زمین شناسی
گزارش ویژه تحریریه ویکی وبیا

سنگ های آذرین

حمیده احمدیان راد سه دسته بزرگ از سنگ ها وجود دارند که آذرین، رسوبی و دگرگونی نام دارند. چگونه می توان گفت سنگی آذرین است؟ نکته اصلی درباره سنگ های آذرین این است که آنها زمانی آن قدر داغ بوده اند که حالت مذاب داشته اند. ویژگی هایی که برمی شماریم همه به همان دوره…

calendar_today۲۵ اسفند ۱۳۹۲
•
schedule۷ دقیقه مطالعه
•
visibilityتحلیلی و موثق
•
chat_bubble_outline0 دیدگاه
forumsend
سنگ های آذرین
photo_cameraتحریریه ویکی وبیا
سنگ آذرین

سه نوع سنگ آذرینی که برشمرده شدند از نظر بافتشان با هم متفاوتند. در شروع از نظر اندازه دانه های مواد معدنیشان با هم فرق دارند. سنگ های آذرین بیرونی به سرعت سرد می شوند (در طول دوره ای که از چند ثانیه تا چند ماه است) و دانه های نامرئی و یا میکروسکوپی یا یک بافت نهان بلور (آفینیتیک، aphanitic) دارند. سنگ های آذرین درونی آهسته تر سرد می شوند (در بیش از هزاران سال) و دانه هایی قابل مشاهده با اندازه های کوچک تا متوسط و یابافت آذرین ویدایی (فانریتیک، phaneritic) دارند. سنگ های پلوتونی در طول بیش از میلیون ها سال سرد می شوند و می توانند دانه هایی به بزرگی سنگریزه داشته باشند – حتی از این سو به آن سویشان به متر می رسد.

از آنجایی که سنگ های آذرین از حالت مایع به حالت جامد در می آیند، به داشتن سبک بافت یکنواخت و بدون لایه تمایل دارند و کانی هایشان محکم به هم بسته شده اند. (باز هم به بافت چیزی که در فر می پزید فکر کنید.) با این حال در بسیاری از سنگ های آذرین، بلورهای معدنی بزرگ در یک سنگ ریزدانه شناورند. دانه های بزرگ، بلور درشت (فنوکریس، phenocrysts) نام دارند و یک سنگ با با بافت بلوری و بلورهای درشت پروفیری، porphyry نامیده می شود. بلور درشت ها مواد معدنی ای هستند که زودتر از بقیه سنگ جامد می شوند و سرنخ های مهمی از تاریخچه سنگ ارایه می دهند.

بعضی از سنگ های آذرین بیرونی بافت های متمایزی دارند. ابسیدین وقتی شکل گرفته که گدازه به سرعت سفت شده و بافتی شیشه ای دارد. پومیس و اسکوری کف آتشفشانی هستند که به خاطر میلیون ها حباب گازی که به آنها بافت حفره ای می دهد پف کرده اند. توف، سنگی است که به طور کامل از خاکستر آتشفشانی ساخته شده. خاکستری که از هوا یا به صورت نزول ناگهانی از یک آتشفشان به وجود آمده. این سنگ بافت آذرآواری (pyroclastic) دارد. گدازه بالشی (pillow lava) شکلی ناصاف دارد که به وسیله گدازه بیرون آمده از زیر آب ایجاد شده.

امتیاز به مطلب

سوالات متداول

سنگ های آذرین درباره چیست؟expand_more

حمیده احمدیان راد سه دسته بزرگ از سنگ ها وجود دارند که آذرین، رسوبی و دگرگونی نام دارند. چگونه می توان گفت سنگی آذرین است؟ نکته اصلی درباره سنگ های آذرین این است که آنها زمانی آن قدر داغ بوده اند که حالت مذاب داشته اند. ویژگی هایی که برمی شماریم همه به همان دوره…

share
محمدرضا کریمی

محمدرضا کریمی

روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر ارشد مجله ویکی وبیا
مشاهده همه مقالات

بیش از ۷ سال سابقه تولید محتوا و گزارشگری در زمینه فناوری‌های نوین، اقتصاد دیجیتال و دگرگونی‌های اجتماعی. پیگیر اخبار استارت‌آپ‌های پیشگام و تحلیل‌های مستند.

rocket_launchزمین شناسیstarsگزارش ویژه تحریریه ویکی وبیا

سنگ های آذرین

حمیده احمدیان راد سه دسته بزرگ از سنگ ها وجود دارند که آذرین، رسوبی و دگرگونی نام دارند. چگونه می توان گفت سنگی آذرین است؟ نکته اصلی درباره سنگ های آذرین این است که آنها زمانی آن قدر داغ بوده اند که حالت مذاب داشته اند. ویژگی هایی که برمی شماریم همه به همان دوره…

سنگ های آذرین
photo_cameraتحریریه ویکی وبیا
سنگ آذرین

سه نوع سنگ آذرینی که برشمرده شدند از نظر بافتشان با هم متفاوتند. در شروع از نظر اندازه دانه های مواد معدنیشان با هم فرق دارند. سنگ های آذرین بیرونی به سرعت سرد می شوند (در طول دوره ای که از چند ثانیه تا چند ماه است) و دانه های نامرئی و یا میکروسکوپی یا یک بافت نهان بلور (آفینیتیک، aphanitic) دارند. سنگ های آذرین درونی آهسته تر سرد می شوند (در بیش از هزاران سال) و دانه هایی قابل مشاهده با اندازه های کوچک تا متوسط و یابافت آذرین ویدایی (فانریتیک، phaneritic) دارند. سنگ های پلوتونی در طول بیش از میلیون ها سال سرد می شوند و می توانند دانه هایی به بزرگی سنگریزه داشته باشند – حتی از این سو به آن سویشان به متر می رسد.

از آنجایی که سنگ های آذرین از حالت مایع به حالت جامد در می آیند، به داشتن سبک بافت یکنواخت و بدون لایه تمایل دارند و کانی هایشان محکم به هم بسته شده اند. (باز هم به بافت چیزی که در فر می پزید فکر کنید.) با این حال در بسیاری از سنگ های آذرین، بلورهای معدنی بزرگ در یک سنگ ریزدانه شناورند. دانه های بزرگ، بلور درشت (فنوکریس، phenocrysts) نام دارند و یک سنگ با با بافت بلوری و بلورهای درشت پروفیری، porphyry نامیده می شود. بلور درشت ها مواد معدنی ای هستند که زودتر از بقیه سنگ جامد می شوند و سرنخ های مهمی از تاریخچه سنگ ارایه می دهند.

بعضی از سنگ های آذرین بیرونی بافت های متمایزی دارند. ابسیدین وقتی شکل گرفته که گدازه به سرعت سفت شده و بافتی شیشه ای دارد. پومیس و اسکوری کف آتشفشانی هستند که به خاطر میلیون ها حباب گازی که به آنها بافت حفره ای می دهد پف کرده اند. توف، سنگی است که به طور کامل از خاکستر آتشفشانی ساخته شده. خاکستری که از هوا یا به صورت نزول ناگهانی از یک آتشفشان به وجود آمده. این سنگ بافت آذرآواری (pyroclastic) دارد. گدازه بالشی (pillow lava) شکلی ناصاف دارد که به وسیله گدازه بیرون آمده از زیر آب ایجاد شده.

امتیاز به مطلب

سوالات متداول

سنگ های آذرین درباره چیست؟expand_more

حمیده احمدیان راد سه دسته بزرگ از سنگ ها وجود دارند که آذرین، رسوبی و دگرگونی نام دارند. چگونه می توان گفت سنگی آذرین است؟ نکته اصلی درباره سنگ های آذرین این است که آنها زمانی آن قدر داغ بوده اند که حالت مذاب داشته اند. ویژگی هایی که برمی شماریم همه به همان دوره…

share
محمدرضا کریمیروزنامه‌نگار و تحلیل‌گر ارشد مجله ویکی وبیا
calendar_today۲۵ اسفند ۱۳۹۲
schedule۷ دقیقه مطالعه
visibilityتحلیلی و موثق
chat_bubble_outline0 دیدگاه
forumsend

مطالب مرتبط پیشنهادی

نمایش همه

موضوعات و دسته‌ها

mark_email_read

بسته تحلیلی صبحگاهی ویکی وبیا

گزیده برترین یادداشت‌ها و تحلیل‌های روز، رایگان در ایمیل شما

mail
lockحفظ حریم خصوصی شما تضمین شده است، بدون هرزنامه.