انواع نورون ها
نورون، سلول اصلی سیستم عصبی است. نورون ها سلول هایی با اندازه های بسیار متفاوت هستند که قطر کوچک ترین نورون ها درحدود پنج میکرون و قطر بزرگ ترین نورون ها حدود 120 میکرون است (هر میکرون یک میلیونیوم یک متر است). طول آکسون نورون ها از چند میلی متر تا حدود یک متر است و گاهی حجم آکسون یک نورون صد برابر بزرگ تر از حجم جسم سلولی آن است.
بر اساس نوع زایده های سلولی، نورون ها را به سه گروه تقسیم می کنند:
1-نورون های یک قطبی: در این نوع از نورون ها یک زایده به جسم سلولی متصل است و کمی دورتر از جسم سلولی به شاخه های دندریتی و آکسون تقسیم می شود. مثل نورون های گره (عقده) پشتی اعصاب نخاعی، گاهی نورون های یک قطبی را یک قطبی کاذب می نامند. چراکه یک قطبی شدن آنها در روند رشدی ثانویه است.
2-نورون های دوقطبی: این نورون ها دارای دو زایده در دو قطب جسم سلولی هستند. مانند نورون های دوقطبی شبکیه چشم.
3-نورون های چندقطبی: این نورون ها دارای زایده های متعددی هستند. به طوری که به جسم سلولی، معمولاً یک آکسون و چند دندریت متصل است. اکثر نورون های سیستم عصبی مرکزی از این نوع هستند. نورون های چندقطبی به اسم های مختلفی نامیده می شوند.
نوع تقسیم بندی خاص دیگری نیز وجود دارد که به وسیله دانشمندی به نام “گلژی” پیشنهاد شد و توسط “کجال” Cajal تعریف شد. بر اساس این نوع تقسیم بندی نورون ها به دو گروه تقسیم بندی می شوند:
الف-نورون های نوع یک گلژی با جسم سلولی بزرگ و آکسون بلند، به طوری که آکسون آنها دورتر از جسم سلولی رفته و به سایر قسمت های سیستم عصبی، عضله یا پوست می رسد.
ب-نورون های نوع دو گلژی با جسم سلولی کوچک و آکسون کوتاه که در نزدیک جسم سلولی خاتمه می یابد. این نوع نورون ها را نورون کوچک نیز می نامند. گفته می شود که نود درصد نورون ها در سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) از همین نوع هستند.
