم تر است و بر پایه مدل های ریاضیاتی هم قرار می گیرد.

اما بدیهی است که اقتصاددانان رفتاری خیلی نمی توانند برای پیش بینی نتایج بر مدل های ریاضی تکیه کنند. در عوض آنها داده ها را از دنیای واقعی، معاملات حقیقی و رفتار مصرف کنندگان در گذشته جمع آوری می کنند تا ارزیابی کنند که مصرف کنندگان ممکن است در موقعیت های آینده چگونه رفتار کنند. به طور کلی اقتصاددانان نشان داده اند که ساخت مفروضات واقع بینانه درباره طبیعت و فطرت انسان به نتیجه ای دقیق تر منجر می شود.

با این حال، برخی از اقتصاددانان هنوز هم دلیلی برای رد اقتصاد رفتاری مطرح می کنند. کسانی که به نظریه نئوکلاسیک خالص چسبیده اند اصرار دارند که نیروهای رقابت در بازار بر مصرف کنندگان فشار می آورند تا انتخاب عقلانی انجام دهند.

به هر حال اقتصاددانان رفتاری موفق شده اند توضیحی درباره ناهنجاری هایی که گاهی در بازار رخ می دهد ارایه کنند درحالی که اقتصاد نئوکلاسیک نتوانسته است. به عنوان مثال اقتصاددانان رفتاری نقش حرص و طمع انسان در به وجود آمدن بحران مالی سال 2008 را پیش می کشند. به این ترتیب که وعده ثروت باد آورده مردم را به سمت مؤسسات مالی می کشاند و وقتی بازار سهام سقوط می کند، ترس موجب می شود افراد هجوم ببرند تا پولشان را از بازار بیرون بکشند، درحالی که می توانستند سهام را با قیمت خیلی کمی خریداری کنند.

منبع:http://www.whatiseconomics.org/behavioral-economics

مطالب مرتبط:

چگونه هرچه که می خواهیم بخریم؟

ما برای پول کار کنیم یا پول برای ما کار کند؟

سنگ های دگرگونی سومین طبقه بزرگ سنگ ها هستند. دو طبقه دیگر سنگ ها عبارتند از: سنگ های رسوبی و سنگ های آذرین. سنگ های دگرگونی به این ترتیب به وجود آمده اند که سنگ های رسوبی و سنگ های آذرین به خاطر شرایط زیر زمین تغییر پیدا کرده و یا دگرگون شده اند (تغییرشکل پیدا کرده اند).

چهار عامل اصلی که سنگ ها را دگرگون می کند عبارتند از: حرات، فشار، سیالات و کرنش (استرین). این چهار عامل می توانند از راه های بی شمار و مختلفی کنش و واکنش کنند. در نتیجه، بیشتر هزاران ماده معدنی نادری که از نظر علمی شناخته شده اند در طبقه سنگ های دگرگونی قرار دارند. دگرگونی در دو مقیاس عمل می کند مقیاس منطقه ای و مقیاس محلی.

نکته اصلی ای که درباره سنگ های دگرگونی می توان گفت این است که آنها تحت حرارت و فشار زیاد شکل گرفته اند. ویژگی های سنگ های دگرگونی عبارتند از این که:

-از آنجایی که دانه های معدنی آنها در طول دگرگونی با هم بوده و محکم به هم چفت شده اند، معمولاً سنگ های محکمی هستند.
-سنگ های دگرگونی در مقایسه با انواع دیگر سنگ ها از مواد معدنی متفاوت تری ساخته شده اند و طیف گسترده ای از رنگ و درخشش دارند.
-سنگ های دگرگونی به طور کلی علایمی از کشیدگی یا فشردگی را نشان می دهند که به آنها ظاهر راه راه می دهد.

برای دگرگون کردن سنگ ها معمولاً حرارت و فشار با هم کار می کنند. فشار و حرارت هر دو در اعماق زمین زیاد می شوند. در دما و فشار بالا، مواد معدنی در بیشتر سنگ ها تجزیه می شوند و به مجموعه متفاوتی از مواد معدنی تبدیل می شوند که در شرایط جدیدی که پیدا می کنند پایدارند. تشکیل کانی های (مواد معدنی) رسی از سنگ های رسوبی مثال خوبی در این زمینه است. خاک رس درواقع مواد معدنی سطح است که وقتی فلدسپار و میکا تحت شرایطی در سطح زمین تجزیه می شوند تشکیل می شود. اما خاک رس بر اثر گرما و فشار دوباره به آهستگی به شکل میکا و فلدسپار برمی گردد.

سنگ های دگرگونی حتی با مجموعه معدنی جدیدی که دارند ممکن است همان خواص شیمیایی کلی ای که قبل از دگرگونی داشته اند را دارا باشند.

سیالات عامل مهم دیگر دگرگونی هستند. بیشتر سنگ ها  حاوی مقداری آبند، اما سنگ های رسوبی بیشتر آب را در خود نگه می دارند. در زمینه عامل سیالات اولاً می توان گفت که آبی وجود دارد که در رسوبات هنگامی که سنگ می شده اند، به دام افتاده است. دوم می توان به آبی اشاره کرد که هنگامی که کانی های رسی دوباره به فلدسپار و میکا تبدیل می شوند آزاد شده است. این آب می تواند آن قدر از مواد حل شونده لبریز شود که مایع به دست آمده درواقع کمتر از یک ماده معدنی مایع نباشد.

این مایع ممکن است اسیدی یا قلیایی، پر از سیلیکا (تشکیل سنگ یمانی دهد) و یا پر از سولفید و یا کربنات ها و یا ترکیبات فلزی و با تنوعی بی پایان باشد. سیالات به خاطر خاصیت خود تمایل دارند که از محل به وجود آمدنشان دور شوند، به این ترتیب آنها با سنگی دیگر در جایی دیگر واکنش نشان می دهند. این فرایند، که خاصیت شیمیایی سنگ و همچنین مجموعه معدنی سنگ را تغییر می دهد متاسوماتیسم نامیده می شود.

کرنش (استرین) به هر گونه تغییری در شکل سنگ ها به خاطر نیروی تنش (استرس) اطلاق می شود. (تنش و کرنش در ظاهر یکسان به نظر می رسند اما تنش نیرویی است که یک شیء را تحت تأثیر قرارمی دهد و تعریف کرنش این است که چگونه جسم به استرس پاسخ می دهد.) حرکت در منطقه گسل نمونه ای از کرنش است.

در سنگ های کم عمق، نیروهایی که فشار وارد می کنند دانه های معدنی (کاتاکلاسیز) را له و ساییده می کنند تا کاتاکلاسیت به وجود آورند. نتیجه ادامه این روند به وجود آمدن سنگ سخت و رگه دار میلونیت است. تحت حرارت و فشار بیشتر، هنگامی که مواد معدنی دگرگونی مانند میکا و فلدسپار شروع به شکل گیری می کنند، کرنش موقعیت آنها را در لایه ها میزان می کند. حضور لایه های مواد معدنی، به نام برگوارگی (foliation)، یک ویژگی مهم در طبقه بندی سنگ های دگرگونی است.

هنگامی که کرنش افزایش می یابد،  برگوارگی شدیدتر می شود و مواد معدنی ممکن است به صورت لایه های ضخیم تر مرتب شوند. انواع سنگ های ورقه شده ای که در این شرایط تشکیل می شوند بسته به بافت خود شیست یا گنیس نامیده می شوند. شیست ورقه ورقه های ریزی است در حالی که در گنیس نوارهای پهنی از مواد معدنی سازمان دهی شده اند.

چهار عاملی که گفته شد عوامل دگرگونی منطقه ای هستند.

درجات مختلفی از دگرگونی (بسته به شدت) مجموعه های مختلفی از مواد معدنی دگرگونی را به وجود می آورد.

انواع سنگ پایه ای دگرگونی
سنگ رسوبی شیل ابتدا به سنگ لوح، سپس به فیلیت و بعد از آن به شیست غنی از میکا دگرگون می شود.

ماده معدنی کوارتز تحت دما و فشار بالا تغییر نمی کند، محکم تر به هم می چسبد. بنابراین ماسه سنگ رسوبی به کوارتزیت تبدیل می شود. سنگ های حد واسط این دگرگونی که مخلوط ماسه و رسند – یعنی گلسنگ ها – شیست یا گنیس می شوند. 

سنگ آهک هم دوباره کریستالی می شود و به سنگ مرمر تبدیل می شود.

سنگ های آذرین به مجموعه متفاوتی از مواد معدنی و انواع سنگ های دگرگونی تبدیل می شوند. اینها شامل سرپانتینیت، شیست آبی، سنگ صابون و دیگر گونه های نادر مانند اکلوژیت هستند.

دگرگونی می تواند بسیار شدید باشد و با همه چهار عامل که با حداکثر شدتشان عمل می کنند انجام گیرد که برگوارگی ای به هم پیچیده وهم زده مثل شکلات تافی به وجود آید که نتیجه مگماتیت نامیده می شود. با دگرگونی بیشتر، سنگ ها می توانند به چیزی سخت تبدیل شوند که به آن گرانیت نفوذی می گوییم.

دگرگونی محلی
نوعی دگرگونی که در محل های خاص رخ می دهد دگرگونی تماسی است. سنگ هایی که مورد تهاجم ماگما قرار می گیرند پخته می شوند و به هورنفلس یا پسر عمویش گرانوفلس تبدیل می شوند. دگرگونی اغلب در نزدیکی توده های نفوذی آذرین رخ می دهد جایی که ماگمای داغ خودش را به زور به داخل لایه های رسوبی می کشاند. گدازه می تواند از دیواره سنگ محلی کانالی درست کند و آنها را به مواد معدنی عجیب و غریبی تبدیل کند.

همچنین گدازه سطح جریان می یابد و ذغال آتشین زیر زمین هم می تواند باعث دگرگونی تماسی متوسطی شود.

منبع: http://geology.about.com/cs/basics_roxmin/a/aa011804c.htm

مطالب مرتبط:

تصویر انواع سنگ های دگرگونی

سنگ های رسوبی

جدول انواع سنگ های آذرین

سنگ های آذرین

سنگ ها چه هستند؟

گسل چیست؟