سنگ های آذرین از نظر مواد معدنی شان طبقه بندی می شوند. مواد معدنی اصلی در سنگ های آذرین سختند. عمده این مواد معدنی عبارتند از: فلدسپار، کوارتز، آمفیبول ها و پیروکسن ها (اینها را زمین شناسان “مواد معدنی تاریک” می نامند) و الیوین همراه با میکا که مواد معدنی نرم تری دارند.
دو نوع سنگ آذرینی که بهتر از همه شناخته شده اند بازالت و گرانیتند که ترکیب و بافت متفاوت مجزایی دارند. بازالت سنگ ریزدانه تیره ای متشکل از بسیاری از جریانات گدازه ای و رسوخ ماگما است. مواد معدنی تیره آن غنی از منیزیم (Mg) و آهن (Fe) است، از این رو بازالت یک سنگ مافیک (mafic) نامیده می شود. بنابراین بازالت، مافیک و یا آذرین بیرونی و یا رسوخی است. گرانیت، سنگ درشت دانه سبکی است که در اعماق تشکیل شده و بعد از فرسایش عمیق در معرض دید قرار گرفته. گرانیت سرشار از فلدسپار و کوارتز (سیلیس) است و از این رو سنگ فلسیک (felsic) خوانده می شود. بنابراین گرانیت، فلسیک و پلوتونیک است.
بازالت و گرانیت به عنوان سنگ آذرین به خوبی شناخته شده اند و مردم عادی با آنها آشنایی دارند. (سنگ فروش ها هر سنگ پلوتونی را در نهایت گرانیت می نامند). اما سنگ شناسان برای سنگ های آذرین نام های خیلی بیشتری را به کار می برند. البته کار آزمایشگاهی لازم است تا نوع سنگ براساس طبقه بندی های رسمی تشخیص داده شود. گرانیت واقعی و بازالت واقعی زیر مجموعه های محدودی از دسته بندی های سنگ های آذرین هستند.
غیرمتخصصان می توانند تعداد کمی از سنگ های آذرین کمتر شناخته شده را تشخیص دهند. به عنوان مثال یک سنگ تیره رنگ مافیک پلوتونی به نام گابرو (gabbro) نسخه ای از بازالت است. یک سنگ فلسیک آذرین بیرونی یا رسوخی رنگ روشن به نام فلسیت یا ریولیتی نسخه ای از گرانیت است. مجموعه ای از سنگ های اولترامافیک با مواد معدنی حتی تیره تر و با سیلیس کمتر از بازالت نیز وجود دارند. پریدوتیت ها سرآمد همه آنها هستند.
