مدتی است که دنیا به این نتیجه رسیده شرکت ها و کسب و کارهای کوچک از نظر کارایی و اشتغالزایی بهتر از صنایع و شرکت های بزرگند. این شرکت ها انعطاف پذیرترند و تخصیص مجدد منابع در آنها سریع تر و راحت تر انجام می شود و نوآوری های بیشتری در آنها صورت می گیرد. منتها در این قبیل کسب و کارها هم تنها براساس شانس نمی توان موفق شد و موفقیت در کسب و کارهای کوچک نیز برنامه ریزی می خواهد. مطالعاتی که در آمریکا انجام شده نشان می دهد که۵۰ درصد از این کسب و کارها در همان ابتدا با شکست مواجه می شوند و ۹۰ درصد آنها حداکثر پنج سال پس از تأسیس از بین می روند. در ایران هم ما شاهد آنیم که بسیاری از شرکت ها به دلیل در نظر نگرفتن قدرت رقبا و یا محاسبه ناصحیح میزان پولی که باید به کار می انداختند، ورشکست شده اند.
حتی مغازه هایی را می بینیم که پی در پی تابلویشان تغییر می کند. چرا که کسی که در آنها کسبی را به راه انداخته بدون برنامه کار کرده و نتوانسته به کارش ادامه دهد. وجود چنین مغازه هایی بیانگر نبود برنامه ریزی صحیح است. امروزه برای جلوگیری از تبعات ورشکستگی و یا عدم موفقیت در کارها جدی گرفتن نوشتن طرح کسب و کار پیشنهاد می شود. چرا که کسی که طرح کسب و کار می نویسد، به طور جدی درباره کسب و کارش فکر می کند. طرح کسب و کار جلوی اشتباهات را می گیرد و امکان پیش بینی آینده را فراهم می کند.
هر کسب و کاری به طرح نیاز دارد. کسی که طرح کسب و کار می نویسد، می تواند بگوید که با چه هدفی کسب و کارش را به راه انداخته و چگونه می خواهد به هدفش تحقق بخشد. او می تواند وضعیت حال را شرح دهد و نتایج را پیش بینی کند. می داند که به کجا می رود و باید چگونه فعالیت کند. وقتی کسی طرح کسب و کار داشته باشد، می تواند میزان سرمایه ای را که لازم است به کار بیندازد، برآورد کند. از طرفی اگر فرد دنبال حامی مالی است، باید این حمایت کننده مالی و بویژه بانک ها را متقاعد کند که می توانند به او اعتماد کنند و پول و سرمایه در اختیارش قرار دهند. همین طور در طرح کسب و کار مشخص می شود که چه تعداد افراد و با چه مشخصات تحصیلی و شغلی باید در این کسب به کار گرفته شوند و دستمزد آنها چقدر خواهد بود. همچنین زمان شروع کسب و درجه موفقیت آن در آینده برآورد می شود. یکی از نکات مهم دیگر در طرح کسب و کار برآورد ویژگی ها و توانایی های رقباست. همچنین محل کار و وسایل تبلیغی و بیمه و… در طرح مکتوب کسب و کار لحاظ می شود. طرح کسب و کار جلوی اشتباهات را می گیرد و به فرد کمک می کند تخمین بزند چقدر پول نیاز دارد و باید درباره چه مشتریانی تحقیق کند و چه کسانی مشتری او هستند.
برنامه ریزی صبر و پشتکار می خواهد
شاید یکی از دلایلی که برخی را از برنامه ریزی گریزان کرده، این باشد که آنها فکر می کنند باید سریع کاری را شروع کنند و به سرعت از آن نتیجه بگیرند. همچنین این افراد صبر و تحمل و پشتکار ندارند. آنها حوصله ندارند که درباره هدف شان از راه اندازی یک کسب فکر کنند یا به طور دقیق برآورد کنند که در ابتدا و بعدها به چه میزان سرمایه نیاز خواهند داشت و در نتیجه ممکن است وقت و سرمایه شان را از دست بدهند. این درحالی است که جهان وارد عصری شده که با وجود فناوری های جدید حتی دیگر برنامه ریزی سنتی هم جوابگو نیست و مدیران کسب و کارها برای جلوگیری از غافلگیری باید با هوش و درایت بیشتر و با پیش بینی آینده برنامه ریزی کنند.
در چنین عصری اگر حوصله نوشتن طرح کسب و کار و یا صرف زمان طولانی برای برنامه ریزی نداریم، دست کم می توانیم درباره کسب و کارمان تحقیق کنیم تا از بازنده شدن پیشگیری کنیم!