تصور دنیای بدون رایانه ها روز به روز سخت تر می شود. آنها تاثیر زیادی در پیشرفت علمی و دسترسی همگان به اطلاعات ایفا می کنند. آنها حتی معنی کلاسیک سواد که همان توانایی خواندن و نوشتن است را بی اعتبار کرده اند و توانایی استفاده از رایانه اینک به عنوان یکی از مؤلفه های اصلی سواد تلقی می شود. همه گیری رایانه به حدی است که در سال ۲۰۰۸ برای اولین بار اینترنت توانست روزنامه ها را در زمینه کسب اخبار و منابع اطلاعاتی پشت سر بگذارد. منتها رایانه ها به همان سرعتی که به عنصر ضروری زندگی تبدیل می شوند، به منبعی برای گسترش فعالیت خلافکاران هم بدل می شوند. از ناحیه چنین روندی کودکان و نوجوانان بیشتر از دیگران در معرض آسیب قرار دارند.
بیشترین دلیل برای نگرانی این است که بسیاری از والدین خودشان طریقه استفاده از رایانه را نمی دانند. متاسفانه این موضوع در کشور ما ابعاد بیشتری دارد. همین ناآگاهی موجب می شود که والدین از خطراتی که در فضای بازی های رایانه ای و اینترنت وجود دارد، آگاهی نداشته باشند.
برخی از والدین نیز که کمی درباره رایانه ها اطلاعات دارند، از خطراتی که جابه جا در این بازی ها و زوایایی از اینترنت است، آگاه نیستند. بسیاری از آنها می پندارند که نهادهای دولتی جلوی انتشار همه مطالب و تصاویری که ممکن است به نوعی به فرزندانشان آسیب بزند را می گیرند و یا این که اگر مطلبی در یکی از موتورهای جست و جو قرار دارد، دیگر محتوای آن نمی تواند آثار تخریبی داشته باشد. در حالی که واقعیت این است که نه فیلتر کردن تمام مطالب و تصاویر مضر ممکن است و نه تمام مطالبی که در سایت های به ظاهر موجه منتشر می شوند فاقد آثار مخرب بر روی کودکان و نوجوانان هستند.
به عنوان مثال طیبه احمدیان راد، دکتر داروساز می گوید:"با یک جست وجوی سریع در وب سایت هایی که در رابطه با مصرف استروئیدهای آنابولیک هستند، مشاهده می شود که اینترنت جاده ای است بسیار آسان برای گول زدن افراد جامعه. استروئیدهای آنابولیک داروهای هورمونی ای هستند که در حال حاضر مصرف آنها برای مواردی مثل عضلانی شدن افزایش یافته در حالی که عوارض جانبی زیادی هم به همراه دارند. اگرچه بعضی از سایت ها واقعاً مسائل را به شکل واقعی ارائه می دهند و خطرات مصرف این داروها را به اطلاع جست وجوگر می رسانند، ولی اکثریت بر خلاف این روند عمل کرده و عوارض را مخفی می کنند.
کسی که در حال جست وجوی سایت ها باشد، ممکن است باور کند که کسانی که این مطالب را ارائه می کنند چون در اینترنت آنها را مطرح می کنند، قانونی کار می کنند و مواردی را که معرفی می کنند واقعاً درست معرفی می کنند. اما متاسفانه بیشتر آنها دروغ می گویند. وب سایت ها و ارائه کننده های این داروها باید به شخص جست وجوکننده در اینترنت، خطرات دارو را گوشزد کنند. ولی متاسفانه این کار را انجام نمی دهند و از نظر قانونی نیز نمی توان اقدامی علیه آنها انجام داد".
بازی های رایانه ای هم خطر کمتری ندارند. یک روانشناس می گوید:"بارها با خانواده هایی مواجه شده ام که فرزندانشان پرخاشگر و لجباز هستند و پس از بررسی متوجه می شوم که آنها بدون این که بدانند محتوای یک بازی رایانه ای چیست آن را برای فرزندانشان تهیه می کنند و آنها را تنها می گذارند تا بازی کنند. این والدین اصلاً نمی دانند که چه چیزی در این بازی رایانه ای است و ممکن است چه تاثیری روی بچه به جا بگذارد".
تصور کنید کودکی که در یک بازی رایانه ای دائم در حال کشتن افراد است، ممکن است با چه روحیه ای پرورش یابد. بسیاری از این بازی ها به رفتار خشونت آمیز، افزایش ترس و افزایش رفتار ضد اجتماعی و پرخاشگری در کودکان و نوجوانان می انجامند. در حالی که والدین می توانند به جای این قبیل بازی ها، بازی های مفید رایانه ای را از بازار تهیه کنند. بسیاری از بازی های رایانه ای وجود دارند که به کودکان و نوجوانان نحوه تمرکز کردن، کسب و کار و حتی کشورداری را می آموزند و مغز بچه ها را فعال می کنند. ولی اغلب والدین توجهی به محتوای بازی ای که برای بچه هایشان تهیه می کنند، ندارند. به علاوه هیچ بازی رایانه ای حتی بی ضررترین آنها نباید مدت زیادی بازی شود.
سوالات متداول
آیا رایانه خطری هم برای کودکان و نوجوانان دارد؟ درباره چیست؟
حمیده احمدیان راد مادر در خانه را باز مي كند. سه دزد پشت در خانه هستند و او به راحتي اجازه مي دهد آنها وارد خانه شوند. بعد تعدادي خلافكار ديگر در مي زنند. مادر در را باز مي كند. خلافكاران سراغ پسر زن را مي گيرند و او با خوشرويي طبقه بالا را به…
