صفحات و قاره های زمین

پوسته زمین

 

صفحات به آهستگی روی یک لایه خیلی داغ سر می خورند. در بعضی مکان ها صفحات در اثر ضربه ناشی از برخورد به داخل همدیگر کیس می شوند. این وضعیت کوه ها را به وجود می آورد. در مکان های دیگر صفحات از هم دور می شوند. این باعث می شود پوسته جدیدی شکل بگیرد. این تغییرات میلیون ها سال به طول می انجامد و دیگری لغزش جانبی است. حرکت کردن صفحات، قاره های زمین را حرکت داده تا جایی که به صورت کنونی درآمده اند.

 

به این ترتیب حرکت صفحات به صورت های واگرایی، همگرایی و امتداد لغزان است.

 

حرکت صفحه واگرا

صفحات واگرازمانی کف دریا گسترش پیدا می کند که دو صفحه اقیانوسی از همدیگر دور می شوند (در مرز یک صفحه واگرا)، که نتیجه آن تشکیل پوسته جدید اقیانوسی است (این پوسته از گدازه ای که از داخل گوشته زمین بالا می آید تشکیل می شود). در کنار آن یک کوه میان دریایی نیز هست. تئوری گسترش کف اقیانوس اولین بار به وسیله هری هس و رابرت دیتز در دهه 1960 ارایه شد.

 

 

 

 

حرکت صفحه همگرا

موقعی که صفحات به هم برخورد می کنند (در مرز یک صفحه همگرا)، مقداری از پوسته در برخورد ویران می شود و صفحات کوچک تر می شوند. نتایج متفاوت است و بستگی به این دارد که چه نوع صفحاتی درگیر برخورد بوده اند.

 

صفحات همگرااگر صفحه اقیانوسی و صفحه قاره ای به هم برخورد کنند: هر موقع صفحه اقیانوسی باریک متراکمی با یک صفحه نسبتاً سبک و ضخیم قاره ای برخورد کند، صفحه اقیانوسی تحت تأثیر نیروی صفحه قاره ای قرار می گیرد. این وضعیت فرورانش (subduction) نامیده می شود.

 

وقتی دو صفحه اقیانوسی به هم برخورد می کنند: در این صورت یکی ممکن است به زیر دیگری کشیده شود و گدازه از گوشته بالا بیاید و زمینه تشکیل آتش فشان ها را در مجاورت ایجاد کند.

 

وقتی دو صفحه قاره ای به هم برخورد می کنند: در این صورت ردیفی از کوه ها به وجود می آید. چراکه پوسته ای که تصادف کرده فشرده می شود و رو به بالا هل داده می شود.

 

حرکت صفحه به صورت امتداد لغز (در امتداد هم می لغزند)

 

موقعی که دو صفحه به صورت افقی بر خلاف جهت همدیگر حرکت می کنند، مقدار وحشتناکی اصطکاک به وجود می آید که حرکت را به صورت لرزه در می آورد. صفحات همدیگر را لمس می کنند، سپس گیر می کنند و در هم فرو می روند و در نتیجه اصطکاک و فشار، سطوحی غیر قابل پیش بینی ساخته می شود. موقعی که فشار ناگهان آزاد می شود و صفحات ناگهان تکان می خورند، زلزله به وجود می آید.

امتیاز به مطلب

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

To top