استروماتولیت ها که نقش مهمی در تحقیقات دانشمندان دارند خودشان از رازهای طبیعت محسوب می شوند. آنها ساختمارهای لایه لایه دارند و عمدتاً به وسیله سیانوباکتری ها یا باکتری های سبز- آبی و یا با اصطلاحی که کمتر صحیح است جلبک آبی- سبز تشکیل می شوند. آنها امروزه هم یافت می شوند اما زمانی خیلی بیشتر بوده اند. هم اینک این باکتری ها را عمدتاً می توان در دریاچه های شور، چشمه های آب گرم یا زیستگاه هایی که موجودات زنده دیگر نمی توانند تحمل کنند یافت.
استروماتولیت ها ساختارهایی را می سازند که می تواند گنبدی، مخروطی و یا به شکل انشعابات پیچیده باشد. استروماتولیت ها اندازه هایی از یک انگشت کوچک تا بزرگ تر از یک خانه را دارند. استروماتولیت هایی که شکل انشعابی دارند شبیه به مرجان های امروزی هستند. بعضی از باکتری هایی استروماتولیتی فتوسنتزی هستند. چنین جاندارانی مسئول احتمالی اکسیژن دار شدن جو زمین شناخته می شوند.