به خاطر دموکراسی و آینده بهتر رأی می دهیم

 محمدرضا کریمی

انتخاباتبرای تمام کشورهایی که در آنها انتخابات برگزار می شود یک موفقیت است که جوانان خود را به حرکت درآورند و آنها را به پای صندوق های رأی بکشانند. چون که این جوانان هستند که آینده مملکت را می سازند و بدون حمایت آنها از دولت یا حکومت، اداره کنندگان کشور نمی توانند برنامه هایشان را با موفقیت از پیش ببرند. چنان که وقتی در مقایسه با دوره های قبلی تعداد بیشتری از جوانان در انتخابات اخیر ریاست جمهوری آمریکا شرکت کردند، رسانه های آمریکایی با خوشحالی زیاد از آن یاد کردند.

خوشبختانه ما در کشورمان این اقبال را داشته ایم که جوانانمان تقریباً در همه انتخابات ها حضور پرشوری داشته اند. در حال حاضر در کشور ما تقریباً نیمی از واجدان شرایط رأی دادن را جوانان بین 15 تا 30 سال تشکیل می دهند و مشارکت آنها در انتخابات برای هر کسی که کسوت ریاست جمهوری را بر تن کند موهبت بزرگی است.

در هنگام انتخابات ستادهای انتخاباتی مملو از جوانانی است که برای نامزد مورد نظرشان تبلیغ می کنند. عده زیادی از جوانان عکس نامزد انتخاباتی مورد نظرشان را در دست دارند و آنها را به دیوارها می چسبانند یا بین مردم پخش می کنند. آنها در سر هر کوچه و خیابان با یکدیگر درباره انتخابات بحث می کنند و با هیجان زیاد از نامزد مورد نظرشان حمایت می کنند و در سطح خانواده ها بحث ها و تشویق های آنها منجر به گرم شدن انتخابات شده است. تاکنون میتینگ هایی که از سوی نامزدها یا نمایندگان یا حامیانشان تشکیل شده با اقبال جمع زیادی از جوانان همراه بوده. آنها با هیجان زیاد در این میتینگ ها به نفع نامزدشان شعار می دهند.

بسیاری از این جوانان با عقاید مختلف در محیط های کار،‌ در کلاس های درس دانشگاه و یا مدرسه کنار هم می نشینند و در هنگام انتخابات برای نامزدهای مورد نظرشان تبلیغ می کنند و سعی می کنند یکدیگر را برای شرکت در انتخابات مجاب کنند. آنها به این ترتیب نشان می دهند که به خوبی مؤلفه های رفتار سیاسی و دمکراتیک را می دانند.

به هر حال جوانان ایرانی به حدی پرشورند که بی شک رشک بسیاری از کشورها به ویژه کشورهایی که مدت ها است انتخابات های آنها عاری از این صحنه ها است و یا کشورهایی که نبودن آزادی به آنها چنین امکانی را نمی دهد برمی انگیزند. صرف نظر از این که این جوانان از چه نامزدی حمایت می کنند، همین حضور آنها در انتخابات ثبات کشورمان را در منطقه ای پرتلاطم که همواره مورد طمع کشورهای قدرتمند خارج از منطقه نیز هست تضمین می کند.

یکی از جوانان فعالی که برای نامزد انتخاباتی مورد نظرش تبلیغ می کند می گوید:«فعالیت برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات و دادن رأی به یک نامزد و بعد شاهد پیروزی او بودن، شادی بخش و هیجان انگیز است».

این جوانان پرشور می خواهند کسی را انتخاب کنند که فکر می کنند از اهداف آنان حمایت می کند و طبیعی است که همین اهداف است که آینده ایران را می سازد.

فعالیت جوانان در ستادهای انتخاباتی نامزدها

آن چه که مشخص است این است که نمی توان تأثیر حضور جوانان در ستادهای انتخاباتی نامزدها را انکار کرد. بیشتر آنها به شکل داوطلبانه در این ستادها فعالیت می کنند.

این حضور داوطلبانه جوانان برای تبلیغ برای یک نامزد انتخاباتی و یا همین شرکت پر تعداد آنها در انتخابات نه تنها برای دولت آینده سودمند و دلگرم کننده است، بلکه موجب جامعه پذیری خود جوانان هم می شود. همین طور بحث های آزاد سیاسی که بین آنها در می گیرد موجب می شود که حس مسئولیت پذیری را تمرین کنند و نیز احساس هویت کنند. از آن جایی که خود آنها آینده جامعه را خواهند ساخت، این حضور تمرین خوبی برای آنها است.

جوانی که یک بار رأی می دهد بارها و بارها این تجربه را تکرار می کند

هر جوانی که یک بار رأی دادن را تجربه می کند بارها و بارها این تجربه را تکرار خواهد کرد. بنابراین وقتی انبوهی از جوانان اولین رأیشان را به صندوق می ریزند در کشور این امیدواری به وجود می آید که تا آخر عمر این تجربه را تکرار خواهند کرد.

بنابراین جای خوشبختی است که ما شاهدیم رأی دهندگان جوان و به ویژه رأی اولی های زیادی تمایل خود را به رأی دادن نشان می دهند یا در همایش های نامزدهای انتخابات شرکت می کنند. جالب است که بسیاری از این جوانان وقتی می شنوند دوستانشان در انتخابات شرکت نمی کنند به هر وسیله می کوشند آنها را تشویق به شرکت در انتخابات کنند یا می کوشند یکدیگر را مجاب کنند که نامزد مورد نظر آنها بهتر است. این جوانان سرمایه های کشور برای بقا،‌ توسعه و گسترش مردم سالاری هستند. این جوانان با یادأوری این شور بارها و بارها آن را تکرار می کنند و تأثیر رأیشان را بر آینده کشورشان خواهند آزمود.

انتخابات و شور جوانی

جوانان پرانرژی هستند و وقتی تصمیم به شرکت در انتخابات می گیرند در دیگران هم شور و شوق ایجاد می کنند و بر تعداد زیادی از افراد جامعه اثر می گذارند. جوانان وقتی امیدوارند همه چیز را با عینک خوشبینی می بینند و با نسل های پیشین که همه چیز را خاکستری می بینند فرق می کنند.

جوانان ایرانی علاوه بر این شور و شوق که اقتضای سن آنها است،‌ بینش سیاسی بالایی دارند و این بینش را به خاطر سال ها زندگی کردن در یک جامعه سیاسی و انجام انتخابات های متعدد به دست آورده اند. این شور و بینش در کنار هم موجب شده آنها به تدریج قدرت ایجاد جریانات اجتماعی را پیدا کنند. فعالیت در ستادهای انتخاباتی و حتی هدایت این ستادها نشان دهنده توانایی آنها در ایجاد این جریانات اجتماعی است. به ویژه این که جوانان ما به تدریج تحصیل کرده تر نیز شده اند و بیشتر از نسل های گذشته با فناوری های نوین نظیر اینترنت یا امکانات گوشی های همراه آشنا هستند. اطلاعات زیاد و تحصیلات بالای آنها نیز موجب می شود که از میان اندیشه ها و نظریه های علمی، آن چه را که مناسب شرایط کشورشان تشخیص می دهند انتخاب کنند.  به این ترتیب شاهدیم که آنها در انتخابات های مختلفی که انجام شده هر بار  مطالبات جدید و پیشروتری مطرح کرده اند. این امر می تواند به جامعه کمک کند که هربار فرهنگ سیاسی جدیدتری را آزمایش کند. اینها نیز به مدد انتخابات ها و آزمون های متعدد در طول سال های کوتاه حیات جمهوری اسلامی به دست آمده است.

برخی می گویند که جوانان به خاطر تجربه کم قابل اعتماد نیستند. آنها می گویند که آنها از فرصت انتخابات استفاده می کنند تا هیجان های درونیشان را ارضا کنند و یا احساس شخصیت کنند. اما آنها این را در نظر نمی گیرند که اگر جوانان دنبال شور و هیجان هستند،‌ اما در کنار آن کنجکاو و جست و جوگرند و اگر به نظری می رسند آن را با جست و جو، شنیدن آرای دیگران و یا شرکت در مجامع مختلف سیاسی و انتخاباتی پیدا می کنند. آنها حتی انگیزه های بیشتری نیز دارند. چراکه آینده خود را در انتخاب بهتر می بینند. حتی اگر براساس اهداف و یافته های خود به نظرات مختلف یا متضادی با یکدیگر رسیده باشند.

جوانان و فناوری های جدید

جوانان ایرانی بیش از پیش از فناوری های نوین برای تبادل نظر یا ارایه دیدگاه هایشان استفاده می کنند. آنها از عرصه اینترنت برای گفت و گو یا ارایه نظر یا دیدگاه هایشان درباره انتخابات استفاده می کنند. آنها به این وسیله دامنه فعالیتشان را به دورترین مناطق کشور و حتی به میان هموطنانشان در خارج از کشور می کشانند.

به خاطر همین تأثیرات روزافزون جوانان در سرنوشت انتخابات آنها تأثیرگذارترین قشر در انتخابات دانسته می شوند و همه نامزدهای انتخاباتی انرژی زیادی را برای جذب جوانان به سوی برنامه هایشان صرف کرده و می کنند. بسیاری از شعارهای انتخاباتی نیز براساس دیدگاه ها و اهداف جوانان تهیه می شود تا اقبال نامزدها در انتخابات بیشتر شود. هر چه اقبال جوانان صرف نظر از نامزدی که انتخاب می کنند به انتخابات بیشتر شود برای کشور جای خوشبختی بیشتری است. چرا که دولت و حکومتی که به صورت مشارکتی از طرف مردم به ویژه جوانان انتخاب نشده باشد از نظر مشروعیت دچار تزلزل می شود و دولتی که از سوی جوانان حمایت نمی شود نمی تواند به پیشبرد موفقیت آمیز برنامه هایش امیدوار باشد. چراکه جوانان موتور حرکت جامعه به سوی آینده ای بهترند.

امتیاز به مطلب

حق و تکلیف رأی دادن در کشورهای جهان

محمدرضا کریمی

انتخاباتدر برخی از کشورهای جهان شرکت در انتخابات اجباری است. بر این اساس هر یک از واجدان شرایط رأی دادن که از شرکت در انتخابات سر باز زنند به تحمل مجازات هایی مثل پرداخت جریمه نقدی یا محرومیت از بعضی از خدمات اجتماعی محکوم می شوند. به این وسیله اطمینان حاصل می شود که اکثریت مردم در تشکیل نهادهای انتخابی نقش داشته اند. کشورهایی نظیر بلژیک، ترکیه، آرژانتین و … به این اصل معتقدند که شرکت در انتخابات یک تکلیف است و شهروندان با رأی دادن وظیفه اجتماعی خود را انجام می دهند. بنابراین اگر منافع جامعه ایجاب کند که شهروندان باید در انتخابات شرکت کنند لازم است که شرکت کنند و در صورتی که به این الزام عمل نکنند مجازات می شوند. بر این اساس افراد در هر صورت باید به تکلیف اجتماعی خود عمل کنند و در انتخابات شرکت کنند نه این که با استدلال هایی از قبیل این که با رأی دادن آنها چیزی تغییر نمی کند، از شرکت در انتخابات سرباز زنند.

در برخی از کشورها هم از مردم خواسته می شود به خاطر حق خود به پای صندوق های رأی بروند. بر اساس نظریه آنها حاکمیت مردم در جامعه جاری است و این حاکمیت حاصل جمع حاکمیت تک تک شهروندان است. براین اساس حق انتخاب نامزدهای انتخاباتی به شهروندان داده شده و آنها آزادند از این حقشان استفاده کنند و هیچ کس هم حق ندارد که این حق را از آنها بگیرد. براین اساس افراد این حق را هم دارند که با رأی ندادن اعتراض خود را به وضع موجود اعلام کنند.

برخی از کشورها نیز، هم به اصل آزادی انسان ها در دادن رأی و هم به نظریه مسئولیت اجتماعی معتقدند. ما هم، هم به خاطر استفاده از حق خود برای رأی دادن و هم برای انجام تکلیف اجتماعیمان لازم است در انتخابات شرکت کنیم.

تمام این موارد نشان می دهد که همه کشورها با هر ایده و نظریه ای، نسبت به میزان مشارکت مردم در انتخابات حساسند. چراکه مشارکت مردم در انتخابات کم هزینه ترین روش برای هدایت جامعه و پیشبرد و توسعه آن است.

مشارکت مردم در انتخابات ها موجب می شود که مردم درجه رضایت یا نارضایتی خود را از وضعیت موجود اعلام کنند و در صورتی که از وضع موجود راضی باشند حمایت خود را از برنامه های افراد یا گروه های بر سر کار اعلام کنند و در صورت نارضایتی نامزدهای دیگری را برگزینند. این چرخش قدرت موجب می شود که هم نظام سیاسی رو به بهبود و تکامل برود و هم مردم همواره افق های بهتری را برای خودشان ترسیم کنند.

نامزدها هم به تدریج شعارهایی را مطرح می کنند تا آرای مردم را جذب کنند و برنامه هایشان به تدریج گروه های مختلف و بیشتری از مردم را مخاطب می سازد. به عنوان مثال در سال های گذشته گروه های سیاسی به تدریج توجه خود را به سوی زنان، جوانان، اقشار مستضعف، کارگران، سرمایه داران و … معطوف کرده اند. به این ترتیب آنها براساس این شعارها می کوشند به بهبود وضع اقشاری که برای آنها شعار مطرح کرده اند بپردازند و امیدهای بیشتری را در آنها زنده کنند.

خوشبختانه در کشور ما حق تعیین سرنوشت تا حدودی به مردم داده شده و از مردم خواسته می شود از این حق برای تغییراتی که می خواهند به وجود آورند استفاده کنند. گروه ها و یا افرادی هم که قدرت را در دست دارند براساس آرای مردم به ارزیابی خود می پردازند. این ارزیابی موجب می شود که نقاط ضعف و قوت خود را پیدا کنند و با با استفاده از آنها برنامه های خود را با دلگرمی ادامه دهند و یا امکان موفقیت خود را در دوره های انتخاباتی بعدی افزایش دهند. حتی از دل این گروه ها می تواند گروه های دیگری به وجود آید که شعارهای جدیدتری را مطرح می کنند و برای مشکلات راه حل های جدیدی ارایه می دهند. چنان که در کشور ما هم تاحدودی این اتفاق رخ داده است. ما باید بپذیریم که در هیچ کشوری حتی کشورهایی که سال ها است در این زمینه تلاش می کنند مؤلفه های دموکراسی به طور صد در صد وجود ندارد و اگر ما می خواهیم به این سمت حرکت کنیم لازم است تا هر بار انتخاب های بهتری انجام دهیم تا سرانجام به نتیجه مورد نظرمان دست یابیم.

اگر انتخابات و حق رأی دادن در یک جامعه وجود نداشته باشد، انتقال قدرت به شکلی آرام و قانونمند در آن کشور صورت نمی گیرد و گروه های سیاسی برای دستیابی به قدرت راه هایی را طی می کنند که برای جامعه بی ثباتی و هرج و مرج به دنبال می آورد. این روند برای جامعه مصیبت های زیادی به همراه می آورد. این که مردم و گروه های سیاسی به این که انتخابات بهترین مسیری است که می توانند از راه آن به اهدافشان دست یابند ایمان داشته باشند سبب می شود که قدرت به صورت مسالمت آمیز دست به دست شود.

در واقع انتخابات و مشارکت مردم و گروه های سیاسی کم هزینه ترین روش برای انتقال قدرت و چرخش نخبگان است. در همه کشورهایی که نظام رأی دادن و انتخابات در آنها وجود دارد تلاش می شود که همه مردم در انتخابات ها شرکت کنند تا دست به دست شدن قدرت با رضایت اکثریت مردم باشد. بنابراین مردم باید قدر حقی را که برای رأی دادن دارند بدانند و با مشارکت خود نشان دهند که اهمیت این حق را درک می کنند.

در واقع نیز دستیابی به این مرحله که مردم ما از حق رأی دادن برخوردار شوند و از راه انتخابات نمایندگانشان را برگزینند با تلاش های زیاد به دست آمده است. این روند از عصر مشروطه آغاز شده و شهیدان زیادی نیز برجا گذاشته. در دوران انقلاب اسلامی راه انقلاب مشروطه ادامه یافت تا ما اینک از حق رأی و برگزیدن نمایندگانمان در تعداد زیادی از نهادهای انتخابی از جمله ریاست جمهوری برخوردار شده ایم. بنابراین کسانی که رأی ندادن را افتخار خود می دانند، در واقع ارزش حقی که برای آن تلاش زیادی شده و هزینه زیادی شده را نمی دانند.

امتیاز به مطلب