بعضی از سیارک ها مدارهایی در خارج از کمربند سیارکی دارند. بعضی ها مدارهایی دارند که مدار زمین را قطع می کند و بعضی هم به زمین برخورد می کنند. یک سیارک بزرگ می تواند از سفر در جو زمین جان سالم به در برد و پس از برخورد به زمین یک چاله را بر روی سطح زمین ایجاد کند.
برخورد یک سیارک با زمین ممکن است باعث انقراض نسل دایناسورها شده باشد. نظریه سیارک "آلوارز" توضیح می دهد که 65 میلیون سال قبل برخورد یک سیارک بزرگ با زمین کشتاری دسته جمعی را در بین دایناسورها موجب شده. این برخورد تغییرات آب و هوایی شدیدی بر روی زمین ایجاد کرده که به مرگ و میر بسیاری از گروه های موجودات زنده از جمله دایناسورها انجامیده.
کشتار دسته جمعی در دوره کرتاسه-ترتیاری
حدود 65 میلیون سال پیش، در پایان دوره کرتاسه (cretaceous)، بخش بزرگی از گونه های گیاهی و جانوری به ناگهان منقرض می شوند. در دوران کرتاسه-ترتیاری (دو دوره زمین شناسی هستند. ابتدا دوره کرتاسه و بعد از آن ترتیاری بوده است) نسل همه حیواناتی که بیش از 27 کیلوگرم وزن داشته اند منقرض شد. خیلی از موجودات زنده کوچک تر هم به همین سرنوشت دچار شدند. این انقراض علاوه بر دایناسورها بعضی از خانواده های پرندگان و پستانداران کیسه دار (کانگاروها جزو پستانداران کیسه دار هستند)، بیش از نیمی از گروه های پلانکتون ها، بسیاری از خانواده های ماهیان استخوانی، دوکفه ای ها، شکم پایان (مثلاً حلزون ها جزو شکم پایان هستند)، اسفنج ها و غیره را نیز در بر گرفت.
نظریه آلوارز درباره برخورد سیارک با زمین
نظریه های بسیار زیادی درباره این که چرا این انقراض در دوره کرتاسه-ترتیاری رخ داده ارایه شده است. اما نظریه ای که به طور گسترده ای مورد قبول همه واقع شده (این نظریه در سال 1980 به وسیله لوییس آلوارز فیزیک دان و پسر زمین شناسش والتر آلوارز ارایه شد) این است که حدود 65 میلیون سال پیش، سیارکی به قطر چهار تا نه مایل یا شش تا 15 کیلومتر با زمین برخورد کرد. این تصادف پوسته زمین را سوراخ کرد و جریانی از گرد و غبار و مواد دیگر را به جو فرستاد و باعث آتش سوزی های عظیم، فعالیت های آتشفشانی، سونامی و توفان های عظیم با بادهای شدید و باران اسیدی شد. این تصادف می توانسته باعث تغییرات شیمیایی در جو زمین شده باشد و غلظت اسید سولفوریک، اسید نیتریک و ترکیبات فلوراید را افزایش داده باشد. گرمای ناشی از موج انفجار ناشی از این برخورد، بسیاری از موجودات زنده را خاکستر کرد.
سپس گرد و غباری که به جو وارد شدند برای ماه ها جلوی بیشتر نور خورشید را گرفتند و دما را در همه جای زمین پایین آوردند.
موجودات زنده ای که نمی توانستند خودشان را با نور و دمای جدید تطبیق دهند می مردند. از آنجایی که انرژی گیاهان از خورشید تأمین می شود، احتمالاً گیاهان اولین موجودات زنده ای بودند که از این تغییرات آب و هوایی تأثیر گرفتند. بسیاری از گونه های فیتوپلانکتون ها و گیاهان مردند و به دنبال آن ممکن است میزان اکسیژن زمین به شکل فاجعه باری کاهش یافته باشد. هم روی زمین و هم در اقیانوس ها موجودات زنده ای که نمی توانستند با میزان اکسیژن پایین تر کنار بیایند خفه می شوند.
تغییرات اساسی در زنجیره غذایی، نتیجه این تغییرات شدید آب و هوایی است. گیاه خوارانی که از گیاهان منقرض شده تغذیه می کردند به زودی بعد از مرگ این گیاهان از گرسنگی می میرند. با کم شدن گیاه خواران، گوشت خواران در نوک زنجیره غذایی، شکارهایشان را از دست می دهند و مجبور می شوند یکدیگر را بخورند و در نهایت می میرند. این لاشه های بزرگ باید تا مدتی غذای حیوانات کوچک تر را تأمین کرده باشند.
مکانی که برخورد اتفاق افتاده
چاله های زیادی روی زمین وجود دارد. یک حفره که بر اثر برخورد به وجود آمده با عرض 120 مایل یا 180 کیلومتر و عمق یک مایل یا 1600 متر در شبه جزیره یوکاتان در خلیج مکزیک پیدا شده. قدمت این حفره به 65 میلیون سال قبل برمی گردد و شاید این حفره ناشی از برخورد یک شهاب سنگ در دوره کرتاسه-ترتیاری باشد.
شواهدی از سونامی های دوره کرتاسه-ترتیاری نیز در حوالی خلیج مکزیک پیدا شده که می تواند دلیلی بر این ادعا باشد.
دانشمندان در لایه خاک رس باقی مانده از دوره کرتاسه-ترتیاری شواهد شیمیایی ای پیدا کرده اند که نظریه برخورد آلوارز را تأیید می کند.
لایه کرتاسه -ترتیاری حاوی رسوباتی است که از پایان دوره کرتاسه تا شروع دوره ترتیاری ته تشین شده اند. خود این لایه به دو لایه تقسیم شده. لایه مجیک (Magic Layer) با ضخامت سه میلی متر و لایه اجکتا (Ejecta Layer) با ضخامت دو سانتی متر.
سیدروفیل ها Siderophiles : عناصر کمیاب زمین یعنی Os, Au, Ni, Pt, Co, Pd, Ir عناصر کمیاب سیدروفیل هستند. رها شدن آنها در لایه پایین تر کرتاسه-ترتیاری نشانه برخورد سیارک است. وجود ایریدیوم در زمین به جز نزدیک مرکز زمین نادر است. اما تا حدودی در اجرام درحال حرکت در فضا وجود دارد.
تکتیت ها Tektites: تکتیت ها دانه های کوارتز هستند که زیر گرمای شدید و فشار تبخیر شده اند و سپس با سرد شدن به دانه ها یا حباب های شیشه ای بدون ساختار کریستالی تبدیل شده اند. تکتیت ها شاید در حین برخورد یک ستاره دنباله دار یا شهاب سنگ شکل گرفته باشد. تکتیت ها در لایه کرتاسه-ترتیاری به جا مانده اند.
کوارتز تحت فشار: موقعی که کوارتز زیرفشار بسیار بالا قرار می گیرد، ممکن است به شکل صفحات موازی شکافته شود. کوارتز تحت فشار در سایت های بمب هسته ای و مناطقی که شهاب سنگ ها به آنها برخورد کرده اند، پیدا می شود. کوارتز تحت فشار در لایه کوارتز-ترتیاری به جای مانده.
استیشویت Stishovite: شکلی از کوارتز است که تحت شرایط گرمای بالا و فشار به وجود می آید. این شکل از کوارتز نیز به عنوان نشانه برخورد شهاب سنگ شناخته می شود. این شکل از کوارتز که به صورت غیر طبیعی ای زیاد به نظر می رسد در لایه کرتاسه-ترتیاری وجود دارد و احتمالاً بیشتر در طول یک برخورد به وجود آمده.
حباب های شیشه ای: "کنت میلر" یک لایه پنج سانتی متری از حباب های شیشه ای درلایه کرتاسه-ترتیاری نزدیک به رودخانه باس (Bass) در نیوجرسی آمریکا کشف کرده است که نظریه آلوارز را تأیید می کند.