سنگ های رسوبی

بستر سنگ رسوبی

نوع دیگری از رسوبات در دریا و هنگامی که موجودات زنده میکروسکوپی –پلانکتون ها– پوسته هایی از جنس کربنات کلسیم حل نشده یا سیلیس می ریزند به وجود می آیند. پلانکتون های مرده به طور پیوسته پوسته هایی به اندازه گردوغبار را به بستر دریا می ریزند که این پوسته ها جمع می شوند و به صورت لایه های ضخیمی در می آیند. این مواد به دو نوع سنگ تبدیل می شوند، سنگ آهک (کربنات) و چرت (سیلیس). این سنگ ها، سنگ های رسوبی آلی نامیده می شوند، اگر چه در تعریفی که شیمی دان ها از مواد آلی ارایه می دهند نمی گنجند.

نوع دیگر اشکال رسوبی جایی تشکیل می شوند که مواد گیاهی مرده، لایه های ضخیمی درست می کنند. این مواد وقتی اندکی تراکم پیدا می کنند، تورب (پیت: peat) می شوند. پس از دفن بسیار طولانی تر و در جاهای عمیق تر نیز به ذغال سنگ تبدیل می شوند. ذغال سنگ و تورب هم از نظر زمین شناسی و هم از نظر شیمیایی هر دو آلی هستند.

اگر چه ذغال سنگ نارس یا تورب در بخش هایی از جهان امروزی هم در حال تشکیل شدن هستند، اما بسترهای بزرگ ذغال سنگی که ما امرزوه استخراج می کنیم در طول قرون گذشته و در مرداب های عظیمی شکل گرفته اند. امروزه هیچ مرداب زغال سنگی وجود ندارد چراکه شرایط کنونی به گونه ای نیست که آنها به وجود بیایند. برای این که این مرداب ها تشکیل شوند لازم است سطح دریا بسیار بالاتر از سطح کنونی باشد. در بیشتر دوره های زمین شناسی، سطح دریاها صدها متر بالاتر از سطح امروزی بوده و بسیاری از قاره ها دریاهای کم عمقی بوده اند. به همین دلیل است که ما ماسه سنگ، سنگ آهک، شیل و ذغال سنگ را در نقاطی از قاره ها پیدا می کنیم. (زمانی که خشکی ها بالا می آیند، سنگ های رسوبی هم بیرون می زنند). بروز این وضعیت حول مرزهای صفحات لیتوسفری زمین معمول است.

امتیاز به مطلب

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

To top