دنیای روبه گسترش کتاب های دیجیتال

کتابخوان دیجیتالی

با وجود انبوه کتاب های دیجیتال در اینترنت و کتابخانه هایی که کتاب کرایه می دهند، تنها با یک رایانه می توان به تمام دانشی که از ابتدای تاریخ بشر به وجود آمده است دسترسی پیدا کرد.

در کشور ما هم کتاب های دیجیتال با استقبال مواجه شده اند. گسترش حوزه کتاب های دیجیتال برای کشور پهناور و پرجمعیتی مانند ایران راه مناسبی برای دسترسی همگان به کتاب و دانش و اطلاعات است. چراکه دیگر نیاز نیست کتابخانه های متعدد با هزینه های زیاد ایجاد شود، یا هزینه زیادی برای چاپ کتاب پرداخت شود و یا انبوهی از کتاب ها مسیرهای طولانی را بپیمایند تا به دست مصرف کنندگان برسند.

در حال حاضر انبوهی از کتاب های دیجیتال به زبان فارسی در اینترنت وجود دارد. مراکز مختلفی در حال ایجاد یا گسترش کتابخانه های دیجیتال هستند که از جمله آنها می توان کتابخانه ملی را نام برد. در کشور ما اصطلاح مدارس هوشمند نیز درباره مدارسی به کار می رود که در آنها اینترنت نقش برجسته ای دارد.

علاقه کاربران ایرانی به ویژه نسل جوان و نوجوان به اینترنت هم آینده خوبی را برای کتاب های دیجیتال ترسیم می کند. شاید حتی به این وسیله بتوان میزان مطالعه را بالا برد. اما دسترسی به تمامی علوم و ادبیات جهان از طریق کتاب های دیجیتال به ایجاد تمهیدات و سرمایه گذاری های اولیه ای نیاز دارد. وگرنه کتاب های دیجیتال در آینده نزدیک نخواهند توانست نقشی را که در جهان برایشان ترسیم شده است ایفا کنند.

یکی از موضوعاتی که نشان می دهد کتاب های دیجیتال در کشور ما هنوز جایگاه جدی خود را پیدا نکرده اند این است که هنوز چندان بحث های جدی ای که در زمینه کپی رایت کتاب های دیجیتال در کشورهای پیشرفته درگرفته در کشور ما به راه نیفتاده است. در کشور ما شکاف دیجیتال بین مناطق مختلف کشور، روستاها و شهرها و مناطق بالای شهر و پایین شهر هم مانع گسترش بهره گیری از کتاب های دیجیتال است. برای حل این مشکل لازم است تمهیداتی اندیشیده شود تا همه از امکانات رایانه ای و اینترنت برخوردار شوند. در این صورت دولت در آینده راحت تر می تواند از موهبت پیشرفت های دیجیتال بهره مند شود و همپای کشورهای جهان تغییرات مورد نظر خود را اعمال می کند. به عنوان مثال در حالی که در کشور ما هر ساله مبالغ هنگفتی صرف چاپ کتاب های درسی می شود، کشوری نظیر آمریکا در حال حذف کتاب های درسی چاپی است. همچنین با استفاده از امکانات کتاب های دیجیتال دولت می تواند تمام آحاد مردم را در دورافتاده ترین مناطق کشور تحت پوشش تعلیم و تربیت قرار دهد بی آن که ناچار باشد با صرف هزینه زیاد به احداث مدرسه و کلاس در این مناطق بپردازد.

آن چه که نشان می دهد چه اندازه کتاب های دیجیتال برای دولت ها و مردم صرفه اقتصادی دارند این است که به دنبال بحران اقتصادی اخیر در اروپا و آمریکا تمایل به انتشار کتاب های دیجیتال از سوی ناشران بیشتر شده است و بازار آن هم رونق بیشتری گرفته است. به ویژه این تغییر رویکرد از کتاب های چاپی به کتاب های دیجیتالی در عرصه کتاب های علمی و دانشگاهی بیشتر مشهود بوده است.

از جمله ویژگی های مثبت کتاب های دیجیتال این است که برای آنها هزینه چاپ و حواشی مربوط به آن وجود ندارد. همچنین ناشران و نویسندگان قادرند سریع و با هزینه کم یک کتاب را اصلاح و ویرایش کنند. در حالی که اصلاح یک صفحه در کتاب چاپی مستلزم چاپ مجدد آن است. حتی می توان به کتاب های الکترونیک هر زمان که تشخیص داده شود عکس ها و حتی تصاویر مناسب اعم از انیمیشن و … را افزود. در مورد کتاب های دیجیتالی لازم نیست که ناشران مانند کتاب های چاپی، محلی را به انبار کردن کتاب ها اختصاص دهند یا هزینه انبارداری بپردازند. در حالی که ممکن است در طول زمان به این کتاب ها به خاطر رطوبت و گرما و غیره هم آسیب برسد.

درضمن موضوع نایاب شدن یک کتاب به خاطر حجم تقاضا برای آن هم به وجود نمی آید. همچنین افراد کتابخوان می توانند در هر نقطه ای از کشور یا جهان به یک کتاب دسترسی پیدا کنند و لازم نیست که ناشر هزینه زیادی بابت انتقال کتاب ها به بازار مصرف بپردازد. البته ناشران کتاب های دیجیتالی هم باید هزینه های خاص این کتاب ها را بپردازند. از مزایای کتاب های دیجیتال کاهش هزینه های تولید و چاپ کتاب است و ناشران کتاب های الکترونیکی لازم نیست که کتابی را با تیراژ بالا چاپ کنند. اما به هر حال خرید فضا در وب و طراحی گرافیکی و نگهداری کتاب در سایت و خرید برنامه های لازم و … مسلماً هزینه هایی برای ناشر دارد. اما نکته این است که بسیاری از هزینه های کتاب دیجیتالی برای ناشر همان یک بار است و در بسیاری از موارد لازم نیست برای هر کتاب هزینه جداگانه ای پرداخت شود. در کنار اینها می توان از امکان داشتن کتاب های صوتی نیز برخوردار شد. به عبارتی لازم نیست که کتاب بخوانید بلکه کتاب برایتان خوانده می شود.

موضوع کتاب های دیجیتال از چنان اهمیتی برخوردار است که تمام 27 کشور عضو اتحادیه اروپایی با هم در حال راه اندازی کتابخانه دیجیتال اروپا هستند. آنها می خواهند تا سال 2010، شش میلیون سند خود را دیجیتالی کنند و آنها را در یک شبکه بزرگ قرار دهند.

امتیاز به مطلب

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

To top