محمدرضا کریمی

کارشناس ارشد مدیریت

تاریخچه ثبت شده صنعت مهمان نوازی (هتل، رستوران و …) با سومری ها (Sumerians)، مردمانی که در حدود 4000 پیش از میلاد در نزدیکی خلیج فارس زندگی می کردند آغاز می شود. بیشتر قلمروی زندگی سومری ها کشور عراق کنونی بوده است. به دلیل حاصلخیزی منطقه، برخی از سومری ها کشاورزان و دامدارانی چیره دست بودند.

مهارتی که از آن برخوردار بودند آنان را به افزایش کشت و کار قادر نمود. وجود محصول غله کافی سبب شد عده ای به عنوان صنعتگر، توان و نیرویشان را صرف فعالیت های دیگری هم چون ساختن ابزار، ساختمان و کوزه کنند. از سویی هم غله اضافی مورد داد و ستد قرار می گرفت. سومری ها مخترع پول و نوشتن بودند که عناصر اصلی توسعه کسب و کارند.

علاوه بر رشد داد و ستد غله، سومری ها نوشیدنی هایی تولید می کردند که مصرف آن به طور گسترده ای در سطح جامعه شان مرسوم شد (شاید به دلیل این که از آب آشامیدنیشان بهتر بود).

مهمان سرا های محلی سومری ها شاید نخستین کسب و کارهای مهمان نوازی بودند. یعنی بنگاه هایی که در کار نوشیدنی بوده و برای مردمی که در همسایگی بودند نوشیدنی تهیه می کردند. این مهمان سراها (یا میخانه ها)، نوشیدنی های گوناگونی را سرو کرده و محلی را برای گرد آمدن افراد جهت بحث در مورد امور و مباحث روز فراهم می نمودند.

در 2000 پیش از میلاد تجارت میان مردمان خاورمیانه توسعه فراوانی یافت. بسیاری از مردم از راه تجارت گذارن زندگی کرده و در پی راه هایی برای داد و ستد با کالاهای خارجی بودند. بنابراین، این تاجران دوره باستان نیاز به مکان هایی برای اقامت و غذا خوردن در طی سفرهای طولانی خود داشتند و به این ترتیب افرادی کسب و کارهایی را جهت برآوردن نیاز این مسافران به راه انداختند. پس کاروانسراها همان مسافرخانه های اولیه بودند که غذا و سرپناهی برای مسافران فراهم می کردند.

از 3200 پیش از میلاد تا 476 پس از آن یعنی دوره ای که مورخان به نام “عصر امپراطوری” می شناسند، سه امپراطوری مهم در اطراف مدیترانه شکوفا شدند: مصریان، یونانی ها و رومی ها (البته این مناطق تنها جاهایی نبودند که ویژگی های تجارت و سفر و شرایط برای تکامل تدریجی صنعت مهمان نوازی را دارا بودند). هر یک از این امپراطوری ها سیستم حمل و نقل را ایجاد کرده و بهبود دادند و خدمات مهمان نوازی را برای تعداد در حال افزایش مسافران به وجود آوردند. این توسعه در دوره رومی ها به اوج خود رسید و شبکه حمل و نقلی به وجود آمد که مدیترانه را در بر گرفته و به سوی نقاط دوری هم چون انگلستان، فرانسه و آلمان کشیده می شد.

در مصر باستان نیز که در آن دولت با مرکزیت فرعون (ها) اداره می شد، اهرام به عنوان گور فراعنه ساخته شد. این اهرام جاذبه های توریستی ای داشتند که مردم را از نقاط دور به سوی خود می کشاندند. علاوه بر این جذابیت توریستی ساخته دست انسان (اهرام)، سفر در مصر باستان برای دیدن دیگر مناظر، تجارت کالا، انجام کسب و کار دولتی و حضور در مراسم مذهبی نیز صورت می گرفت. شواهد تاریخی نشان می دهد که احتمالا مصریان در سازماندهی مراسم و فراهم کردن خدمات غذایی و دادن جا برای جمعیت حاضر، اولین بودند. پس، مصریان باستان ممکن است آغازگران فعالیتی باشند که ما امروزه توریسم می نامیم.

منبع:Dimensions of the hospitality industry- By Paul R. Dittmer & Gerald G.Griffin