وقتی دوره کارآموزی در کشورمان را با کشورهای دیگر مقایسه می کنیم متوجه تفاوت های عمده ای می شویم.
به عنوان مثال در این کشور دوره کارشناسى پنج ساله است. دانشجویان در سال سوم به اختیار خود مى توانند سه، چهار ماه دوره کارآموزى کارگرى بگذرانند. در سال چهارم و پنجم دو دوره پنج ماهه کارآموزى اجبارى وجود دارد که حتى اگر پاى پروژه تحقیقاتى مهمى در میان باشد مى تواند به هفت ماه افزایش یابد. در این دوران دانشجویان سرکلاس هاى درس حاضر نمى شوند ولى با استاد رابطه دارند و بسته به اهمیت پروژه تعداد جلسات ارتباط با استاد تعیین مى شود. حداقل این جلسات دو جلسه است و مهندس شرکت ـ استادکارآموز ـ هم در آنها حضور دارد. در محل کارآموزى با دانشجویان مانندکارمندان عادى رفتار مى شود. آنها کارت حضور و غیاب دارند و در صورتى که بخواهند غیبت کنند مرخصى مى گیرند و در ازاى کارشان با فیش حقوقى، حقوق کارآموزى دریافت مى کنند و چه بسا پاداش مى گیرند. شرکت ها آنها را در رازهایشان سهیم مى کنند و غالبا ً نیز ایشان را استخدام مى کنند.
در هر صورت نتیجه کارآموزى و محل آن براى آینده شغلى کارآموز بسیار مهم است. دانشجویان موظفند خودشان محل کارآموزیشان را ولو در شهرهاى دیگر بیابند. در صورتى که از پیدا کردن مکان مناسب ناامید شوند، ناچار مى شوند دوره کارآموزى را در بخش ادارى دانشگاه طى کنند که به ازاى آن حقوقى دریافت نمى کنند. هم کارخانجات و هم دانشگاه ها انگیزه زیادى براى پیگیرى کار کارآموزان دارند. کارخانجات بسته به تعداد کارآموزى که مى پذیرند از معافیت مالیاتى برخوردار مى شوند. ضمن اینکه کارآموز در این دوره بیمه است و هر اتفاقى که برایش رخ دهد یا به ماشین آلات آسیبى برسد بیمه، خسارات را تقبل مى کند. دانشگاه ها هم به موضوع راغبند چون نام خود را در صنعت مطرح مى کنند.
به هرحال اگر محل هایی که کارآموزان را می پذیرند انگیزه های کافی نداشته باشند، نمی توان از آنها انتظار کمک زیادی داشت. شاید به همین دلیل است که دانشگاه می گوید بخش های صنایع و خدمات از کارآموزان استقبال نمی کنند و به کارآموز به چشم مزاحم نگاه مى کند. کسى که یک نفر باید دنبالش باشد و سؤالاتش را جواب دهد بى آن که فایده اى برای شرکت داشته باشد. همچنین کارخانجات از بابت کار دانشجویان با ماشین آلات نگرانند. چون ممکن است این جوانان تازه کار هزینه اى به کارخانه تحمیل کنند در حالى که پوشش بیمه اى هم در این مورد وجود ندارد. ضمن اینکه گاهى هزینه غذا هم دارند.
به این ترتیب نمى توان از کارخانجات بدون دادن امتیاز انتظار داشت روى کارآموزها هزینه کنند. بنابراین طبیعى است که سازوکار تشویقى براى کارخانجات لازم است.
یک دانشجوى مهندسى کشاورزى مى گوید:«بیشتر دانشجویان ترجیح مى دهند کار عملى انجام دهند تا صرفاً تئورى بیاموزند. چون بیشتر موضوعات را حین کار عملى مى آموزند. در غیر این صورت هنگام فارغ التحصیلى چیزى درباره کارشان نمى دانند. منتها مشکل این است که کارآموزى بستگى به تمایل دانشگاه و امکانات موجود دارد. در حالى که شناختن زمین و گیاه به شکل عملى کلاس آموزشى است که هیچ تئورى دانشگاهى جاى آن را نمى گیرد.» نظر این دانشجو به راحتى قابل تسرى به تمام رشته هاى دانشگاهى است که نیازمند به هم آمیختن تئورى و عمل اند.
