مقالات مرتبط:
مقدمه ای درباره این که زمین لرزه ها چگونه کار می کنند – واقعیاتی ترس آور درباره زمین لرزه ها – گسل چیست؟ – چگونه حرکات صفحات زمین موجب زمین لرزه می شود؟ – امواج زلزله چه هستند؟ – پرسش و پاسخ هایی درباره زلزله
هنگامی که یک شکستگی ناگهانی یا تغییر مکان در پوسته زمین رخ می دهد، انرژی به صورت امواج زلزله ای خارج می شود. درست مثل انرژی ای که بر اثر بی نظمی و آشوب در یک بدنه آبی (مثل دریا) به صورت موج در می آید. در هر زمین لرزه چند نوع مختلف از امواج زلزله ای وجود دارد:
امواج بدنه که از میان بخش های داخلی تر زمین حرکت می کند. در حالی که امواج سطح روی سطح زمین حرکت می کند. موج های سطح -بعضی وقت ها موج های بلند یا به طور خلاصه موج های ال (L) نامیده می شوند- مسئول بیشتر خساراتی هستند که به وسیله زلزله ها ایجاد می شوند. زیرا موجب شدید ترین لرزش ها می شوند. موج های سطح از موج های بدنه که به سطح زمین می رسند ریشه می گیرند.
دو نوع اصلی از امواج بدنه وجود دارد:
-موج های اولیه: همچنین موج های پی (P) یا موج های متراکم نامیده می شوند. آنها با سرعت حدود یک تا پنج مایل در ثانیه (1.6 تا هشت کیلومتر در ثانیه)، بسته به جنس ماده ای که از میان آن عبور می کنند، حرکت می کنند. سرعت این موج بیشتر از سرعت موج های دیگر است. چراکه موج های پی اول از همه به هر منطقه ای از سطح زمین می رسند. آنها می توانند از میان مواد جامد، مایع و گاز عبور کنند و بنابراین به طور کامل از میان بدنه زمین عبور می کنند. هنگامی که آنها از میان سنگ ها عبور می کنند، در مسیری که حرکت می کنند، ذرات ریز سنگ را حرکت می دهند و آنها را به جلو و عقب می کشند، از هم جدا می کنند یا دوباره کنار هم قرار می دهند. این موج ها بیشتر به صورت یک ضربه تند ناگهانی به سطح می رسند.
-موج های ثانویه: همچنین موج های قیچی کننده یا موج های اس نامیده می شوند، یک کمی نسبت به موج های اولیه تأخیر دارند. هنگامی که این موج ها حرکت می کنند، ذرات سنگ را به طرف بیرون زمین جابجا می کنند و آنها را به شکل عمودی در مسیر موج می کشند. برخلاف موج های پی، موج های اس به طور مستقیم از میان زمین حرکت نمی کنند. این امر در دوره اولیه تلاطم همراه با زلزله نتیجه اش را به جا می گذارد. موج های ثانویه تنها از میان مواد جامد حرکت می کنند و بنابراین در لایه مایع هسته زمین متوقف می شوند.
هر دو نوع موج های بدنه گرداگرد زمین سفر می کنند و بنابراین در طرف مقابل سیاره از نقطه ای که زلزله شروع می شود کشف و پیدا شوند.
در هر لحظه شماری از موج های زلزله ای خیلی ضعیف در سراسر سیاره وجود دارد.
موج های سطحی بعضی وقت ها شبیه به موج های آب هستند. آنها در سطح زمین بالا و پایین می روند. این حرکت آنها معمولاً موجب به وجود آمدن بدترین خسارت ها می شود. چرا که موج سنگ هایی را که پایه ساختمان های ساخته دست انسان هستند را حرکت می دهد.
