واقعیاتی درباره تاریخ زبان و خط ایرانیان


زبان و خط ایرانیان
زبان و خط ایرانیان

ایرانی ها یکی از شعبه های آریان ها محسوب می شوند. آریان ها نیز یکی از هشت شعبه نژاد هندواروپایی هستند. آریان ها به همراه شعبه های دیگر هندواروپایی از بیش از 4 هزار سال قبل از میلاد در مکانی که کاملاً مشخص نیست (احتمالاً آسیای مرکزی یا ساحل رود ولگا و یا سواحل دریای بالتیک) در کنار یکدیگر زندگی می کردند.

هندواروپایی ها چنان که از نامشان پیدا است مردمی هستند که ساکنان اصلی سرزمین هایی از هند تا اروپا را تشکیل می دهند. کل ساکنان اروپا به جز افرادی که از نژادهای دیگرند و در اقلیتند هندواروپایی هستند. در آسیا فقط هندی های آریایی و ایرانی ها (یعنی کلیه مردمانی که از شاخه ایرانی آریان ها منشعب شده اند) و ارامنه از نژاد هندواروپایی محسوب می شوند.

با این مقدمه به واقعیت های جالبی درباره سیر تحول زبان و خط ایرانیان اشاره می شود.

– برخی از محققان عقیده دارند مردم هشت شعبه نژاد هندواروپایی تا زمانی که در کنار یکدیگر زندگی می کردند به زبانی که موسوم به هندواروپایی است صحبت می کردند. بعد از این که هر شعبه از آنها به سوی سرزمینی روانه شدند باز هم به همان زبان هندواروپایی سخن می گفتند. اما به تدریج تحت تأثیر آب و هوا و عوامل دیگر لغاتی که مورد استفاده قرار می دادند تغییر کرد ولی باز هم تعداد کمی از لغاتشان مشابه یکدیگر است.

به عنوان نمونه می توان از پدر در فارسی نام برد. پدر در فرانسه پر (pere)، در انگلیسی فدر (father)، در سانسکریت پیتری (pitri) و در لاتین پاتر (pater) است.

– به اسثنای زبان های چینی، سریانی، عربی و عبری می توان گفت که مادر تمام زبان های عالم زبان هندواروپایی است.

– از زبان اصلی هندواروپایی هفت شاخه بزرگ زبانی منشعب می شود. این هفت شاخه عبارتند از:

سلتی celtique، اسلاو slave، آریا aria، سانسکریت sanscrit، یونانی قدیم greeque، لاتین latine و توتونیک teutonique.

هریک از این زبان ها به نوبه خود مادر چندین زبان هستند.

– چنان که گفته شد آریان ها یکی از شعبه های نژاد هندواروپایی هستند. آنها حدود سه هزار سال پیش از بقیه هندواروپایی ها جدا شدند. آریان ها پس از جدایی از سایر مردمان هندواروپایی به طرف جنوب رفته و به سه شعبه تقسیم شده اند. شعبه هندی، شعبه ایرانی و شعبه سکایی.

– آریان های ایرانی و هندی پس از جدا شدن از شعبه های دیگر هندواروپایی مدت ها در آسیای وسطی (میانه) در جلگه واقع بین رودهای سیحون و جیحون با هم زندگی می کردند. بنابراین در زبان و مذهب و … با یکدیگر مشترک بودند.

– شعبه هندی و شعبه ایرانی مدت ها با هم زندگی کردند و سپس از آسیای میانه مهاجرت کرده به غرب رفتند. شعبه هندی به هندوکوش رفت و به سمت دره پنجاب هند سرازیر و مقیم آن جا شد. دسته موسوم به شعبه ایرانی هم به طرف جنوب و غرب متمایل شدند و به فلات ایران آمدند و در آن پخش شدند.

– چنان که گفته شد زبان آریا یکی از شعبه های زبانی هندواروپایی است. این زبان مادر زبان های فارسی، ارمنی، سکزی (سگزی)، سغدی و  پشتو است.

– قدیمی ترین زبانی که از ایرانی ها به جا مانده زبان زند است که به آن باکتریانی قدیم نیز گفته می شود. (باکتریانی به معنی باختر و شرق.) زبان زند در حدود هزار سال قبل از میلاد در ایران رایج بوده و احتمالاً تا سال 550 قبل از میلاد یعنی مقارن با تشکیل سلسله هخامنشی نیز در ایران رواج داشته.

برای مشاهده ادامه مطلب به بالای صفحه مراجعه کنید یا بر روی لینک بعدی کلیک کنید…

امتیاز به مطلب

گسترش جهان به چه معنا است؟


گسترش جهان
گسترش جهان

وقتی دانشمندان درباره گسترش جهان صحبت می کنند، منظورشان این است که از زمان انفجار بزرگ (بیگ بنگ) و آغاز جهان تاکنون جهان در حال بزرگ و وسیع شدن بوده است.

کهکشان هایی که در خارج از کهکشان ما هستند در حال دور شدن از ما هستند و کهکشان هایی که دورتر از ما هستند سریع تر در حال دور شدن از ما هستند. این به آن معنی است که ما در هر کدام از کهکشان ها قرار گرفته باشیم، تمام کهکشان های دیگر در حال دور شدن از ما هستند.

البته فقط کهکشان ها نیستند که در حال حرکت و دور شدن از یکدیگرند بلکه خود فضا که کهکشان ها در آن قرار دارد هم در حال حرکت است. به عبارت دیگر جهان هیچ مرکزی ندارد و همه چیز در حال حرکت و دورشدن از همه چیزهای دیگر است.

جهان شامل همه آن چیزهایی است که وجود دارند، از کوچک ترین اتم ها تا بزرگ ترین کهکشان ها. از زمان انفجار بزرگ و تشکیل جهان در 13.7 میلیارد سال پیش، جهان در حال گسترش بوده و ممکن است میزان این گسترش بی نهایت باشد.

یک قیاس مشهور برای توضیح نحوه گسترش جهان، نحوه پخت نان کشمشی است. وقتی نان کشمشی هنگام پخت بزرگ می شود، کشمش ها از یکدیگر دورتر می شوند، درحالی که در خمیر گیر افتاده اند.

در مورد جهان هم همه چیزها به سرعت در حال دور شدن از یکدیگرند اما خوشبختانه گرانش چیزها را در سطح محلی کنترل می کند چنان که کشمش های نان کشمشی داخل نان با هم باقی می مانند.

چه کسی به گسترش جهان پی برد؟

ستاره شناس آمریکایی، ادوین هابل، در سال 1925 مطالعاتی انجام داد و برای اولین بار ثابت کرد که جهان در حال گسترش است. او ثابت کرد که رابطه مستقیمی بین سرعت دور شدن کهکشان ها از زمین و فاصله آنها از زمین وجود دارد. این قانون به نام قانون هابل شناخته می شود. تلسکوپ فضایی هابل به نام این دانشمند نامگذاری شده است.

بنابراین آیا جهان نامحدود است؟

شاید آسان تر باشد تا درباره آغاز جهان و تئوری بیگ بنگ صحبت کنیم تا این که درباره این که کار جهان چگونه به پایان می رسد بحث کنیم. ممکن است جهان برای همیشه دوام داشته باشد، یا ممکن است به خاطر سناریوی معکوس شدن روند انفجار بزرگ در هم کوبیده شود. البته اگر سناریوی دوم هم به وقوع بپیوندد چنان در آینده دور خواهد بود که می توان آن را بی نهایت دانست.

تا این اواخر، کیهان شناسان (دانشمندانی که به مطالعه جهان می پردازند) این فرضیه را مطرح کرده بودند که سرعت گسترش جهان به دلیل اثرات گرانشی کاهش می یابد اما پژوهش های حاضر حاکی از این است که جهان ممکن است تا ابد گسترش یابد. البته تحقیقات ادامه دارد و مطالعات جدید درباره ابرنواخترها در کهکشان های دوردست و نیرویی به نام انرژی تاریک ممکن است نظرات درباره سرنوشت احتمالی جهان را تغییر دهند.

منبع: http://www.loc.gov/rr/scitech/mysteries/universe.html

مطالب مرتبط:

آیا جهان در حال گسترش است؟

انرژی تاریک چیست؟

کهکشان چیست؟

ابرنواخترها چه هستند؟

تئوری بیگ بنگ چیست؟

پس از وقوع بیگ بنگ چه روی داد که منجر به تشکیل جهان شد؟

با خلق لحظاتی پس از وقوع بیگ بنگ دانشمندان چه دیدند؟

امتیاز به مطلب

دلایل و چگونگی پایتخت شدن تهران


کاخ گلستان

اگرچه کنجکاوی مهسا وهابی دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی که منجر به کشف تکه های سفال و یک اسکلت قدیمی شد ممکن است تاریخ سکونت در تهران را به 7 هزار سال پیش برساند، اما از زمان پایتخت شدن تهران زمان زیادی نمی گذرد.

کسی که برای اولین بار تهران را به پایتختی ایران برگزید آقا محمد خان قاجار، بنیان گذار سلسله قاجار بود. آغا محمد خان در ابتدا استرآباد یعنی محل استقرار ایل قاجار را به پایتختی برگزید. ولی وقتی نواحی غربی ایران را هم به قلمرو خود اضافه کرد، احساس کرد که استرآباد برای مرکزیت مناسب نیست. برای همین مدتی شهر ساری را به پایتختی انتخاب کرد.

وی سرانجام به این نتیجه رسید که تهران بهترین مکان برای پایتختی ایران است. به این ترتیب آغا محمد خان در نوروز سال 1200 هجری قمری در تهران پادشاهیش را اعلام کرد و مقر سلطنتش را هم تهران قرار داد.

دلایلی که باعث شد آقا محمد خان تهران را به پایتختی برگزیند این بود که اولاً تهران از استرآباد که محل استقرار ایل قاجار بود فاصله زیادی نداشت و از طرف دیگر از تهران بهتر می توانست اعمال روس ها را زیر نظر داشته باشد.

وی در سال 1210 هجری قمری رسماً در قصری که در مجموعه کاخ گلستان ساخته بود تاج گذاری کرد اما یک سال بعد با وجود شجاعت و درایت، بی رحمیش کار دستش داد و به دست سه تن از غلامانش که آنها را به مرگ تهدید کرده بود کشته شد.

پیش از آقا محمد خان، کریم خان زند قصد داشت تهران را پایتخت خود قرار دهد اما در سال 1176 هجری قمری از تصمیمش منصرف شد و شیراز را مرکز حکومتش قرار داد. مدتی بعد آقا محمد خان دستور داد بقایای استخوان های کریم خان را از زیر خاک عمارت کلاه فرنگی شیراز (محل کنونی موزه پارس در شیراز) خارج کنند و به مکانی در کاخ گلستان که اینک به نام خلوت کریمخانی معروف است و در آن زمان محل رفت و آمد روزانه آقا محمد خان بود منتقل کنند تا او هر روز از روی آن عبور کند. چنان که می دانیم آقا محمد خان نسبت به کریم خان کینه داشت. (با انقراض سلسله قاجار استخوان های کریم خان بار دیگر از خاک بیرون آورده شد و به قم منتقل شد.)

البته برخلاف تصور، تهران یکباره مورد توجه قرار نگرفت بلکه آبادانی آن از قرن دهم هجری قمری آغاز شده بود. تهران در زمان پادشاهان صفوی مشهور شد و به ویژه رونق و آبادانیش در دوران سلطنت شاه طهماسب اول آغاز شد. دلیل علاقه شاهان صفوی به تهران وجود قبر جد اعلای صفویه به نام امامزاده حمزه در مجاورت بقعه حضرت عبدالعظیم در شهر ری بود. برای همین پادشاهان صفوی هر از چند گاهی برای زیارت قبر جدشان به تهران می آمدند.

همچنین شاه طهماسب، تهران را به دلیل داشتن آب گوارا، باغ های فراوان و شکارگاه های مناسب دوست داشت و به مرور زمان بیشتری در تهران سکونت می کرد.

شاه عباس اول نیز تا مدتی به پیروی از شاه طهماسب همین رویه را ادامه داد و در آبادانی تهران کوشید و دستور داد ساختمانی برای سکونت موقتی خاندان سلطنتی بنا نهند.

یکی از گردشگران اروپایی به نام پیتر دلاواله که در زمان شاه عباس از تهران دیدن کرد نوشته تهران از کاشان بزرگ تر است ولی جمعیت کمتری دارد. وی به خاطر انبوه چنارهای تهران و قطر بزرگ تنه های آن گفته بود بجاست تهران را چنارستان بنامند.

سر توماس هربرت نیز که در سال 1627 میلادی از تهران دیدن کرده بود تعداد خانه های آن را 3 هزار تا تخمین زده بود.

کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، تألیف دکتر عزیزالله بیات

http://www.tehran.ir/Default.aspx?tabid=120

http://www.golestanpalace.ir/museum/khalvatekarimkhani.html

امتیاز به مطلب

نقاشی زرافه حبشی

 

نقاشی زرافه حبشی

زرافه حبشی، 1827. اثر ژاک–لوران اگس (1767-1849) نقاش سوییسی سبک رمانتیک. محل نگهداری اثر مجموعه سلطنتی لندن- انگلستان.

امتیاز به مطلب

چند واقعیت درباره دلفین ها

در این مطلب حقایق جالبی درباره ویژگی های کلی دلفین ها، این که چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند، انواع مشهور آنها و … بیان می شود.

دلفین
دلفین

•باور بر این است که دلفین ها نسبت به جانوران دیگر بسیار باهوش ترند.

•دلفین ها گوشتخوارند.

•نهنگ قاتل برخلاف نامش در واقع نوعی دلفین است.

•دلفین پوزه بطری شناخته شده ترین نوع دلفین است.

•دلفین های پوزه بطری در گروه های 10 تا 30 تایی زندگی می کنند.

•دلفین ها اغلب اهل تفریح ​​و بازیند و این آنها را نزد انسان ها محبوب کرده. می توان دلفین ها را دید که از آب بیرون می پرند، سوار امواج می شوند، با هم مبارزه می کنند و گاهی اوقات با انسان هایی که در آب شنا می کنند کنش و واکنش نشان می دهند.

•دلفین ها از یک سوراخ تنفسی در بالای سرشان استفاده می کنند تا تنفس کنند.

•دلفین ها حس بینایی و شنوایی بسیار خوبی دارند و همچنین از این توانایی برخوردارند که از انعکاس صدا برای یافتن محل دقیق اشیاء بهره ببرند.

•دلفین ها با صداهای کوتاه و تیز، سوت زدن و اصوات دیگر با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

•بعضی از گونه های دلفین ها با خطر انقراض روبرویند که اغلب به طور مستقیم نتیجه رفتار انسان ها است. دلفین رودخانه یانگ تسه نمونه ای از یکی از گونه های دلفینی است که امکان دارد به تازگی منقرض شده باشد.

•برخی از روش های صید ماهی، مانند استفاده از تور، هر سال تعداد زیادی از دلفین ها را به کشتن می دهد.

منبع:

http://www.sciencekids.co.nz/sciencefacts/animals/dolphin.html

مطالب مرتبط:

حقایقی درباره جانوران

ویژگی های جانوران

آیا جانوران هم فرهنگ دارند؟

آیا جانوران هم شخصیت دارند؟

راه فرار جانداران از خطر انقراض

گروه های جانوران

نحوه طبقه بندی جانوران

پنج سلسله (شاه) اصلی موجودات زنده

امتیاز به مطلب

نقاشی مزرعه خشخاش

 

نقاشی مزرعه خشخاش

مزرعه خشخاش، 1901. اثر جان اتیس آدامز (1851-1927) نقاش امپرسیونیست آمریکایی. محل نگهداری اثر موزه هنر دانشگاه ایالتی بال– ایندیانا- ایالات متحده آمریکا. اندازه اثر 56 در 81.6 سانتی متر.

امتیاز به مطلب

تفاوت ژنوتیپ و فنوتیپ


تفاوت ظاهری جانوران
تفاوت ظاهری جانوران

ژنوتیپ مجموعه ای از ژن ها در یک موجود زنده و ترکیبات ژنی برای یک صفت معین است. ژنوتیپ از طریق تولید مثل جنسی به ارث می رسد.

ژنوتیپ یک موجود زنده به وسیله ترکیب آلل های آن تعیین می شود. این امکان وجود دارد که دو آلل برای یک صفت یکسان باشد (هموزیگوت) اما اگر دو آلل با یکدیگر متفاوت باشند (هتروزیگوت) انواعی از روابط تسلط ژنتیکی رخ می دهد. این روابط شامل تسلط کامل، تسلط ناقص و هم بارزی است.

فنوتیپ یک موجود زنده را ژنوتیپ آن و تأثیرات زیست محیطی تعیین می کند. فنوتیپ به ویژگی های فیزیکی ای بروز یافته در یک موجود زنده مانند قد، رنگ، اندازه، شکل و رفتار اطلاق می شود. فنوتیپ در غلات به صورت رنگ غلاف، شکل غلاف، اندازه غلاف، رنگ دانه، شکل دانه و اندازه دانه مشخص می شود.

چنان که گفته شد ژنوتیپ به وسیله ترکیب آلل های یک موجود زنده تعیین می شود. رنگ پشم گوسفند را مثال می زنیم. یک آلل رنگدانه سفید تولید می کند و آلل دیگر رنگدانه سیاه تولید می کند. آلل برای رنگ سفید به صورت (W) و آلل برای رنگ سیاه به صورت (w) نمایش داده می شود. در این رابطه، رنگ پشم سفید غالب است و رنگ پشم سیاه مغلوب است. در صورتی که یک گوسفند فنوتیپ پشم سفید داشته باشد، دو ژنوتیپ احتمالی برای رنگ پشم سفیدش وجود دارد: WW یا Ww. یک گوسفند با ژنوتیپ (Ww) حامل ژن پشم رنگ سیاه است. به این ترتیب می توان نتیجه گرفت اگر یک گوسفند فنوتیپ رنگ پشم سیاه دارد یعنی ژنوتیپ آن (ww) است.

منابع:

http://biology.about.com/od/geneticsglossary/fl/Genotype.htm

http://biology.about.com/od/geneticsglossary/g/phenotype.htm

مطالب مرتبط:

تفاوت آلل ها و ژن ها

مکان، ساختار و تعداد کروموزوم ها

ساختمان و نقش DNA

15 تفاوت بین سلول های گیاهی و جانوری

امتیاز به مطلب