هورمون نورواندوکرین یا نوروهورمون ها:
هورمون هایی هستند که به وسیله سلول های عصبی (نورون ها) به داخل گردش خون ترشح می شوند. به عنوان مثال سلول های عصبی هیپوتالاموس (در مغز) می توانند هورمون هایی ترشح کنند که این هورمون ها از طریق جریان خون حمل می شوند و به غده هیپوفیز می رسند.
عمل اتوکرین
هنگامی رخ می دهد که ماده تولید شده روی خود سلول ترشح کننده اش اثر بگذارد. به ماده ای که به این صورت منتقل می شود، ماده اتوکرین گفته می شود. هورمون ها هم گاهی می توانند این عمل را انجام دهند. به عنوان مثال گروهی از سلول های پانکراس (سلول های بتا)، هورمون انسولین ترشح می کنند، خود هورمون انسولین می تواند با اثر بر این گروه از سلول ها، رشد و عملشان را کنترل کند.
عمل پاراکرین
یعنی انتقال مولکول از یک نوع سلول به سلول متفاوت همسایه اش. به موادی که از این طریق بین سلول های مجاور (و متفاوت) منتقل می شوند مواد پاراکرین گفته می شود. هورمون ها هم می توانند از طریق پاراکرین منتقل شوند و روی سلول مجاور سلول ترشح کننده شان اثر بگذارند. به عنوان مثال گروه دیگری از سلول های پانکراس (سلول های دلتا) می توانند هورمونی ترشح کنند که روی سلول مجاورشان که تولید کننده انسولین است (یعنی روی سلول های بتا) اثر گذاشته و آزاد شدن انسولین را مهار کند.
منابع:
1-درسنامه دستگاه غدد- دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی- تألیف: دکتر صالح پور- دکتر ماستری فراهانی- دکتر گرجی- دکتر ساعدی- دکتر پژهان- دکتر باستانی- دکتر اسفندی- دکتر زارعیان- دکتر مصفار- دکتر مناهجی- دکتر ارجمند شبستری- دکتر حسین پناه/ چاپ سال 85.
2-فیزیولوژی پزشکی گایتون- پرفسور آرتور گایتون- پرفسور جان هال- ترجمه: دکتر فرخ شادان- جلد دوم – انتشارات چهر.
3-راهنمای جیبی فیزیولوژی- تألیف: کامران قاسمی- علی رستگار فرج زاده/ انتشارات جهان ادیب.
4-چکیده فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال/ مترجمان: دکتر اصغر قاسمی/ دکتر مسلم محمدی- انتشارات خسروی با همکاری نشر دیباج.
5-مجموعه ضروریات و آزمون های مراجع علوم پایه 2E- فیزیولوژی گایتون، گانونگ، لوی به انضمام تمامی آزمون های علوم پایه پزشکی- زیر نظر: دکتر سید علی روحانی/ مدیریت تدوین: دکتر منصور میرزایی/ گردآوری: دکتر حامد اختیاری، دکتر بهنود شاهی، نرگس بلوچ، رخساره سادات عقیلی، محمد حسین کاظمی، انتشارات کتاب میر- چاپ پنجم.
6-فرهنگ بزرگ یک جلدی فارسی-انگلیسی پیشرو آریان پور، دکتر منوچهر آریان پور کاشانی با همکاری دکتر سید مصطفی عاصی- نشر الکترونیکی و اطلاع رسانی جهان رایانه.
7-Oxford Advanced learner’s dictionary- ناشر: حریم دانش.