تا به حال سیاره ناهید (زهره) بیش از 20 بار به وسیله فضاپیماها مورد بازدید قرار گرفته. این سیاره اولین سیاره ای بود که با عبور یک فضاپیما مورد مشاهده قرار گرفت.

فضاپیمای بدون سرنشین آمریکایی مارینر2(Mariner2) درسال 1962 بعد از بیش از 31.2 ماه سفر از میان فضا از داخل محدوده 34760 کیلومتری ناهید عبور کرد. این فضاپیما از نزدیک وضعیت های مختلف ناهید را مشاهده کرد و بعضی چیزها را  روی ناهید اندازه گیری کرد.

مارینر10 تنها فضاپیمایی است که از سیاره ناهید بازدید کرده. این سفینه در سال 1974 به ناهید پرواز کرد. سپس در سال های 1974 و 1975 از نزدیک سیاره تیر عبور کرد

برای مثال ابزارهایی به وسیله فضاپیما به ناهید حمل شدند که دمای زیاد روی سیاره را اندازه گیری کردند. دو فضاپیمای بدون سرنشین اتحاد شوروی در سال 1966 ناهید را کاوش کردند.

در سال 1967 دو فضاپیمای آمریکا و شوروی به ناهید رسیدند. فضاپیمای اتحاد شوروی به نام ورنا4 یک کپسول ابزار را به وسیله چترنجات به داخل جو ناهید فرستاد.

فضاپیمای آمریکایی مارینر5 هم از داخل  محدوده 3990 کیلومتری ناهید عبور کرد. این فضاپیما وجود حوزه مغناطیسی را در ناهید نشان نداد. هر دو فضاپیما وجود مقادیر زیاد دی اکسید کربن در جو سیاره را نشان دادند. در سال 1970 فضاپیمای ونرا7 شوروی روی ناهید نشست. مارینر10 آمریکا هم در نزدیکی ناهید پرواز کرد. این فضاپیما اولین عکس هایی که از نزدیکی سیاره گرفته شده را به زمین انتقال داد.

یک چاله برخوردی بر روی ناهید که عرض فرورفتگی مرکزش حدود 23 مایل (37 کیلومتر) تخمین زده می شود. این تصویر در سال 1991 با استفاده از اطلاعاتی که از اسکن رادیویی به وسیله فضاپیمای مازلان به دست آمده بود، به شکل رایانه ای تهیه شد

در سال 1975 فضاپیمای بدون سرنشین ونرا9 اتحاد شوروی روی ناهید نشست و تصاویری از نزدیک از سطح ناهید گرفت. سه روز بعد فضاپیمای دیگر شوروی ونرا10 به ناهید رسید و از سطح ناهید عکس برداشت، فشار جوش را اندازه گیری کرد و ترکیب سنگ های روی سطحش را تعیین کرد.

این ماشین تصاویر راداری از ناهید را انتقال داد و یک نقشه از سطح ناهید تهیه کرد و دمای نوک ابرهای سیاره را اندازه گیری کرد.

پیونیر ناهید2 وارد جو سیاره شد و تراکم و ترکیب شیمیایی آن را اندازه گیری کرد. ونرا12 شوروی هم در این سال روی ناهید نشست. ونرا11 هم چهار روز بعد روی ناهید فرود آمد. هردو اطلاعاتی را درباره جو پایین تر ناهید به زمین فرستادند.

در سال 1978 چهار فضاپیمای بدون سرنشین به ناهید رسیدند. پیونیر ناهید1 متعلق به آمریکا شروع به گشتن به دور سیاره کرد.

دوتای دیگر از فضاپیماهای شوروی، ونرا13 و ونرا14 در سال 1982 روی ناهید فرود آمدند. هر دو عکس هایی را از ناهید انتقال دادند و نمونه هایی از خاک ناهید را تجزیه و تحلیل کردند. در سال 1983 دو فضاپیمای دیگر اتحاد شوروی ونرا15 و ونرا 16 با استفاده از رادار، از منطقه شمال ناهید نقشه برداری کردند و کار نقشه برداری را در سال 1984 به پایان رساندند. دو فضاپیما تصاویر واضحی از اشکالی به کوچکی 1.5 کیلومتر تهیه کردند.

فضاپیمای آمریکایی ماژلان در سال 1990 شروع به گشتن به دور ناهید کرد. تصاویر راداری که از ماژلان رسید جزییاتی از اشکالی به بزرگی 100 متر را نشان داد.

ترکیبات سیاره

سیاره ناهید یا زهره یک پوسته سنگی، یک گوشته (mantle) (لایه زیر پوسته) سنگی ضخیم بازالتی (نوعی سنگ آتشفشانی) و هسته آهنی-نیکلی دارد. شعاع هسته آن حدود 3000 کیلومتر (1200 مایل) است. در سطح ناهید هیچ آبی وجود ندارد. سطح ناهید با استفاده از رادار و از میان لایه ابرش نقشه برداری شده. حدود 20 درصد سطح ناهید از دشت های گود و پست که از گدازه های جامد و سخت پر شده اند، 70 درصد زمین های مرتفع استوانه ای شکل و 10 درصد سرزمین های کوهستانی و فلاتی از آتشفشان ها، چاله ها و کوه ها تشکیل شده. "ایشتارترا" که تقریباً به اندازه کشور استرالیا است در منطقه قطب شمال و "آفرودیت ترا" که تقریباً به اندازه آمریکای جنوبی است، دو منطقه کوهستانی بزرگ ناهید هستند.

ناهید حوزه مغناطیسی خیلی قوی ای ندارد. اگرچه هسته آهنیش مشابه زمین است اما این سیاره به قدری کند می چرخد که نمی تواند حوزه مغناطیسی ای مثل حوزه مغناطیسی زمین به وجود آورد. در سطح ناهید بادهای نسبتاً ملایمی می وزند. سطح ناهید به شدت داغ و خشک است. هیچ آب مایعی روی سطح سیاره وجود ندارد. دمای زیاد باعث می شود هر مایعی روی سطح ناهید به جوش بیاید.

سطح ناهید اشکال متفاوتی دارد که شامل زمین مسطح، کوه ها، دره ها و دره های تنگ می شود. حدود 65 درصد سطح ناهید با دشت های مسطح و هموار پوشیده شده. روی این دشت ها هزاران آتشفشان وجود دارد که از حدود 0.5 تا 150 مایل (0.8 تا 240 کیلومتر) قطر دارند. منطقه کوهستانی حدود 35 درصد سطح ناهید را پوشانده. کوهی به نام "ماکسول" (Maxwell)حدود هفت مایل (11.3 کیلومتر) بلندی و حدود 540 مایل (870 کیلومتر) پهنا دارد و با اورست در روی زمین قابل مقایسه است. این بلندترین شکلی است که در ناهید پیدا شده و جزو کوهستان ایشتارتراست. در ناحیه ای به نام "بتا رجیو" (Beta regio) دره تنگی است که 0.6 مایل (1.0 کیلومتر) عمق دارد.

چاله هایی هم روی سطح ناهید وجود دارد. این چاله ها (حفره ها) بر اثر برخورد شهاب سنگ ها با ناهید به وجود آمده اند. ماه، مریخ و تیر (عطارد) با چاله های برخوردی پوشیده شده اند. اما ناهید چاله های کمتری دارد. کم بودن چاله های برخوردی روی ناهید، زمین شناسان را به این نتیجه رسانده که سطح کنونی ناهید تنها کمتر از یک میلیارد سال قدمت دارد.

شماری از اشکال سطح ناهید به هیچ چیزی بر روی زمین شباهت ندارند. برای مثال ناهید "کرونا" دارد. کروناها ساختمان های حلقه مانندی هستند که از حدود 95 تا 360 مایل (155 تا 580 کیلومتر) قطر دارند. دانشمندان باور دارند که کرونا موقعی شکل گرفته که مواد داغ داخل سیاره به طرف سطح بالا آمده. همچنین روی ناهید برآمدگی هایی هستند که در داخل بسیاری از دره ها و نیز در تیغه های کوه در جهات مختلف شکل گرفته اند.

سیاره ناهید (زهره) با لایه ضخیمی از ابر احاطه شده. این ابرها بیشتر از اسید سولفوریک تشکیل شده اند و خیلی سریع حرکت می کنند. سرعت آنها به 220 مایل در ساعت (350 کیلومتر در ساعت) می رسد. این ابرها 60 بار سریع تر از سرعت چرخش سیاره می چرخند. آنها در چهار روز زمینی می چرخند در حالی که سیاره در 243 روز زمینی به دور محورش می چرخد. ابرهایی که این چنین سریع حرکت می کنند، گرما را در سراسر سیاره پخش می کنند و  شب را هم گرم می کنند.

ابرها باران اسید سولفوریک می بارند (این باران به شدت اسیدی است). اما این باران خورنده و نابود کننده به سطح ناهید نمی رسد. گرمای زیاد زیر ابرها که به بیش از 220 درجه سانتی گراد است قطره های باران را در حدود 10 مایلی (30 کیلومتری) بالای ناهید بخار می کند.

جو ناهید از هر سیاره دیگری سنگین تر است. این جو در درجه اول از دی اکسید کربن و بخار آب تشکیل شده. جو ناهید همچنین شامل مقادیری آرگون، مونوکسید کربن، نئون و دی اکسید سولفور است. فشار جو (فشار جو از سنگینی گازها نتیجه می شود) روی ناهید 1323 پوند در اینچ مربع (600 کیلوگرم در اینچ مربع) (9122 کیلوپاسکال) تخمین زده می شود. این میزان حدود 90 برابر بزرگ تر از فشار جو روی زمین است که حدود 14.7 پوند در اینچ مربع (6.5 کیلوگرم در اینچ مربع) (101 کیلوپاسکال) است.

پدیده اثر گلخانه ای در به تله انداختن گرما در جو ناهید تأثیر دارد. جو ضخیم دی اکسید کربن اجازه می دهد که اشعه مادون قرمز خیلی کمی به فضا فرار کند. بیشتر این اشعه به سیاره منعکس می شود.

در منظومه شمسی ما سیاره ناهید (زهره) بعد از تیر (عطارد) دومین سیاره نزدیک به خورشید است. ناهید داغ ترین سیاره در منظومه شمسی ما است. این سیاره با ابرهای اسید سولفوریکی که به سرعت در حال چرخش و حرکتند پوشیده شده که گرمای خورشید را به دام می اندازند. جو ناهید بیشتر از دی اکسید کربن تشکیل شده. با این که ناهید هسته آهنی دارد ولی فقط یک حوزه مغناطیسی خیلی ضعیف دارد.

سطح ناهید با امواج رادیویی ای که از فضاپیمای در حال گردش دریافت شده، اسکن شده. رنگ ها هم براساس عکس هایی که به وسیله این سفینه گرفته شده به دست آمده. (عکس از ناسا)

ناهید سیاره ای است که انسان در جو سمی اش خفه می شود، در گرمای بسیار زیادش پخته می شود و در فشار جوی وحشتناکش خرد می شود. این سیاره در هنگام سپیده دم و نیز غروب خورشید کاملاً درخشان و به خوبی قابل مشاهده است. به خاطر همین به ستاره بامداد یا ستاره شامگاه معروف است.

این سیاره وقتی به خورشید نزدیک تر می شود، از زمین فقط در هنگام سپیده دم و غروب قابل مشاهده است.

اندازه

قطر ناهید حدود 7520 مایل (12100 کیلومتر) است که 400 مایل (644 کیلومتر) کمتر از زمین است یا حدود 95 درصد قطر زمین را دارد.

دما

ناهید گرم ترین سیاره در منظومه شمسی ما است. ابرهایی که آن را دربرگرفته اند، گرمای خورشید را به دام می اندازند (اثر گلخانه ای) و این باعث می شود که گرمای ناهید به 480 درجه سانتی گراد برسد. گیاهان و جانورانی که روی سطح زمین زندگی می کنند به خاطر گرمای زیاد نمی توانند روی سطح ناهید زندگی کنند. ولی نمی دانیم که آیا نوعی از حیات در ناهید وجود دارد یا نه. دانشمندان شک دارند که در ناهید هیچ شکلی از زندگی وجود داشته باشد.

ستاره شناسان باور دارند که دمای زیاد سطح ناهید را می توان با اثر گلخانه ای توضیح داد. یک گلخانه اجازه می دهد انرژی تابشی از خورشید بتابد ولی مانع از آن می شود که بیشتر گرما از آن منعکس شود. ابرهای ضخیم و جو متراکم ناهید همین کار را انجام می دهند. انرژی تابشی خورشید به جو سیاره می رسد، ولی ذرات بزرگ اسید سولفوریکی که در ابر وجود دارند و مقدار زیاد دی اکسید کربنی که در جو وجود دارد بیشتر انرژی خورشید را درسطح سیاره به دام می اندازد.

جرم و تراکم

جرم

ناهید حدود چهار پنجم جرم زمین را دارد. نیروی جاذبه روی ناهید کمتر از زمین است. به همین دلیل وزن یک شیء 45 کیلوگرمی بر روی زمین، روی ناهید به حدود 40 کیلوگرم می رسد. ناهید همچنین نسبت به زمین تراکم کمتری دارد. یعنی وزن تکه ای از ناهید کمی کمتر از وزن همان تکه از زمین است. ناهید بعد از زمین و تیر (عطارد) متراکم ترین سیاره منظومه شمسی ما است.

مدار

ناهید بعد از تیر نزدیک ترین سیاره به خورشید است. متوسط فاصله ناهید از خورشید حدود 67.2 میلیون مایل (108.2 میلیون کیلومتر) است (زمین 150 میلیون کیلومتر و تیر 57.9 میلیون کیلومتر از خورشید فاصله دارند).

مدار ناهید بیشتر دایره ای شکل است تا بیضی شکل. در حالی که مدار بیشتر سیارات دیگر بیضی شکل است.

طول روز و سال

ناهید خیلی آهسته می گردد. هرروز روی ناهید 243 روز زمینی طول می کشد. 225 روز زمینی یا 71.2 ماه هم طول می کشد تا ناهید یک بار به دور خورشید بگردد و یک سال پدید آید. موقعی که ناهید و زمین نزدیک یکدیگرند، ما همیشه یک طرف ناهید را می بینیم.

فازها

موقعی که از تلسکوپ به ناهید نگاه می کنیم، متوجه می شویم که ناهید از نظر اندازه و شکل تغییراتی می کند. این تغییرات ظاهری فاز نامیده می شود و به فازهای ماه شبیه است.

سطح و جو

گرچه ناهید قل زمین نامیده می شود، ولی وضعیت سطحش خیلی با زمین فرق می کند. زمین شناسان به سختی درباره سطح ناهید چیزی آموخته اند. چون این سیاره با ابرهای ضخیمی از اسید سولفوریک پوشیده شده. در نتیجه دانشمندان از رادار، تجهیزات ستاره شناسی رادیویی و کاوشگرهایی که به ناهید می روند برای به دست آوردن اطلاعات استفاده می کنند.

به این ترتیب آنها متوجه شده اند که سطح ناهید بسیار داغ و خشک است. هیچ آب مایعی در این سیاره وجود ندارد. چون گرمای زیاد باعث می شود که هر مایعی در ناهید بجوشد.

کوهی روی ناهید. (عکس از ناسا)

ماه

ناهید ماه ندارد.

اولین فضاپیمایی که به ناهید رفت

ونرا3 (Venera3) اولین فضاپیمایی بود که به ناهید رسید. این فضاپیمای اتحاد شوروی سابق در سال 1965 به ناهید فرستاده شد. در سال 1966 به ناهید رسید و کپسولش با چتر نجات روی سیاره فرود آمد. اما درست قبل از این که به جو ناهید وارد شود تماس با این فضاپیما قطع شد. برای کسب اطلاعات در زمینه سفرهایی که به ناهید انجام شده اینجا را کلیک کنید.

تصویر بزرگی از ناهید برای رنگ کردن.