محمدرضا کریمی

افرادی که آپاندیس دارند نسبت به کسانی که این اندام را ندارند بیشتر احتمال دارد تا از عفونت های شدید روده ای بهبود یابند. به این ترتیب آپاندیس می تواند نقشی حیات بخش را برای ما ایفا کند.

به عقیده دانشمندی که این نظریه را مطرح کرده آپاندیس به مثابه یک ذخیره طبیعی برای باکتری های مفید عمل می کند. وقتی ما دچار یک عفونت روده ای شدید مثل وبا می شویم روده مان از باکتری های مفید خالی می شود. آپاندیس در این شرایط کمک می کند تا این باکتری ها به روده مان بازگردند.

بیل پارکر دانشمندی که این نظریه را مطرح کرده و تاکنون مطالعات مهمی از سوی او در زمینه های مختلف پزشکی انجام شده عقیده دارد آپاندیس پناهنگاهی برای دوستان ما یعنی باکتری های مفید است.

پارکر دانشمندی است که به جای این که در مدرسه پزشکی و محیط های دانشگاهی بنشیند ترجیح می دهد برای آزمایشاتش موش بگیرد.

احتمالاً شما هم شنیده اید که آپاندیس ردپا و از بقایای گذشته باستانی ما است. پارکر هم این نظریه را شنیده ولی فراتر از آن می رود. او عقیده دارد آپاندیس باکتری های مفید را پرورش می دهد حتی درصورتی که مغز ما به طور ناخود آگاه بگوید آنها را بکش. البته آزمون نظریه پارکر کار مشکلی است.

برای آزمایش نظریه او لازم است سرنوشت افراد بدون آپاندیس را بعد از این که به طور واقعی با عاملی بیماری زا آلوده شده اند با افراد دارای آپاندیسی مقایسه کنیم که به این بیماری ها آلوده شده اند. این کار هم گفتنش آسان است. چراکه حتی دانشجویان پزشکی هم برای این که در معرض یک دوز وبا قرار بگیرند پیش قدم نمی شوند. موش های آزمایشگاهی را هم نمی توان مورد آزمایش قرار داد چون آپاندیس ندارند. به این ترتیب یک راه حل پیش رو قرار دارد. دانشمندان می توانند سرنوشت افرادی که از عفونت های روده ای رنج می برند و آپاندیس دارند را با آنهایی که از همان عفونت های روده ای رنج می برند و آپاندیس ندارند مقایسه کنند.

به عبارت دیگر می توانند از فرصت یک آزمایش طبیعی وحشتناک که در نتیجه شیوع بیماری های انسانی به وجود آمده سود ببرند. بهترین مکان ها برای انجام چنین مطالعه ای کشورهای درحال توسعه ای هستند که وبا و بیماری های مشابه در آنها شایع است. اما مشکل اینجا است که این مناطق از لحاظ ثبت وقایع پزشکی در بدترین وضعیت قرار دارند.

جیمی گراندل رییس بخش مطالعه معده و روده بیمارستان دانشگاهی وینتروپ آمریکا با کمک همکارانش این مشکل را حل کرده اند. به این ترتیب که آنها بیماران مبتلا به کلوستریدیوم دیفیسیل یا سی دیف که یک عامل بیماری زای مرگبار است و باید با استفاده از مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک ها معالجه شود را مورد مطالعه قرار دادند.

جیمز گراندل و گروهش 254 بیمار را در این بیمارستان دانشگاهی پیدا کردند که از ویژگی های لازم برای این مطالعه برخوردار بودند. سپس گروه تحقیقاتی توجه خود را به بیمارانی که آپاندیس داشتند معطوف کرد.

با انجام مطالعه دو نکته مشخص شد. اول این که صرف نظر از هر عامل دیگری احتمال عود بیماری سی دیف در بیماران پیرتر از 60 سال بیشتر از افراد جوان تر بود.

اما دستاورد دیگر این مطالعه بزرگ تر بود. آن هم این که احتمال عود بیماری کلسترودیدیوم در افراد بدون آپاندیس چهار برابر بیشتر از افرادی است که آپاندیس دارند و این تأییدی بر نظریه پارکر است. به این ترتیب مطالعه نشان داد میزان عود بیماری در افرادی با آپاندیس دست نخورده به 11 درصد موارد می رسد. این در حالی است که میزان عود بیماری در افراد بدون آپاندیس 48 درصد موارد را شامل می شود.

البته دانشمندان می گویند همچنان مطالعات بیشتری مورد نیاز است تا نظریه پارکر تأیید شود.
به این ترتیب به نظر می رسد در بدن ما اندامی وجود دارد که می تواند به بقای باکتری های مفید بدنمان کمک کند. این باکتری ها به تداوم حیات در ما یاری می رسانند و درصورتی که آپاندیس نداشته باشیم در معرض خطر فزاینده عود بیماری عفونت روده ای و حتی مرگ قرار می گیریم. منتها به هرحال اگر آپاندیسمان دچار مشکل شود اولین چیزی که باید جست و جو کنیم مراقبت پزشکی است.

مطالعات نشان می دهد بعضی از موارد آپاندیس و نه اکثر آنها با استفاده از آنتی بیوتیک ها رفع و رجوع می شود. اما این یافته هنوز سرفصل تحقیقات است و محققان درباره مراحل بعدی زندگی افرادی که آپاندیسشان با آنتی بیوتیک معالجه می شود چیز زیادی نمی دانند.

محمدرضا کریمی

انسان ها خیلی خوب راه می روند. اما بیش از آن که خوب راه بروند راه رفتنشان مؤثر است. یک دلیل این مؤثر بودن ایستاده راه رفتن آنها است. ما انسان ها در صورتی که با سرعت مطلوب حرکت کنیم کالری کمتری می سوزانیم و در نتیجه کاری مقرون به صرفه انجام می دهیم. اما درصورتی که سرعتمان کم و زیاد شود کالری بیشتری می سوزانیم.

همچنین ممکن است به همان خوبی که راه می رویم خوب هم بدویم. ما در میان پستانداران قامت متوسطی داریم. اما پاهای بلندمان اجازه می دهد که در زمینه دویدن در رده کارامدترین پستانداران قرار بگیریم. به طوری که جزو بهترین دوندگان مسافت های طولانی بر روی سیاره هستیم و از این نظر می توانیم به خود ببالیم. در زمینه پیاده روی با سرعت متوسط یعنی سرعت تقریباً پنج کیلومتر در ساعت هم کارامدترین موجودات هستیم.

به این ترتیب ما خوب راه می رویم یا دست کم به گونه ای مقرون به صرفه راه می رویم. اما پرسش اینجا است که چه چیزی موجب این کارایی شده و چطور است که در پیاده روی با سرعتی بخصوص کالری کمتری می سوزانیم؟ پاسخی که تاکنون به این پرسش داده شده این است که در پیاده روی با سرعت متوسط ،ماهیچه ها هم در کارامدترین وضعیت قرار دارند. کالری های سوزانده شده در طول زمان نتیجه میزان کلی سوخت و ساز در همه ماهیچه هایی است که تولید حرکت می کنند. بنابراین وقتی در پیاده روی با سرعت متوسط سوخت و ساز بدنمان به حداقل می رسد یعنی به کارامدترین وضعیت می رسیم، به این معنی که سوخت و ساز ماهیچه های خاصی در بدن ما در این شرایط به حداقل می رسد.

به این ترتیب وقتی با سرعتی خاص پیاده روی می کنید، کالری کمتری می سوزانید و خیلی سخت هم کار نمی کنید، عضله هایتان هم لزوماً نباید خیلی سخت کار کنند. این برداشتی است که تاکنون در زمینه راه رفتن یک انسان وجود داشته. اما یک مطالعه نشان داده این نظریه ممکن است اشتباه باشد.

پرسشی که محققان در این مطالعه به دنبال پاسخ آن بودند این بود که آیا وقتی سرعت های دویدن و راه رفتنمان در مقرون به صرفه ترین شرایط است کارامدی عضلات پاها و پشت ما هم به حداکثر خود می رسد؟

مؤلفان مطالعه برای پاسخ دادن به این پرسش 17 مرد را برگزیدند. آنها زنان را در این مطالعه شرکت ندادند چراکه گام ها و کارامدی های حرکتی زنان با مردان بسیار متفاوت است و تحقیق جداگانه ای می طلبد.

سپس افراد مورد آزمایش عادت استفاده از تردمیل را پیدا کردند و محققان با الکترومیوگرافی که روشی برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی عضله های اسکلتی است به بررسی آنها پرداختند. با این روش به طور مستقیم نمی توان بهره وری انرژی هر عضله را فهمید، اما امکان مشاهده تفاوت ها در فعالیت الکتریکی آنها وجود دارد. به این ترتیب با مقایسه این تفاوت ها می توان دریافت که یک عضله چه مقدار انرژی را مورد استفاده قرار می دهد. فعالیت الکتریکی پایین تر به معنی فعالیت کمتر آن ماهیچه خاص است و این را می توان به سوخت و ساز آن عضله مربوط دانست.

افراد مورد آزمایش روی تردمیل در راحت ترین وضعیت یعنی پنج کیلومتر در ساعت گام برداشتند و با گام های متفاوت دویدند. آنها از دویدن تفریحی شش کیلومتر در ساعت هم شروع کردند و سرعتشان را افزایش دادند. محققان به فعالیت عضلانی افراد نگاه کردند تا بفهمند یک عضله در هر گام چقدر بهره وری و کارایی دارد. آنها به این ترتیب نموداری برای کارایی 13 عضله را رسم کردند.

با این مطالعه مشخص شد که متغیرهای گسترده ای در کاری مثل دویدن دخالت دارد و با این که بیشتر عضله ها مؤثرترین و بهره ورترین شرایط خود را در هنگام پیاده روی با سرعت متوسط داشتند ولی همه آنها چنین نبودند. نتیجه این مطالعه با نظریه هایی که براساس آنها همه عضله ها بیشترین بهره وری و کارایی را در هنگام راه رفتن با سرعت متوسط دارند در تضاد است.

محققان در پاسخ به چرایی این وضعیت می گویند برای خود انسان بهتر است از طیف گسترده ای از کارایی های عضلانی حرکتی برخوردار باشد. ما نیاز داریم شتاب بگیریم، بپریم و حتی لگد بزنیم. همه این ها هم به کار عضلات ما بستگی دارد.

مؤلفان مطالعه از این نظر ما را با اسب ها مقایسه می کنند. اسب ها کارایی شگفت آوری در راه رفتن  مطلوبشان یعنی راه رفتن سریع و یورتمه رفتن با سرعت متوسط دارند. به این ترتیب آنها هم در مقایسه با ما متخصص برداشتن گام های ویژه ای هستند. اما داشتن کارایی اندک در بعضی از عضله ها برای راه رفتن با سرعت مطلوب هم ممکن است به ما انعطاف پذیری بیشتری بدهد. در نهایت درمجموع ما با داشتن کارایی بیشتر در گام برداشتنمان در همه سرعت ها نسبت به یک اسب کارامدتریم.