دکتر مونا زارع
تغذیه مادر در دوران بارداری اهمیت ویژه ای دارد به طوری که مادرانی که تغذیه خوب و کافی ندارند، سقط جنین در آنها زیاد است و نوزادان آنها کم وزنند.در کل افزایش میزان نیاز به انرژی در دوران بارداری حدود 15 درصد است. در حالی که افزایش نیاز به مواد مغذی از پنجاه درصد تا بیش از صد درصد است. پس کیفیت رژیم غذایی مادر بسیار مهم است.
برای سنجش تغذیه مادر لازم است یک معیار خوب داشته باشیم که یکی از این معیارها افزایش وزن مادر در دوران بارداری و مهم تر از آن روند افزایش وزن است که برای این منظور از شاخصی به نام BMI (بی ام آی) استفاده می شود.
بی ام آی BMI =وزن بر حسب کیلو گرم÷قد بر حسب متر به توان دو
اگر مادر کم وزن و لاغر باشد (BMI<18.5)، افزایش وزن 12.5 تا 18 کیلوگرم توصیه می شود.
اگر مادر در محدوده وزن طبیعی باشد، یعنی BMI بین 18.5 و 24.9 باشد، افزایش وزن 11.5 -16کیلوگرم توصیه می شود.
اگر مادر اضافه وزن داشته باشد، یعنی BMI بین 25 و 29.9 باشد، افزایش وزن 7 تا 11.5 کیلوگرم توصیه می شود.
اگر مادر چاق باشد (BMI≥30)، افزایش وزن 5 تا 9 کیلوگرم توصیه می شود.
این وزن گیری مرحله به مرحله است. در سه ماهه اول بارداری همان میزان کالری قبل از بارداری کافی است اما بعد از آن باید هر هفته 350- 400 افزایش پیدا کند که به BMI مادر بستگی دارد.
گاهی با یک افزایش وزن سریع در مادر مواجه می شویم که ممکن است به دو دلیل باشد:
1)اشتهای زیاد و زیاد غذا خوردن
2)مسمومیت حاملگی که علائم آن خیز (ادم)، فشار خون بالای 14 و پروتئین اوری (وجود پروتئین در ادرار) است.
لازم به تذکر است که در بارداری های دو قلو، اعداد توصیه شده برای افزایش وزن مادر متفاوت و طبیعتاً بیشتر از بارداری های یک قلو خواهد بود، بدین صورت که:
اگر مادر کم وزن و لاغر باشد (BMI<18.5)، هنوز اطلاعات کافی در دسترس نیست.
اگر مادر در محدوده وزن طبیعی باشد، یعنی BMI بین 18.5 و 24.9 باشد، افزایش وزن 16.8 تا 24.5 کیلوگرم توصیه می شود.
اگر مادر اضافه وزن داشته باشد، یعنی BMI بین 25 و 29.9 باشد، افزایش وزن 14.1 تا 22.7 کیلوگرم توصیه می شود.
اگر مادر چاق باشد (BMI≥30)، افزایش وزن 11.4تا 19.1 کیلوگرم توصیه می شود.
برگرفته از:
1)درسنامه جامع علوم پایه پزشکی میر_ جلد 1_ دکتر منصور میزایی_ دکتر محمدرضا امیدظهور/ بخش تغذیه: تالیف: دکتر ابوالقاسم جزایری/ دکتر مینو فروزانی/ دکتر سید علی کشاورز
2)درسنامه جامع علوم پایه پزشکی حیان- دکتر مهدی خزعلی- بخش تغذیه: تؤلیف: دکتر ابوالقاسم جزایری/ دکتر مینو فروزانی/ دکتر سید علی کشاورز
،Weight gain in pregnancy،Authors،Gladys Tse, MD،George Macones, MD, MSCE،Section Editor،Susan M Ramin, MD،Deputy،Editor،Vanessa A Barss, MD،Last literature review version 18.1: January 2010 | This topic last updated:،December 1, 2009
