رایانه و اینترنت یک فناوری جدید است. مانند هر فناوری دیگری تا زمانی که استفاده از رایانه و اینترنت عمومیت پیدا نکرده بود، هیچ پیش فرضی درباره مزایا و مخاطرات احتمالی آن وجود نداشت. اما حالا به تدریج زوایای بسیاری از آن آشکار می شود. در کشورهای پیشرفته که این فناوری گسترش زیادی پیدا کرده است، مردم بیشتر با مزایا و جرائمی که این فناوری با خود آورده آشنا شده اند و به تدریج قوانینی مناسب در حال ایجاد شدن است و این قوانین هر روز نیز در حال تکمیل شدن هستند. اما در کشور ما زوایای مختلف این فناوری و تبعات مثبت و جرائم مربوط به آن به تدریج آشکار می شود.
چندی پیش رئیس پلیس جرائم اینترنتی اداره آگاهی نیروی انتظامی نیز به شهروندان درباره کلاهبرداری های مختلف از طریق اینترنت و پست الکترونیک هشدار داد.
سرهنگ امیدی گفت که در پیام هایی که به قصد کلاهبرداری فرستاده می شوند، به مخاطبان خبر برنده شدن در یک قرعه کشی داده می شود و یا از افراد برای شرکت در قرعه کشی و یا شرکت در جابه جایی پولی که منجر به کسب درآمد خواهد شد، دعوت می شود. در این پیام ها به کاربران اعلام می شود که مبالغ بسیار زیادی برنده شده اند و کاربران با درخواست هایی مبنی بر اعلام مشخصات مواجه می شوند. در قدم های بعدی، کاربر با این تصور که ثبت اطلاعات مشکلی را متوجه وی نخواهد کرد، اقدام به ارسال اطلاعات می کند و فرستندگان پیام نیز به محض دریافت پاسخ مثبت از سوی کاربر با ارسال مدارکی جعلی در پی القای این موضوع برمی آیند که گیرنده پیام دریکی از بانک های معتبر بین المللی برنده شده است. در مرحله بعدی از کاربران درخواست افتتاح حساب و واریز مبالغی به آن حساب ها به عنوان هزینه جابه جایی مبالغ برنده شده می شود و از سوی ارسال کنندگان پیام اعلام می شود که هزینه جابه جایی پول برعهده فرد برنده شده بوده و شرکت در این مورد هزینه ای را متقبل نمی شود.
وی به عنوان نمونه از کلاهبرداری هایی گفت که برخی از کلاهبرداران از طریق ارتباط با افراد ابراز می کنند وارث پدری هستند که پول زیادی در حساب وی وجود دارد و از فرد می خواهند با ادعای شراکت با پدر فوت شده، اقدام به دریافت پول از بانک کرده و بخشی از این پول را به عنوان حق الزحمه دریافت نماید. در نوع دیگری از این کلاهبرداری ها، افراد ازکاربران درخواست حمل پول به کشوری ثالث به قصد پولشویی و دریافت حق الزحمه می کنند.
“امیدی” گفت که اکثر فریب خوردگان از قشر تحصیلکرده هستند که با رایانه سروکار دارند و مبدأ بیشتر این پیام ها، کشورهای آفریقایی است.
وی افزود:”پس از پیگیری های پلیس به دلیل جعلی بودن آدرس ها و مدارک و همچنین اجاره ای بودن خطوط تلفن امکان ردیابی بسیار سخت می شود”.
البته جرائم اینترنتی تنها محدود به کلاهبرداری نمی شوند. انتشار اخبار کذب، افترا، آزار و اذیت، سوء استفاده از پست الکترونیک، ارسال مطالب و تصاویر و فیلم های مستهجن، هتک حرمت افراد با پخش مطلب یا تصاویر آنها، تلاش برای به انحراف کشاندن و سوء استفاده از کودکان، نقض حق مالکیت مادی و معنوی افراد، هک کردن و ویروسی کردن سایت ها از جمله جرائم دیگر اینترنتی محسوب می شوند.
ظاهراً هنوز آمار دقیقی در زمینه میزان جرائم اینترنتی در کشور وجود ندارد. اما گفته می شود که خلافکاران علاقه زیادی به پیدا کردن اطلاعات شخصی افراد به ویژه برای خالی کردن حساب بانکی آنها و نفوذ به سیستم بانکی دارند.