انواع هورمون ها

دکتر مونا زارع

هورمون ها به چند گروه شیمیایی تقسیم می شوند: هورمون های استروئیدی، هورمون های پروتئینی یا پپتیدی، هورمون های آمینی و هورمون های پروستانوئیدی.

هورمون های استروئیدی:

این هورمون ها دارای هسته ای هستند که از کلسترول مشتق می شوند. هورمون های قشر فوق کلیه (کورتیزول و آلدوسترون)، هورمون های تخمدان ها (استروژن و پروژسترون)، هورمون بیضه ها (تستوسترون) و هورمون جفت (استروژن و پروژسترون)- به طورکلی هورمون های غدد تولید مثل- و متابولیت های فعال ویتامین D جزو این دسته اند.

هورمون های پپتیدی:

هورمون هایی که بین سه تا 199 آمینواسید دارند در این گروه قرار می گیرند. مثل هورمون رشد، انسولین، هورمون ضد ادراری و … .

هورمون های آمینی (به این گروه مشتقات اسیدآمینه تیروزین هم می گویند):

در این گروه هورمون های تیروئیدی و هورمون های کاته کولامینی (یعنی اپی نفرین و نوراپی نفرین که از بخش مرکزی فوق کلیه ترشح می شوند) قرار دارند.

هورمون های پروستانوئیدی:

این گروه تحت عنوان پروستاگلاندینی ها شناخته می شوند و از اسیدهای چرب غیراشباع ساخته می شوند.

هورمون ها را می توان می توان برحسب ترکیب شیمیایی، خواص حلالیت، موقعیت گیرنده و ماهیت پیامشان طبقه بندی کرد. یکی از انواع دسته بندی هورمون ها برپایه اثراتی بود که برجا می گذاشتند که این نوع دسته بندی چندین مشکل ایجاد می کرد. مثلاً گلوکورتیکوئیدها نامی بود که برای هورمون هایی که کربوهیدرات ها را تنظیم می کردند به کار می رفت و یا مینرالوکورتیکوئیدها (مینرال=مواد معدنی) برای هورمون هایی که فعالیت تنظیمی نمک داشتند به کار می رفت و یا گاهی هورمون ها را برمبنای اثراتی که اولین بار از آنها مشاهده می شد نام گذاری می کردند. یکی از اشکالات این نام گذاری ها و تقسیم بندی ها آن است که ممکن است چندین هورمون مختلف اثر مشابهی داشته باشند. همچنین ممکن است اثر اولیه مشاهده شده برای یک هورمون، اثر عمده آن هورمون نباشد. برای جلوگیری از این اغتشاشات می توان از روش دیگری به عنوان مثال به کارگیری گیرنده برای تقسیم بندی عمل هورمون استفاده کرد. (منابع در مطلب همه چیز درباره هورمون ها موجود است).