قوم باستانی خزرها، از مردم قفقاز شمالی وجزو قبایل ترک بودند. آنها در قرن دوم میلادی در تاریخ ظاهر شدند و در منطقه ولگای بالا ساکن شدند. در اواخر قرن 6 میلادی، امپراتوری تجاری تأسیس کردند و در قرن 7 به عنوان یک قدرت ظاهر شدند و بعد به قدرت بزرگی تبدیل شدند. آنها بین قرون 7 تا 10 در استپ های بین دریای خزر و دریای سیاه حکومت می کردند. خزرها همسایگانشان را خراج گذار خود کردند. پایتخت خزرها در دلتای رود ولگا یک مرکز تجاری بزرگ بود.
خزرها در قرن 7 در برابر ایران با روم شرقی متحد شدند و تا اواسط قرن 8 میلادی با اعراب در جنگ بودند. آنها در قرن 8 تا 10 میلادی به توسعه خود ادامه دادند و امپراتوری شان به سمت غرب و کناره دریای سیاه گسترش یافت. خزرها بلغارهای ولگا و کریمه را شکست دادند، قبایلی از اسلاوهای شرقی را مجبور به اطاعت کرد و با اعراب، ایرانیان و ارامنه جنگیدند. امپراتوری آنها از سواحل شمالی دریای سیاه و دریای خزر به اورال و به سمت غرب تا کیف ادامه داشت. در قرن دهم خزرها روابط دوستانه ای با امپراطوری بیزانس برقرار کردند. امپراتوری بیزانس سعی کرد از آنها در مبارزه علیه اعراب استفاده کند.
طبقه حاکمه خزرها در قرن 8 میلادی یهودی شدند و برخی از خزرها هم در قرن 9 مسیحی شدند. آنها به طورکلی روابط نزدیکی با امپراتوران روم شرقی داشتند. امپراتوری خزرها در قرن 10 میلادی رو به انحطاط رفت. در سال 965 میلادی «اسویاتوسلاو» دوک کیف ارتش خزرها را در هم شکست. برخی باور دارند که خزرها نیاکان بسیاری از یهودیان شرق اروپا هستند و بعضی این نظر را رد می کنند.
نام دریای خزر به واسطه خزرها بر روی این دریاچه باقی مانده است.
منابع: