حمیده احمدیان راد
مقالات مرتبط:
کوه ها چرا و چگونه به وجود آمده اند؟ – انواع کوه ها کدام ها هستند؟ – بلندترین کوه های زمین کدام ها هستند؟ – رشته کوه ها چه هستند؟
کوه ها چگونه تشکیل شده اند؟
کوه ها در دوره های طولانی زمانی و بر اثر نیروهای وحشتناکی از داخل زمین تشکیل شده اند. کوه ها بر اثر آتشفشان ها، فرسایش و یا بالا رفتن پوسته زمین به وجود آمده اند.
پوسته زمین از شش تکه عظیم به نام صفحات ساخته شده که وقتی به هم گیر می کنند مثل یک پازل می شوند. موقعی که دوتکه از پوسته زمین به هم کوبیده می شوند، ممکن است زمین به سمت بالا هل داده شود و کوه ها تشکیل شوند. بسیاری از بزرگ ترین کوه های جهان به خاطر برخوردهای عظیم بین قاره ها به وجود آمده اند.
نام کوه ها نه تنها انواع کوه ها را مشخص می کند، بلکه شکل فیزیکی کوه ها را هم آشکار می کند و همچنین این که کوه ها چگونه تشکیل شده اند.
انواع کوه ها:
کوه های گنبدی
کوه های گنبدی نتیجه سنگ های مذابی هستند که راهشان را با فشار از زیر زمین رو به بالا پیدا کرده اند و به شکل گنبد گرد در آمده اند بدون این که گسل و شکستگی ایجاد شود.
کوه های تاخورده
کوه های تاخورده موقعی شکل می گیرند که دو صفحه از جلو با هم برخورد می کنند و لبه هایشان خرد می شود و فرو می ریزد. بیشتر مثل کاغذی که وقتی آن را فشار می دهیم تا می شود.
مثال های کوه های تاشده رشته کوه های هیمالایا در آسیا، آلپ در اروپا و آند در آمریکای جنوبی است.
کوه های ناشی از شکستگی زمین
این کوه ها موقعی شکل می گیرند که شکستگی ها و گسل ها یا شکاف های پوسته زمین، فشار می آورد و بعضی از مواد یا توده های سنگ را رو به بالا و بقیه را به سمت پایین می فرستد (آنها را زیر و رو می کند).
در نتیجه شکستگی به جای این که زمین تا شود، سنگ ها انباشته می شوند و روی هم توده می شوند. مثال این کوه ها، کوه های سیرا نوادا Sierra Nevada در آمریکای شمالی و کوه های هارز Harz در آلمان هستند.
کوه های آتشفشانی
کوه های آتشفشانی موقعی شکل می گیرند که سنگ ها ذوب می شوند و یا مواد مذاب در عمق داخلی زمین فوران می کنند و توده های سنگ ها به بالای سطح زمین می آیند.
مثال های کوه های آتشفشانی مونت سنت هلنز Mount St. Helens در آمریکای شمالی و مونت پیناتابو Mount Pinatubo در فیلی پین هستند.
کوه های فلاتی (کوه های فرسایشی)
این نوع کوه ها، کوه هایی هستند که در واقع زمین های صافی هستند که از فرسایش زمین جان سالم به در برده اند. لغت نامه ها این کوه ها را به صورت سطح های بلندی در زمین صاف توصیف کرده اند.
آیا می دانید که آلپ جنوبی دایم در حال تغییر است؟ دلیل این تغییرات این است که صفحه اقیانوسی به زیر صفحه استرالیایی هل داده می شود و باعث می شود که آلپ ها بالا بیایند.