تبدیل کردن امر حفاظت از محیط زیست به یک باور ذهنی و عادت تنها راهی است که در نهایت به حفظ محیط زیست می انجامد. بهترین زمان برای ایجاد چنین باوری نیز از دوران کودکی است. در این زمینه مدارس نقش حیاتی دارند. اما آن چه مشخص این است که مدیران و معلمان مدارس هنوز در این زمینه حساسیت لازم را پیدا نکرده اند.
به عنوان نمونه می توان به نتایج تحقیقی که در سال 2006 به وسیله دو گروه پژوهشگران ایرانی و هندی منتشر شد اشاره کرد. این تحقیق در مدت دو سال در 103 مدرسه در شهرهای میسور هند و تهران انجام شد و یکی از نتایج جالب آن این بود که در شهر تهران که میزان آلودگی هوا بسیار زیاد است آگاهی معلمان مدارس متوسطه این شهر درباره آلاینده ها به طور قابل توجهی کمتر از معلمان شهر میسور هند است. به نظر این محققان کلید موفقیت در آموزش های زیست محیطی آگاهی های آموزگاران است و به سختی می توان انتظار داشت که دانش آموزان مدارسی که معلمانشان در زمینه مسایل زیست محیطی آگاهی کمتری دارند، قادر به کسب مهارت های لازم برای حفظ طبیعت و ارتقای کیفیت محیط زیست در منطقه خود باشند. در نهایت از دو دولت هند و ایران به طور قاطع خواسته شد تا دوره های آموزشی مرتبط با محیط زیست را برای معلمان مدارس تدارک ببینند و به همین نسبت امکانات کمک آموزشی بیشتری در اختیار معلمان مدارس قرار دهند.
در همین زمینه مادر یک کودک دبستانی به نمونه ای از عدم حساسیت در مدارس نسبت به موضوعات زیست محیطی اشاره می کند. او می گوید:«فکر می کنم روزانه در هر کلاسی از مدرسه پسر من یک سطل زباله کیسه نایلون جمع می شود. چون بچه ها پس از خوردن خوراکی ها نایلونی را که در آن ساندویچ و غیره برده اند را دور می ریزند. معلم ها هم نمی گویند که این نایلون ها را به منزل برگردانید و مجدداً از آنها استفاده کنید و یا آنها را تشویق نمی کند که کمتر نایلون مصرف کنند. خود من از هر روشی که مدرسه برای حفظ محیط زیست به فرزندم آموزش دهد استقبال می کنم و خودم هم آن را به کار می بندم چون نسبت به حفظ محیط زیست حساسم. اما متأسفانه تاکنون ندیده ام که در مدرسه در زمینه حفظ محیط زیست نکته جدید و عملی ای به فرزندم یاد بدهند».
این در حالی است که کودکان ما خیلی زود مداد در دست می گیرند و بر روی کاغذ نقاشی می کنند یا مشق می نویسند. به این ترتیب می توان به آنها این گونه آموزش داد که همه اینها از چوب درست شده اند و با تراشیدن زیاد مدادها یا مصرف بیهوده کاغذها نباید موجب قطع درختان شد. در حین آموزش درباره هر عنصر طبیعی هم می توان شیوه حفظ آن را آموزش داد. آموزش درباره ارزش آب، آموزش درباره ارزش گیاهان با کمک به کودک در کاشت دانه و مراقبت از آن، شیوه های بازیافت زباله و … همگی در کلاس های مدرسه امکان پذیر است و می تواند مکمل درس ها باشد.
مرتضی خلخالی کارشناس آموزشی با اشاره به تحولات جهان در زمینه برنامه ریزی درسی به شیوه های انجام این قبیل آموزش ها در مدارس اشاره می کند. او می گوید:«تحولی که در طراحی رویکردهای برنامه ریزی و طراحی کتاب های درسی در جهان به ویژه برای خردسالان انجام شده حاوی کاربست رویکرد تلفیقی و از آن مهم تر میان رشته ای است. در این رویکرد مرز میان درس ها و نظام های رشته ای مختلف کم و بیش رنگ می بازد و بسیاری از مباحث درسی هم میان خود و هم با زندگی روزمره انسان و محیط زیست مرتبط می شود. مطابق اصول روانشناسی پرورشی از قبیل نظریه گشتالت می دانیم که دست کم هنگامی که پدیده های طبیعی محیط زیست کنجکاوی کودک یا خردسال را تحریک می کند، او در صدد برمی آید که واقعیت ها را با آن چه که در طبیعت و در زندگی خویش با آن روبه رو است توجیه کند. تلفیق مفاهیم و تدریس یکپارچه و کل نگرانه بسیاری درس ها مانند علوم تجربی یا علوم اجتماعی به یادگیری معنی دارتر و جذاب تر می انجامد».
