هسته: هسته در مرکز زمین است. هسته بیشتر از آهن و نیکل و احتمالاً مقادیر کمتری از عناصر سبک تر شامل سولفور و اکسیژن تشکیل شده. هسته حدود 4400 مایل یا 7100 کیلومتر قطر دارد که کمی بزرگ تر از نصف قطر زمین و هم اندازه مریخ است. خارجی ترین بخش هسته که 1400 مایل یا 2250 کیلومتر است، مایع است. به نظر می رسد جریانات موجود در داخل هسته، حوزه مغناطیسی زمین را ایجاد کرده است. زمین شناسان باور دارند که بخش داخلی تر هسته، که حدود 1600 مایل یا 2600 کیلومتر قطر دارد، از موادی مشابه هسته خارجی ساخته شده اما جنس آن جامد است. هسته داخلی حدود چهار پنجم بزرگی ماه زمین را دارد.
هرچه بیشتر به سمت مرکز زمین حرکت کنیم، زمین داغ تر می شود. در کف پوسته قاره ای دما حدود 1800 درجه فارنهایت یا 1000 درجه سانتی گراد است اما در زیر پوسته دما در هر مایل حدود سه درجه فارنهایت یا یک درجه سانتی گراد در کیلومتر افزایش می یابد. زمین شناسان باور دارند دمای هسته خارجی تر زمین حدود 6700 تا 7800 درجه فارنهایت یا 3700 تا 4300 درجه سانتی گراد است. داغی هسته داخلی ممکن است 12600 درجه فارنهایت یا 7000 درجه سانتی گراد- داغ تر از سطح خورشید باشد. اما چون این قسمت زیر فشار زیادی است سنگ در مرکز هسته جامد باقی می ماند.
گوشته (mantle): در زیر پوسته گوشته سنگی قرار دارد. این بخش لایه ضخیمی است که گستردگی آن حدود 1800 مایل یا 2900 کیلومتر است و از سیلیکون، اکسیژن، منیزیوم، آهن، آلومینیوم و کلسیم تشکیل شده. هرچه عمق گوشته بیشتر می شود گرم تر می شود. در بالای گوشته دما حدود 1600 درجه فارنهایت یا 870 درجه سانتی گراد است. دما در کف گوشته حدود 4000 تا 6700 درجه درجه فارنهایت یا 2200 تا 3700 درجه سانتی گراد است. گوشته بیشتر جرم زمین را در خود دارد.
گوشته بالاتر سخت و انعطاف ناپذیر است و همراه با پوسته لیتوسفر را تشکیل می دهد. گوشته پایین تر به آهستگی و به اندازه یک سانتی متر در سال جریان و حرکت دارد. پوسته زمین روی گوشته شناور است مثل این که تخته ای روی آب شناور باشد. درست مثل یک تخته ضخیم که وقتی روی آب شناور می شود بالاتر از یک تخته باریک قرار گیرد، پوسته قاره ای ضخیم هم بالاتر از پوسته اقیانوسی باریک تر قرار می گیرد. حرکت آهسته سنگ در گوشته، قاره ها را به اطراف حرکت می دهد و باعث ایجاد زلزله، آتشفشان و تشکیل کوه ها می شود. استنوسفر بخشی از گوشته بالاتر است و خصوصیات مواد پلاستیکی را از خود نشان می دهد. این بخش در زیر لیتوسفر (پوسته و گوشته بالایی) جا گرفته و بین حدود 100 تا 250 کیلومتر عمق دارد.
پوسته و سطح: سطح زمین بیشتر از آب، بازالت و گرانیت تشکیل شده. اقیانوس ها حدود 70 درصد سطح زمین را می پوشانند. اقیانوس های زمین تا 3.7 کیلومتر عمق دارند. پوسته سنگی و باریک زمین از سیلیکون، آلومینیوم، کلسیم، سدیم و پتاسیم تشکیل شده.
پوسته در بالای گوشته که کمتر انعطاف پذیر است، به صفحات قاره ای تقسیم شده (صفحات قاره ای به آهستگی فقط چند سانتی متر در سال حرکت می کند.)
پوسته زیر اقیانوس ها باریک تر است (11-6 کیلومتر ضخامت دارد). این جا جایی است که پوسته جدید شکل گرفته. پوسته قاره ای حدود 90-25 کیلومتر ضخامت دارد. برای کسب اطلاع در زمینه صفحات زمین اینجا را کلیک کنید.
لیتوسفر، پوسته و گوشته بالایی است و لایه انعطاف ناپذیری است که حدود 200-100 کیلومتر ضخامت دارد. سنگ داغ از عمق گوشته زمین به آهستگی رو به بالا جریان پیدا می کند. موقعی که سنگ خنک تر به سطح نزدیک می شود، ته نشین می شود. چون مواد خنک سنگین تر از مواد داغ هستند. بالا آمدن و ته نشین شدن مواد در اثر تفاوت در دما، همرفت نامیده می شود. به این ترتیب هنگامی که گوشته در زیر پوسته زمین جریان پیدا می کند، پوسته را می شکند و به شماری از قطعات بزرگ به نام صفحات تکتونیک تبدیل می کند. مثل قطعات یخ که روی یک آبگیر از هم جدا می شوند. جریان آهسته گوشته زمین که هسته را هم به دنبالش می کشد، باعث می شود تا قاره ها حرکت کنند، کوه ها شکل بگیرند و آتشفشان ها و زمین لرزه ها رخ دهند. حرکت دایمی پوسته زمین تکنوتیک صفحات نامیده می شود.
در بعضی از مکان ها و معمولاً زیر اقیانوس ها، صفحات زمین از هم باز می شوند. گدازه جدید از گوشته بالا می آید تا شکاف های بین صفحات را پر کند. مکان هایی که صفحات از هم باز می شوند مراکز گسترش نامیده می شوند. بسیاری از آتشفشان ها جایی رخ می دهند که صفحات از هم دریده می شوند و گدازه از داخل گوشته بالا می آید تا شکاف ها را پرکند. موادی که از گوشته بالا می آیند از آهن و سنگ های آهن و منیزیوم و سنگ های غنی از سیلیکات تشکیل شده اند. این مواد به جامد تبدیل می شوند تا سنگ ها را شکل دهند و پوسته اقیانوسی ساخته شده از بازالت را به وجود آورند.