مشتریان مواد یا داروهای نیروزا
در سال های آغازین اوج گیری استفاده از مواد نیروزا، در بروشوری در وزارت بهداشت آمده بود: “سوء مصرف داروهایی که برای افزایش قابلیت های ورزشی یا بدنسازی عمدتاً توسط جوانان و نوجوانان انجام می شود، موجب به وجود آمدن این نگرانی شده که این موضوع به صورت یک مشکل جدی برای سلامت این نسل و جامعه تبدیل شود”.
در این بروشور نازایی دائمی، افسردگی و هیجان، بروز حملات قلبی، یرقان و سرطان کبد و بروز صفات زنانه در مردان و صفات مردانه در زنان که خصوصاً در خانم های مصرف کننده زیر ۱۹ سال ممکن است دائمی باشد به عنوان عوارض استفاده از این داروها ذکر شده بود.
نکته ای که از همان ابتدا مشخص شد نیز این بود که مشتریان این مواد تنها نوجوانان پسر نیستند بلکه زنان هم از این داروها استقبال می کنند.
البته موادی که اکنون در بازار به عنوان تقویتی و مکمل وجود دارند همه مضر و غیرمجاز نیستند. بعضی از آنها موادی هستند که اگر به صورت صحیح و با نسخه پزشک مورد استفاده قرار بگیرند اثرات زیانباری ندارند. اما موادی که به نام مواد نیروزا شناخته می شوند موادی با اثرات شبه دارویی هستند که بیش از نیاز ورزشکار تجویز می شوند تا بدن او را عضلانی کنند، تحمل و استقامت او را افزایش دهند، ایجاد انرژی کنند، مانع از احساس خستگی شوند، تمرکز حواس ایجاد کنند و… که چون برخی از آنها عواقب بدی برای بدن دارند میان کارشناسان حساسیتی نسبت به مصرف آنها به وجود آمده است. چراکه مصرف این مواد در طول هفته ها و ماه ها حتی ممکن است به مرگ ورزشکار بینجامد. به عنوان مثال نسج کلیه بعضی از ورزشکاران به خاطر استفاده زیاد از این مواد از بین می رود و یا شاهدیم که بسیاری از ورزشکارهای دنیا در اثر سرطان های مختلف فوت کرده اند.
معمولاً مردان در سنین ۱۸-۱۷ سالگی تا ۳۰ سالگی از این داروها استفاده می کنند چون می خواهند در مسابقه ها شرکت کنند. اما حتی بعضی از نوجوانان هم که ورزش نمی کنند به خاطر عضلانی شدن بدنشان به این مواد روی می آورند. زنان هم داروهای مردانه را برای عضلانی شدن به مصرف می رسانند. بعضی از دختران هم به خاطر ضداشتها بودن بعضی از این مواد از آنها استفاده می کنند.
علاوه بر توصیه باشگاه ها، بعضی از این نوجوانان هم به توصیه دوستان و همسالانشان به مصرف این مواد روی می آورند. ظاهراً به بسیاری از افراد تلقین شده که با استفاده از این داروها می توانند راه های موفقیت ورزشی را به سرعت طی کنند و به مقام قهرمانی و پول و شهرت برسند. برخی هم فکر می کنند که بدنشان دلخواهشان نیست و با عضلانی شدن و یا لاغر شدن می توانند خودشان را نشان دهند. در واقع این افراد به خاطر نداشتن اعتماد به نفس لازم در روابط اجتماعی به این مواد روی می آورند.
اما مهم ترین نکته ای که درباره مصرف این مواد می شود گفت این واقعیت است که بسیاری از ما به سلامتی خود اهمیت زیادی نمی دهیم. در حالی که می بینیم در کشورهای پیشرفته این موضوع بسیار مهم است. نتیجه این که به عواقبی که مصرف این مواد برایمان دارد نیز اهمیت نمی دهیم. نکته دیگر توجه به بعد اخلاقی در ورزش است. بسیاری از ورزشکاران ما به این نکته فکر نمی کنند که استفاده از مواد غیرمجاز نیروزا به قصد قهرمانی زیر پا گذاشتن اصول اخلاقی و تضییع حق دیگری است. بنابراین ما لازم است که به بعد آموزش اخلاق ورزشی به ورزشکاران توجه کنیم.
به خاطر همین نگرانی ها کارشناسان بر این موضوع تأکید می کنند که لازم است قوانین و آئین نامه های بیشتری برای نظارت بر کار باشگاه ها و نحوه صدور مجوز برای آنها تصویب شود.
یکی از کارشناسان وزارت بهداشت نیز می گوید که اصولاً چیزی که اثر دارویی دارد را هر کسی نباید بفروشد و فروش بسیاری از آنها نیاز به نسخه پزشک دارد. ضمن این که ورود این داروها به کشور نیز لازم است کنترل شود.