نمونه سیاره ای با امکان وجود آب مایع و حیات

ستاره شناسان نمی دانند که آیا در سیارات دیگر زندگی وجود دارد یا نه. اما اگر هم وجود داشته باشد، بیشتر احتمال دارد که روی سیاره ای که آب مایع دارد پیدا شود. چون که آب برای حیات بر روی زمین عامل اساسی است.

حالا، ستاره شناسان یک سیاره در فاصله ای دور را کشف کرده اند که می تواند آب داشته باشد. به این معنی که این احتمال وجود دارد در خارج از زمین هم زندگی وجود داشته باشد.

کشف سیاره ای با امکان وجود آب مایع و حیات

این تصویر، سیاره تازه پیدا شده را نشان می دهد که به دور یک ستاره کوتوله قرمز به نام  Gliese 581 می گردد. شاید روی سطح سیاره آب مایع وجود داشته باشد

این سیاره در منظومه شمسی ما نیست، بنابراین سیاره خارج از منظومه نامیده می شود. این سیاره به دور ستاره ای به نام Gliese 581 می گردد که حدود 116 تریلیون مایل از زمین فاصله دارد.

ستاره شناسان سیارات خارج از منظومه شمسی دیگری هم پیدا کرده اند. اما هیچ کدام به نظر نمی رسد که قابل سکونت موجودات زنده باشند. بیشتر آنها توپ های عظیمی از گاز هستند. بسیاری چنان به ستاره های آتشینشان نزدیکند که آب در آنها می جوشد و دیگران به قدری دورند که آب در آنها منجمد می شود.

سیاره جدید که خارج از منظومه شمسی است به قدری کوچک است که تلسکوپ نمی تواند تصویری از آن بگیرد. اما ستاره شناسان از روی شباهت ها، آن را مانند زمین دارای سطح جامد می دانند. به همان میزان دمای روی سیاره هم مهم است. این سیاره در منطقه ای که ستاره شناسان آن را منطقه گولدیلاکس “Goldilocks Zone” می نامند واقع شده. یعنی در یک منطقه دور از ستاره اش قرار گرفته که آن را نه خیلی گرم و نه خیلی سرد می کند و برای این که آب به صورت مایع باشد مناسب است.

ستاره شناسان به خاطر این که  نمی توانند این سیاره را ببینند، به وسیله رصدخانه “استپان اودری جنوا” در سوییس به ستاره Gliese 581نگاه می کنند تا سرنخ هایی درباره سیاره اش به دست آورند. آنها ستاره Gliese 581 را مطالعه کردند تا ببینند که آیا آن تکان می خورد یا نه. کشش جاذبه ای ضعیف سیاره ای که به دور یک ستاره می گردد می تواند باعث شود که ستاره به جلو و عقب حرکت کند. (برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این که ستاره شناسان چگونه سیارات دیگر را پیدا می کنند اینجا را کلیک کنید).

تیم رصدخانه “اودری” با استفاده از ابزاری به نام اسپکتوگراف، لرزش Gliese 581 را با ثبت الگوی تغییرات در نورش اندازه گیری کرد.

ابزارهای ستاره شناسان اطلاعات زیادی درباره سیاره جدید در اختیار آنها قرار داد. برای مثال این که این سیاره حدود پنج برابر وزن سیاره زمین را دارد و هر 13 روز یک بار به دور ستاره اش می گردد.

این سیاره همچنین در مقایسه با فاصله زمین از خورشید، به ستاره اش نزدیک تر است. اما ستاره Gliese 581 یک کوتوله قرمز است که نوعی ستاره است که سردتر از خورشید ما است. بنابراین شاید دما بر روی این سیاره در همان حدود دمای روی زمین باشد.

(برای کسب اطلاع درباره انواع ستاره ها اینجا را کلیک کنید).

مقالات مرتبط:

منظومه شمسی

منظومه شمسی برای کودکان

محل قرارگیری منظومه شمسی

شکل گیری منظومه شمسی

منظومه های شمسی دیگر

امتیاز به مطلب

ماهی ها چگونه جانورانی هستند؟

ماهی ها جانوران مهره داری هستند که در آب زندگی می کنند، بدن های ساده و در عین حال پر از کارایی دارند و خونسردند. بیشتر ماهی ها برای تنفس از آبشش استفاده می کنند. یعنی آب از میان دهانشان به داخل می رود و از میان آبشش ها خارج می شود. در آبشش اکسیژن از آب گرفته می شود. بیشتر ماهی ها با حرکت دادن دمشان به چپ و راست شنا می کنند (به خاطر همین دم، باله دمی هم نامیده می شود).

انواع  ماهی ها با هم تفاوت دارند. به عنوان مثال برخی از انواع ماهی ها استخوان دارند اما دیگران ندارند. مثل کوسه ماهی و ری rays که هیچ استخوانی ندارند و تنها غضروف دارند.

بزرگ ترین ماهی در جهان کوسه نهنگ است. این ماهی در واقع کوسه است و نهنگ نیست. کوسه نهنگ بیش از 46 پا (14 متر) طول دارد و وزنش بیش از 15 تن است.

هر سال 100 میلیون کوسه کشته می شوند
شرط عقل این است که انسان ها از کوسه ها بترسند اما تحقیقات جدید نشان می دهد عکس آن دقیق تر است. چراکه هر سال حدود 100  میلیون کوسه کشته می شوند و میزان صید آنها به قدری زیاد است که جمعیت کوسه ها قادر به جایگزینی تعداد از دست رفته نیستند. تجزیه و تحلیل ها نشان می دهد تقریباً از هر 15 کوسه یکی صید می شود. با توجه به افزایش تقاضا برای باله کوسه، آنها بیش از هر زمان دیگری هم در معرض خطر قرار گرفته اند. به تازگی استفاده از باله کوسه برای تهیه سوپ به ویژه در قاره آسیا افزایش یافته است. جمعیت کوسه ها به خصوص به خاطر صید بی رویه گونه های در معرض خطر انقراض کم شده. کوسه ها سیر رشد بسیار آهسته ای دارند و همچنین قادر به تکثیر سریع نیستند.

سه دسته ماهی وجود دارد:

دسته اجانتا Agnatha (ماهی بدون آرواره)- این ماهی ابتدایی هیچ فک یا آرواره ای ندارد، باله های جفت ندارد و اسکلتی دارد که از غضروف ساخته شده است (استخوان ندارد). مثال این نوع ماهی ها: مارماهی دهان گرد و مارماهی معمولی است.

دسته چوندرایچتیس Chondrichthyes (ماهی غضروفی)- این ماهی اسکلتی دارد که از غضروف ساخته شده، باله های جفت دارد و کیسه یا بادکنک شنا ندارد. پوست این ماهی ها پولک های دندان مانندی دارد (دندانه نامیده می شود). باروری تخم ها داخلی است. مثال آنها کوسه ماهی، اسکیت ها و ماهی های ری rays است.

دسته اوستیچیوز Osteichyes (ماهی استخوانی)- این ماهی ها اسکلتی دارند که از استخوان درست شده و باله های جفت دارند. آنها همچنین دندان هایی دارند که داخل فک بالاییشان ثابت شده. آنها بادکنک های شنا دارند (یک کیسه پر از هوا که به آنها برای شناور ماندن کمک می کند) که به داخل گلو باز می شود. ماهی استخوانی لازم نیست شنا کند تا تنفس کند (برای کشیدن آب به آبشش هایش). بیشتر ماهی های استخوانی این چنین هستند.

منبع:http://www.enchantedlearning.com/subjects/fish/printouts/index.shtml

امتیاز به مطلب

مایعات چگونه از بدن دفع می شوند؟

دکتر مونا زارع

دفع از راه کلیه ها:

در یک فرد سالم و در شرایط عادی، قسمت اعظم آب وارد شده به بدن به شکل ادرار دفع می شود. ادرار تولیدی تقریباً با میزان آبی که شخص به طور روزانه از راه نوشیدن نوشیدنی های مختلف به دست می آورد برابر است. یعنی حجم ادرار تقریباً یک تا 1.5 لیتر در روز است. حجم ادرار در یک فرد به عوامل متعددی بستگی دارد. آب و هوا، عادات شخص، نوع غذاهای مصرفی، زمان (حجم ادرار تولیدی در شب تا حدود نصف میزان روز کاهش می یابد) و بالأخره سلامت کلیه ها از جمله این عوامل هستند.

دفع از راه مدفوع:

اگرچه در شرایط عادی روزانه حدود 80 تا 150 میلی لیتر آب از راه مدفوع از بدن دفع می شود، لکن در شرایط مرضی و اسهال شدید، این میزان می تواند به بیش از سه لیتر افزایش یابد! جایگزین نشدن مایعات از دست رفته مخصوصاً در بچه ها می تواند عواقب وخیمی به دنبال داشته باشد.

دفع از راه پوست:

عرق

الف-عرق کردن:

در شرایط عادی در یک شخص سالم میزان عرق کردن حدود 100 میلی لیتر در روز است. لازم به تذکر است که میزان عرق برحسب شرایط محیطی و فعالیت های بدنی می تواند تا چند لیتر افزایش یابد که در این شرایط تنها جبران آب از دست رفته کافی نیست و باید متناسب با شدت عرق کردن، مواد محلولی را که از دست رفته اند (به خصوص یون های سدیم و کلر) را نیز جبران کرد.

ب-دفع غیر محسوس از طریق پوست:

یک فرد بالغ روزانه به طور متوسط 300 تا 400 میلی لیتر به طور نامحسوس، از طریق پوست از دست می دهد که تابع شرایط محیطی و یا فردی نیست. این رقم از رقم تعریق محسوس جداست و حتی در افرادی که به طور ارثی غدد عرق ندارند نیز دفع می شود. پوست بدن با توجه به ترکیب و ساختمان مخصوصی که دارد (لایه شاخی پر از کلسترول پوست) از انتشار آب به خارج جلوگیری می کند و چنانچه به هر دلیلی، به عنوان مثال در سوختگی های وسیع، پوست آسیب ببیند دفع آب از این طریق به شدت افزایش می یابد و می تواند تا ده برابر افزایش یابد و به سه تا پنج لیتر در روز برسد که بایستی جبران شود. بنابراین لازم است به کسانی که دچار سوختگی شده اند مقادیر زیادی مایع، معمولاً از راه داخل وریدی داد تا این دفع مایع متعادل شود.

تبخیر از دستگاه تنفس:

دستگاه تنفسی از بینی تا سطح کیسه های ششی، پوشیده از مخاط مرطوب است و بنابراین هوای وارد شده به ریه ها در هنگام بازدم تقریباً پر از بخار آب می شود. بر این اساس یک فرد بالغ در شرایط عادی در هوای روزانه حدود 400 میلی لیتر آب به طور غیرمحسوس از این طریق از دست می دهد.

در هوای سرد به علت کاهش فشار بخار آب در هوای محیط و در فعالیت های شدید بدنی به علت افزایش فعالیت دستگاه تنفس میزان دفع آب از طریق دستگاه تنفس افزایش می یابد. مجموع آب از دست رفته از طریق دستگاه تنفس و دفع غیر محسوس پوستی را به اصطلاح “دفع غیر محسوس آب” می نامند.

در بعضی از بیماران لازم است میزان ورود و دفع آب در آنها به شکل دقیق مشخص شود که برای این کار جداول و نوموگرام های مربوطه مورد استفاده قرار می گیرد. به این صورت که با داشتن قد و وزن، سطح بدن بیمار را از روی نوموگرام برحسب متر مربع تعیین و در عدد 500 ضرب می کنیم و به این ترتیب میزان دفع غیرمحسوس آب برحسب میلی لیتر در روز مشخص می شود. برای مثال اگر با توجه به نوموگرام سطح بدن کودکی 0.8 مترمربع باشد، میزان دفع غیرمحسوس آب در این بیمار برابر با 400 میلی لیتر (0.8 . 500= 400) در 24 ساعت محاسبه می شود.

همان طور که ذکر شد بر حسب شرایط فردی و آب و هوایی میزان دریافت و دفع روزانه آب در دامنه بسیار وسیعی می تواند تغییر کند و برقراری تعادل بین دریافت و دفع آب بسیار مهم است.

ورود آب به بدن بیشتر به وسیله مرکز تشنگی کنترل می شود و دفع آب اضافی بیشتر به وسیله کلیه ها کنترل می شود.

منبع: درسنامه دستگاه کلیه و مجاری ادراری/ دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه شهید بهشتی/ فصل بیوشیمی/ تألیف دکتر خلیل زارعیان، دکتر نوشابه کیهان، دکتر فریده اسفندی، دکتر امیراحمد اسفندی.

دریافت و دفع مایعات بدن

میلی لیتر در 24 ساعت

دریافت:

نوشیدنی ها

خوراکی های جامد

آب متابولیسمی

 

1000 تا 1500 میلی لیتر در 24 ساعت

700 تا 1000 میلی لیتر در 24 ساعت

حدود 300 میلی لیتر در 24 ساعت

دفع:

ادرار

مدفوع

دستگاه تنفس (نامحسوس)

پوست (نامحسوس)

عرق

 

1000 تا 1500 میلی لیتر در 24 ساعت

80 تا 150 میلی لیتر در 24 ساعت

حدود 350 میلی لیتر در 24 ساعت

حدود 350 میلی لیتر در 24 ساعت

حدود 100 میلی لیتر در 24 ساعت

امتیاز به مطلب

رعد و برق چگونه به وجود می آید؟

حمیده احمدیان راد

تندر

آیا شما تاکنون ابرهای پف کرده تاریک و مرتفعی را که در یک بعد از ظهر مرطوب شکل می گیرند دیده اید؟ اینها ابرهای کومولونیمبوس نامیده می شوند و بعضی وقت ها به نام  “سر توفان” thunderheads هم خوانده می شوند. آنها در هرلحظه ای از روز که دمای هوا به سرعت پایین می آید می توانند در بخش های بالاتر آسمان شکل بگیرند. این ابرهای تاریک بلند، پر از رطوبت و محتوی جریانات هوای پایین و بالای قوی هستند.

ابرهای کومولونیمبوس ممکن است بیشتر از 15 کیلومتر ارتفاع داشته باشند و از  چند مایل مربع تا دو هزار مایل مربع را بپوشانند.

آذرخش چیست؟

ساده است. آذرخش الکتریسیته است. برق در جریانات هوایی بالا و پایین قوی داخل ابرهای کومولونیمبوس* تاریک شکل می گیرد. در این شرایط قطرات آب، تگرگ و کریستال های یخ با یکدیگر برخورد می کنند. دانشمندان عقیده دارند که این برخوردها بارهای الکتریکی را در ابر به وجود می آورد. بارهای الکتریکی منفی و مثبت در ابر از یکدیگر جدا می شوند. بارهای منفی به بخش پایین تر ابر سقوط می کنند و بارهای مثبت در بخش های میانی و بالاتر می مانند. موقعی که اختلاف بارها به قدر کافی بزرگ می شود، یک جریان الکتریسیته از ابر به پایین و به زمین جریان پیدا می کند یا از یک بخش ابر به بخش دیگر یا از یک ابر به ابر دیگر جریان می یابد.

در یک نمونه آذرخش، بارهای منفی جریان رو به پایین دارند و موقعی که بارهای مثبت هم از روی زمین رو به بالا خیز برمی دارند تا به آنها برخورد کنند، مسیر رو به پایین برای بارهای منفی ناهموار می شود و بنابراین ناگهان آسمان با یک برق آذرخش درخشان روشن می شود. به خاطر همین، چشمان ما به اشتباه می بیند که برق از ابر پایین می آید، درحالی که واقعیت این است که نور از زمین به بالا سفر می کند. در بعضی از موارد، بارهای مثبت از توفان های رعد و برقی شدید یا از سندان* که درست در نوک یک ابر توفانی رعد و برق دار است به زمین می آید. فرایند کامل کمتر از یک میلیونیوم یک ثانیه طول می کشد.

انواع آذرخش:

بعضی از انواع آذرخش ها عبارتند از:

آذرخش داخل ابر: عمومی ترین نوع آذرخش است. این برق بین مراکز بارهای منفی و بارهای مثبت و در داخل توفان های همراه با رعد و برق سفر می کند.

آذرخش ابر به زمین: این برق از یک ابر توفانی همراه با رعد و برق به زمین می رسد.

آذرخش ابر به ابر: یک حادثه نادر است و برقی است که از یک ابر به ابر دیگر سفر می کند.

آذرخش ورقه ای: این برق در داخل یک ابر به وجود می آید و مثل یک ورقه نور می دهد.

آذرخش نواری: این برق موقعی به وجود می آید که از پهلو به یک آذرخش ابر به زمین باد می وزد و آنها به صورت دو آذرخش همانند کنار هم ظاهر می شوند.

آذرخش دانه تسبیحی: همچنین “آذرخش زنجیره ای” نامیده می شود، این موقعی است که آذرخش به صورت قطعه قطعه ظاهر می شود و این به خاطر روشنایی متفاوت یا به خاطر بخش هایی از آذرخش است که به وسیله ابرها پوشانده می شوند.

آذرخش توپی: به ندرت دیده می شود. این نوری به شکل و اندازه میوه گریپفروت است و تنها چند ثانیه به طول می انجامد.

آذرخشی از آسمان آبی: یک برق آذرخش از یک توفان رعد و برقی دوردست است که به نظر می رسد از آسمان آبی شفاف آمده، اما درواقع از سر یا گوشه یک توفان رعد و برقی که چند کیلومتر دورتر است آمده است.

چه چیزی رعد را به وجود می آورد؟

برق های آذرخش بی نهایت داغ و با دمای 30000 تا 50000 درجه فارنهایت هستند. این دما داغ تر از دمای سطح خورشید است! موقعی که آذرخش به وجود می آید، ناگهان هوای اطراف آن هم بی نهایت گرم می شود و در همان آن منبسط می شود و یک موج لرزشی و تکان می فرستد که ما آن را به صورت انفجار صدا می شنویم. این رعد است. اگر شما نزدیک محل اصابت یک آذرخش باشید، صدای رعد را مثل صدای یک زمین لرزه تیز می شنوید. اگر آذرخش دور باشد، صداهای رعد بیشتر شبیه به یک غرش پایین است. مثل انعکاس امواج صدا و طنین صدا در دامنه کوه، ساختمان ها و درختان. بسته به مسیر باد و دما، شما ممکن است صدای رعد را از 15 تا 20 مایلی هم بشنوید. برای کسب اطلاع درباره راه های در امان ماندن از خطرات جانی رعد و برق اینجا را کلیک کنید.

Image

-تخمین زده می شود که در جهان در هر لحظه دوهزار توفان همراه با رعد و برق به وجود می آید.

-قطر یک آذرخش رها شده در حدود نیم اینچ (هر اینچ 2.54 سانتی متر است) تا یک اینچ است، اما می تواند به پنج اینچ هم برسد. متوسط طول یک آذرخش رها شده از یک ابر تا زمین سه (هر مایل 1.64 کیلومتر است) تا چهار مایل است.

-موقعی که آذرخش به یک ساحل شنی اصابت می کند، گرمای متراکم یک بخش کوچک از شن را به شیشه تبدیل می کند. این قطعات یخی شکل سنگ آذرخش نامیده می شوند.

-یک آذرخش به این خاطر ممکن است به نظر سوسو بزند که در تقریباً همان لحظه چند برق رخ داده.

-نور نه تنها می تواند در توفان های همراه با رعد و برق رخ دهد، بلکه همچنین در توفان های برف، توفان های شن، آتشفشان هایی که رو به بالا منفجر می شوند و در نتیجه انفجارهای هسته ای هم  می تواند رخ دهد.

کلمات:

کومولونیمبوس: نامی برای یک ابر بلند تاریک و توفانی همراه با رعد و برق که از ترکیب کلمات لاتین کومولوس به معنی توده و نیمبوس به معنی توفان همراه باران به وجود آمده است.

سندان: اصطلاحاً نوک یک ابر کومولونیمبوس “سندان” نامیده می شود.  زیرا که نوک این ابر شبیه به یک سندان است که آهنگر و کارگران آهنگری به آن چکش یا پتک می زنند تا فلز را خم کنند.

منبع:  http://www.wxdude.com/page5.html

امتیاز به مطلب

مایعات بدن چه هستند و چگونه تأمین می شوند؟

دکتر مونا زارع

آب از نظر مقدار، مهم ترین ترکیب شیمیایی موجود در بدن است و به تنهایی حدود 60 درصد وزن بدن را تشکیل می دهد. 

Image

عامل سن در تعیین میزان کل آب بدن نقش زیادی دارد

دو عامل سن و جنس در تعیین میزان کل آب بدن نقش اساسی دارند. در نوزادان حدود 80 درصد وزن بدن را آب تشکیل می دهد و به تدریج با افزایش سن این نسبت کاهش می یابد. به طوری که در افراد مسن این رقم به حدود 45 تا 50 درصد می رسد. کل آب، در زنان در مقایسه با مردان پنج درصد کمتر است.

از آن جایی که در آب موجود در بدن، ترکیبات مختلفی با غلظت های مختلف به صورت محلول یا معلق وجود دارند، صحیح تر آن است که کل آنها تحت عنوان مایعات بدن نامیده شوند.

به طورکلی مایعات بدن به دو بخش تقسیم می شوند:

1-مایعات درون سلولی

شامل تمامی مایعات موجود در داخل سلول های بدن است که حدود 40 درصد وزن بدن را تشکیل می دهد. نقش مایعات سلولی را می توان در ایجاد محیط مناسب برای انجام واکنش های سلول خلاصه کرد. بنابراین ثابت نگه داشتن حجم و ترکیبات تشکیل دهنده این مایعات در پایداری بدن اهمیت زیادی دارد.

2-مایعات خارج سلول

مجموع مایعاتی که در خارج سلول های بدن قرار دارند را مایعات خارج سلولی می نامند. این بخش حدود یک سوم کل آب بدن (20 درصد وزن بدن) را تشکیل می دهد و بیشتر نقش واسطه بین مایعات داخل سلول و محیط بیرون بدن را دارد. درواقع مواد مورد نیاز سلول ها را تحویل می دهد و محصولات زاید سلولی را از محیط اطراف سلول ها برداشته و به بخش های دفعی بدن می برد.

مایعات خارج سلول خود به بخش های فرعی زیر تقسیم می شود:

الف)پلاسما

پلاسما جزو غیرسلولی خون است و چهار تا پنج درصد وزن بدن را تشکیل می دهد.

ب)مایع بین سلولی

15 درصد وزن را تشکیل می دهد و به طور دایم از طریق منفذهای مویرگ با پلاسما در ارتباط است.

ج)مایعات ترشحی بدن

مثل مایع مفصلی، مایع موجود بین پرده های قلب، مایع داخل چشم و … که تنها 1.5 تا دو درصد وزن بدن را تشکیل می دهد و با پلاسما و مایع بین سلولی تفاوت های زیادی دارد.

خلاصه این که مایعات بدن (60 درصد وزن بدن) به دو دسته مایعات داخل سلولی (40 درصد وزن بدن) و مایعات خارج سلولی (20 درصد وزن بدن) تقسیم می شود. مایعات خارج سلولی خود به سه دسته مایع بین سلولی (15 درصد وزن بدن)، پلاسما (چهار تا پنج درصد وزن بدن) و مایعات ترشحی بدن (1.5 تا دو درصد وزن بدن) تقسیم می شود.

امتیاز به مطلب

از کجا می فهمیم که گیاهان زنده اند؟

 

گیاهان زنده هستند، درست مثل انسان ها و جانوران. ما چگونه این را می فهمیم؟ از این که همه موجودات زنده این مشخصات را دارند:

-آنها رشد می کنند و می میرند.

-آنها به انرژی نیاز دارند.

-آنها چیزی جوان و نورسته تولید می کنند.

-آنها سلول تشکیل می دهند.

-آنها به آنچه در اطرافشان است واکنش نشان می دهند.

Image Image

Image

منبع: http://www.mbgnet.net/bioplants/main.html

امتیاز به مطلب

نحوه نابودی تمدن عیلام بر روی یک نقش برجسته

 
نابودی شوش در یک نقش برجسته

نقش برجسته ای که حمله وحشیانه آشوری ها در زمان آشوربنی پال را به شهر شوش پایتخت تمدن عیلام در 647 پیش از میلاد نشان می دهد. در این نقش برجسته مشخص است که شهر در شعله آتش می سوزد و سربازان آشوری با کلنگ و دیلم در حال ویران کردن شهر هستند و حتی خاک آن را هم با خود می برند

امتیاز به مطلب

تصویر نیایشگر عیلامی

 
نیایشگر عیلامی

نیایشگر عیلامی مربوط به قرن 12 پیش از میلاد و تمدن عیلامی و شهر شوش که در سال 1904 پیدا شد

امتیاز به مطلب