بخشی از مخاط دهان که قسمتی از تاج و ریشه های دندان ها و استخوان پشتیبان دندان ها را می پوشاند لثه است. چیزی که باعث نگهداری دندان ها در محل خود می شود لثه نیست. بلکه قسمتی از استخوان فک است
علت ایجاد بیماری لثه چیست؟
جمع شدن باکتری ها در سطح دندان به صورت رسوب، یک لایه نازک از مخلوط باکتری ها و مواد پروتئینی بزاق، “پلاک میکروبی” نامیده می شود.
مسواک زدن صحیح و روزانه موجب پاک شدن باکتری ها از سطح دندان می شود. در صورتی که دندان ها درست مسواک نشوند، این باکتری ها درون شیار لثه مستقر شده و تکثیر پیدا می کنند و با تولید مواد مختلف به تدریج موجب تحلیل بافت لثه شده و استخوان را سست می کنند. بعد از مدتی این اتصال به طور کامل از بین می رود و بافت لثه از سطح ریشه دندان و استخوان به طور کامل جدا می شود. برای همین بین آنها یک فضای جدید به وجود می آید که اصطلاحاً به آن “پاکت” می گویند که خود محیط مناسبی برای تجمع و تکثیر باکتری های بیشتر است.
اگر پلاک میکروبی برای مدتی دست نخورده بماند، مواد معدنی موجود در بزاق به تدریج درون آن رسوب کرده و پلاک سخت و آهکی می شود و به جرم تبدیل می گردد. بهترین وسایل برای برداشتن پلاک میکروبی، مسواک، نخ دندان و سایر وسایل کمک بهداشتی است. وقتی انتشار عفونت میکروبی فقط به نسج نرم لثه محدود باشد به آن “ژنژویت” می گویند و زمانی که آلودگی به استخوان زیرین گسترش پیدا کند به آن “پیوره” می گویند.
ستاره شناسان دوران باستان، حرکت ماه و سیارات را در آسمان محاسبه می کردند. اما تا اواخر قرن هفدهم هیچ کس نتوانست این حرکت ها را به طور صحیح توضیح دهد. در اواخر قرن هفدهم، دانشمند انگیسی اسحاق نیوتن، ارتباط بین حرکت اجرام آسمانی و نیروی جاذبه ای که اشیا را به سوی زمین می کشد، توضیح داد.
در سال 1665 موقعی که اسحاق نیوتن 23 ساله بود، یک سیب در حال سقوط موجب به وجود آمدن پرسش درباره نیروی جاذبه برای او شد. نیوتن کشفش را در سال 1687 توضیح داد. وی با استفاده از قانون حرکت سیاره ای که به وسیله ستاره شناس آلمانی یوهان کپلر کشف شده بود، توضیح داد که نیروی جاذبه خورشید با دور شدن از آن کاهش می یابد. به همین ترتیب او این فرضیه را درباره زمین هم مطرح کرد. یعنی این که نیروی جاذبه زمین هم با دور شدن از زمین کاهش می یابد. نیوتن می دانست که نیروی جاذبه زمین، ماه را در مدارش به دور زمین نگه می دارد و قدرت جاذبه زمین را برای جرمی در فاصله ماه نسبت به زمین محاسبه کرد. او با استفاده از فرضیه اش، نیروی جاذبه سطح زمین را محاسبه کرد. نتایج محاسبات او همان میزان نیروی جاذبه ای بود که به یک سیب هم شتاب می داد.
قانون جاذبه نیوتن می گوید که نیروی جاذبه بین دو شیء نسبت مستقیم با جرمشان دارد. هرچه جرم افزایش می یابد نیروی جاذبه بین دو شیء بیشتر می شود. این قانون همچنین می گوید که نیروی جاذبه بین دو شیء نسبت عکس با فاصله بین دو شیء دارد. برای مثال اگر فاصله بین دو شیء دو برابر شود، نیروی جاذبه بین آنها یک چهارم نیروی منبع یا سرچشمه می شود. معادله قانون نیوتن عبارت از:
جایی که F1 نیروی جاذبه اعمال شده از طرف شیء 1 روی شیء 2 (و بالعکس برای F2) است، m1 و m2 جرم های اشیا هستند ، r2 مربع فاصله بین آنها و G عدد ثابتی است.
در ابتدای دهه 20 میلادی دانشمندان متوجه شدند که تنها یک حرکت را که نمی توان از نظر ریاضی با استفاده از قانون نیوتن توضیح داد. آن هم یک اختلاف اندک در مدار سیاره تیر در اطراف خورشید بود. مدار تیر– مثل مدارهای سیارات دیگر به شکل یک حلقه پهن بیضی شکل است. خورشید به طور دقیق در مرکز این بیضی نیست. بنابراین یک نقطه در مدار تیر وجود دارد که از همه نقاط دیگر آن به خورشید نزدیک تر است. اما محل نزدیک ترین نقطه هر بار که تیر به دور خورشید می گردد اندکی تغییر می کند. ستاره شناسان به این تغییر، تغییر جهت محور اطلاق می کنند.
دانشمندان از قانون نیوتن استفاده کردند تا این اختلاف را اندازه گیری کنند. مقدار محاسبه شده اندکی با مقدار مشاهده شده متفاوت بود.
نظریه جاذبه اینشتین
در سال 1915، آلبرت اینشتین، فیزیکدان آلمانی الاصل، نظریه فضا، زمان و جاذبه را تحت عنوان نظریه نسبیت عام ارایه داد. نظریه اینشتین به طور کامل مسیر تفکر دانشمندان را درباره نیروی جاذبه تغییر داد. اما این نظریه به جای این که قانون نیوتن را نقض کند آن را بسط داد.
در بسیاری از موارد نظریه اینشتین نتایجی را به همراه داشت که تنها اندکی با نتایجی که بر پایه قانون نیوتن بود متفاوت بود. برای مثال موقعی که اینشتین نظریه اش را برای محاسبه انحراف مدار تیر مورد استفاده قرار داد، نتیجه محاسبه او دقیقاً با حرکت مشاهده شده منطبق بود. این موضوع اولین تأیید نظریه اینشین بود.
پایه تئوری اینشتین دو فرضیه است: یکی مرتبط با ماهیتی به نام فضا-زمان و دیگری تحت عنوان اصل بقای ماده و انرژی شناخته شده.
معروف است که کارآفرینان در آینده زندگی می کنند. در عین حال که آینده قطعی نیست اما قابل پیش بینی است. از این رو، کارآفرینان را برانگیخته و مجاز می سازد که در اوج قرار گرفته و عاملان تغییر باشند. ظهور و محبوبیت تجارت الکترونیک به عنوان رسانه ای برای تبادل، نشان گر اهمیت این عصر اطلاعاتی است.
ده محصول نوگرایانه
-داروهای ژنتیکی
-کامپیوترهای شخصی
-خودروهای چند سوختی
-تلویزیون های نسل بعدی
-کیف پول الکترونیکی
-مانیتورهای بهداشت خانگی
-نقشه های هوشمند و دستگاه های مسیریاب
-مواد هوشمند
-محصولات ضد پیری و کنترل وزن
-محصولات غیرملکی و فقط استیجاری
کارهای سنتی نیز دستخوش تحول می شوند زیرا جهان همواره در حال تغییر تجارت، خود را با تمایلات هزاره جدید وفق می دهد.
زمین 250 میلیون سال بعد با حالا خیلی متفاوت خواهد بود. قاره آفریقا می رود که با اروپا تصادم کند همان طور که استرالیا به سمت شمال می رود تا با آسیا ادغام شود. اقیانوس آتلانتیک هم شاید گسترده تر شود. سپس این روند معکوس می شود تا این اقیانوس ناپدید می شود.
250 میلیون سال قبل خشکی های زمین در داخل یک سوپر قاره به نام پانگه آ جمع بود. سپس پانگه آ به صورت قطعات بزرگی شکسته شد. فرایندی تدریجی که تکتونیک صفحه ای نام داشت.
سپس قاره ها به آهستگی شروع به همگرایی کردند و به آن ادامه می دهند تا جایی که در طول 250 میلیون سال آینده قاره عظیمی به نام آلتیما پانگه آ Pangea Ultima را تشکیل دهند.
نقشه جهان در 250 میلیون سال بعد. منطقه وسیعی از جهان در یک سوپر قاره به نام Pangea Ultima جمع است و یک دریای داخلی در آن واقع شده است
دکتر کریستوفر اسکاتز، استاد زمین شناسی در دانشگاه تگزاس که در این باره تحقیق کرده می گوید:«ما واقعاً نمی دانیم که آینده چه می شود. همه ما فقط می توانیم بر این اساس که حرکت کنونی صفحات چگونه ادامه پیدا خواهد کرد و کجا به اتمام خواهد رسید پیش بینی هایی کنیم. در میان این پیش بینی ها این است که آفریقا احتمالاً به حرکتش رو به شمال ادامه می دهد و رشته کوهی در مقیاس هیمالایا در جنوب اروپا به جا خواهد گذاشت».
تا این که سرانجام ظرف میلیون ها سال آینده، آفریقا به آهستگی با اروپا برخورد می کند. این برخورد، فشاری بر آلپ و پیرینه در اروپا وارد می کند و مسئول زلزله هایی است که یونان و ترکیه را خواهد لرزاند.
شکل احتمالی زمین در 50 میلیون سال بعد. آفریقا به اروپا برخورد کرده و به دریای مدیترانه نزدیک شده. دریای آتلانتیک گسترش پیدا کرده و استرالیا به شمال مهاجرت کرده
استرالیا به سمت شمال حرکت می کند و با جزایر جنوبی آسیای جنوب شرقی برخورد می کند. با برخورد شانه چپ این قاره، استرالیا می چرخد و به چین جنوبی و برونئی برخورد می کند. مثل هند که 50 میلیون سال قبل با آسیا برخورد کرد و به قاره آسیا اضافه شد.
آمریکا هم ابتدا از آفریقا و اروپا دورتر می شود چراکه اقیانوس آتلانتیک به طور دایم بزرگ و بزرگ تر می شود. در واقع کف دریای آتلانتیک از شمال تا جنوب به وسیله یک شیار و برآمدگی کوهستانی زیر آبی شکاف می خورد و کف آن را گسترش می دهد. این شیار جایی است که مواد سنگی از داخل زمین از آن به بالا جریان پیدا می کند. به عبارتی دو نیمه کف دریا به آهستگی از هم جدا می شود و شیار آن با یک ماده جدید پر می شود و موجب می شود که آتلانتیک پهن شود. اما با ادامه فعل و انفعالات، این اقیانوس کوچک تر می شود و سرانجام ناپدید می شود. آمریکا هم با قاره ادغام شده اروپا-آفریقا برخورد می کند.
بعد از 250 میلیون سال قاره های زمین دوباره به صورت توده خشکی عظیمی به نام پانگه آ آلتیما با یکدیگر ادغام می شوند.
سوختگی ها در اثر انتقال انرژی از منبع حرارتی به بدن ایجاد می شوند که این انتقال ممکن است به دلیل تماس با اشعه، جریان الکتریکی و مواد شیمیایی باشد.
سوختگی، ضایعه پوستی ای است که در اثر عوامل آسیب زای متعددی ایجاد می شود که از جمله آنها می توان از آب جوش، مایعات داغ، بخار آب، شعله، انفجار، عوامل شیمیایی و جریان الکتریسیته نام برد. امروزه با رشد فناوری، عوامل آسیب زای بیشتری به وجود آمده است. به عنوان مثال سوختگی در اثر انفجار تخم مرغ هایی که در مایکروویو پخته شده اند باعث سوختگی صورت و دست های افراد شده است.
سوختگی ها معمولاً به صورت غیر منتظره رخ می دهند و می توانند موجب مرگ، بدشکل شدن چهره برای تمام عمر و نیز اختلال عملکرد عضو شوند.
بچه های کوچک و سالمندان بیشتر از دیگران در معرض سوختگی قرار دارند. شایع ترین علت سوختگی، آتش سوزی است. بیشتر سوختگی ها در محل کار حادث می شوند. بعد از آن بچه های نوپا و بچه های در سنین مدرسه که با کبریت بازی می کنند قرار دارند.
سوختگی بشترین طول مدت بستری شدن در بیمارستان را دارد. یکی از عوامل مرگ و میر کودکان شش تا نه سال نیز بازی با وسایل گرمازا است. سوختگی با آب جوش علت شایع مرگ و میر در بچه های زیر دو سال است.
در قرن های بعد از 400 پس از میلاد، امپراتوری های زیادی در سراسر جهان به کشورهای کوچک تر تقسیم شدند. به لطف تهاجم هان ها Huns ، نیمه غربی امپراتوری روم سقوط کرد و به کشورهای کوچک تر ویزیگوت Visigoths، وندال Vandals، اوستروگوت Ostrogoths، لمبارد Lombards، اور Avars و مرووینجین Merovingians تقسیم شد. در انگلستان این زمان مصادف با پادشاهی شاه آرتور بود.
یکی از مهم ترین بناها که براساس معماری اسلامی در 2-691 پس از میلاد ساخته شده بنای مقدس مسجد الاقصی است
در 600 پس از میلاد، بخش آسیای غربی امپراتوری روم و نیز امپراتوری ایران به امپراتوری جدید اسلامی پیوستند که از شبه جزیره عربستان منشأ گرفته بود. در 800 پس از میلاد، امپراتوری اسلامی از افغانستان تا اسپانیا امتداد پیدا کرد. بسیاری از پیروان ادیان زرتشتی و مسیحی که در این منطقه زندگی می کردند خیلی زود به اسلام روی آوردند. این پایان عصر زرتشتی گری به عنوان یک مذهب اصلی در این منطقه بود. اما دین دیگر یعنی مسیحیت در اروپا به حیاتش ادامه داد. همچنین اسلام به سراسر بیابان صحرای آفریقا و به پادشاهی آفریقایی جدید غنا گسترش یافت. در اواخر قرن هشتم میلادی، اروپا بار دیگر زیر پرچم امپراتوری شارلمانی متحد شد. گرچه این امپراتوری خیلی ضعیف تر از امپراتوری اسلامی بود.
هان ها هم امپراتوری گوپتان Guptan را در 400 پس از میلاد ویران کردند و هند هم به پادشاهی های کوچک زیادی تقسیم شد. اما در چین پادشاهی های کوچک تر تنها تا581 به طول انجامیدند. چرا که خاندان های سویی Sui و تنگ T’ang دوباره چین را متحد کردند و حتی بر بیشتر آسیای جنوب شرقی مسلط شدند. برای اولین بار یک کانال رودخانه های یانگ تسه و هویی Huai را به هم متصل کرد و سفر در سراسر چین را خیلی آسان تر کرد.
حتی در سراسر اقیانوس آرام هم سقوط های مشابهی در امپراطوری ها به وجود آمد. در آمریکای شمالی فرهنگ هاپول Hopewell culture در حدود 500 پس از میلاد به دهکده های کوچک تر تبدیل شد. اما در آمریکای جنوبی، مایا، موچ Moche و زاپوتک Zapotec به حکومت خود ادامه دادند.
نوجوانی که بیشتر از 15 سال ندارد، به خاطر سرعت زیاد عابری را زیر میگیرد و از صحنه میگریزد. بعد به فرد دیگری گلوله شلیک میکند و بارها عامل و شاهد خون و خونریزی میشود. سپس در نقش یک سرباز امریکایی به مقابله با سربازان کشورهای دیگر از جمله کشورهای اسلامی با نمادهای اسلامی و حتی نیروی نظامی ایران میپردازد. او هر روز و به مدت چند ساعت این کارها و حتی اعمال خشونتباری بدتر از اینها را در دنیای مجازی تکرار میکند.
اما با وجود انجام تمام این اعمال خشونت بار و غیر اخلاقی هیچ تنبیهی در انتظارش نیست. هرچند که او تمام این اعمال خشونت بار را در حین بازیهای رایانهای انجام میدهد اما از آنجایی که امکان دارد تجربیاتش در دنیای مجازی را به دنیای واقعی هم وارد کند آینده خود و جامعه را با خطر مواجه میکند. او از ناحیه بازیهای خشن رایانهای دچار عوارض روانی و جسمی فراوانی میشود و احتمال زیادی دارد نسبت به کسانی که به نحوی با او ارتباط دارند، رفتار خشونتباری در پیش بگیرد.
حالا نتایج تحقیقی که به وسیله گروه فوقدکترای دانشگاه شهید بهشتی انجام نشان داده است که 45 درصد کودکان ایرانی به بازیهای رایانهای خشن علاقهمند هستند. یکی از اعضای این گروه تحقیقاتی گفته است که تماشای فیلمهای خشن و دارای صحنههای خشونتآفرین و همچنین بازیهای خشن رایانهای موجب بروز سندرم دنیای خبیث بین افراد چهار تا 18 ساله میشود. مقاومت در مقابل پند و اندرز، علاقهمندی به خلق خشونت اعم از خشونتهای رفتاری یا عملی از جمله علایم ایجاد سندرم «دنیای خبیث» است.
براساس تحقیق صورت گرفته، 45 درصد از کودکان علاقهمند به بازیهای رایانهای با صحنههای تیراندازی و کشتار هستند. همچنین افراد مبتلا به این ناهنجاری در مقابل دیدن خون و یا خونریزی بی تفاوت بوده و حتی از آن لذت میبرند. محققانی که این تحقیق را انجام دادهاند برای مقابله با ایجاد یا گسترش بیماری روانی «دنیای خبیث» در جامعه تأکید میکنند که باید بازیهای حاوی خشونت و کشتار جمعآوری شود و فیلمهای دارای این گونه صحنهها کمتر به نمایش درآید و والدین اجازه ندهند فرزندانشان با مشغول شدن به بازیهای رایانهای و یا فیلمها و یا سیدیهای فیلمهای خشونتآفرین آینده خود را به خطر اندازند. این تحقیق شاید جدیترین تحقیقی است که در کشورمان درباره فیلمها و بازیهای رایانهای خشن انجام و نتایج آن منتشر شده. واضح است که نتایج این تحقیق هم بسیار تکان دهنده و هشدار دهنده است.
پیش از این در سایر کشورهای جهان هم تحقیقاتی درباره عوارض ناشی از تماشای فیلمهای خشن و یا بازیهای رایانهای خشن انجام شده است. براساس این تحقیقات، مشخص شده که شناخته شدهترین نتیجه بازیهای خشن بروز پرخاشگری بویژه در کودکان است. تحقیق جامعی که از سوی جامعه روانشناسان امریکا در مدت 20 سال به انجام رسیده نیز نشان داده که بازیهای رایانهای خشن یکی از عوامل اصلی گرایش به خشونت بویژه در میان نوجوانان پسر است. نتایج این تحقیق نشان داده که کودکان خشن در مدرسه بیش از دیگران به خشونت در مقابل معلمان و دانشآموزان دیگر میپردازد.
اکثر والدین از عواقب بازیهای رایانهای خشن آگاهی ندارند
با وجود عواقب خطرناک بازی با بازیهای رایانهای خشن، تحقیقات دیگر نشان داده که اکثر والدین یعنی 90 درصد آنها خبر ندارند که فرزندانشان چه بازی رایانهای خریداری میکنند. این در حالی است که در کشور ما بیشتر این بازیها هم وارداتی بوده و بدتر از آن میزان زیادی از آنها قاچاق هستند. متأسفانه علاوه بر این که با انجام این بازیها میتوان خشونت را تمرین کرد، از آنجایی که این بازیها بر اساس فرهنگ غیر ایرانی هم ساخته شدهاند، میتوانند به نوعی به وسیله تهاجم فرهنگی هم تبدیل شوند. به همین دلیل است که لازم است که همه بیشتر از این به خطرات این بازیها توجه کنند. کوچکترین کاری که میتوان انجام داد، آگاه کردن والدین از خطرات بازیهای خشن و غیراخلاقی و غیر فرهنگی است. همچنین آگاه کردن والدین از این که حتماً از رده بندی سنی بازیها آگاه شوند، بسیار ضروری است.
بازیهای رایانهای خشن کودکان را به عنوان عامل خشونت درگیر میکنند. آنها در این بازیها به همه نوع فعالیت خشونتبار و یا غیراخلاقی دست میزنند و بعد ممکن است آنچه را که در بازیها میآموزند، در دنیای واقعی هم به اجرا درآورند. چه بسا مشاهده صحنههای خشونت و خون و خونریزی در دنیای واقعی هم دیگر آنها را تحت تأثیر قرار ندهد. این در حالی است که این بازیها غالباً کودکان و نوجوانان را معتاد هم میکند. کسانی که به این بازیها میپردازند، ممکن است در هنگام بازی گذشت زمان را احساس نکنند. حتی برخی از آنها به این بازیها نیاز روانی پیدا میکنند و میخواهند که دایم به این بازیها بپردازند. ضمن این که این افراد خصلتهای گوشه گیری و درونگرایی پیدا میکنند.
همچنین مشخص شده که کودکان و نوجوانانی که مدت زیادی به بازیهای رایانهای میپردازند، دچار بیماریهای جسمی هم میشوند. کم شدن دید، دچار فشار خون بالا و حملههای عصبی شدن و چاقی ناشی از بی تحرکی و نیز خمیدگی پشت از جمله ناراحتیهای جسمانیای است که ممکن است آنها به آن دچار شوند. حتی انجام بازیهای خشن به مدت طولانی، تغییرات فیزیولوژیکیای در مغز افراد ایجاد میکند که شبیه به تأثیری است که اعتیاد به مواد مخدر در مغز به وجود میآورد.
البته لازم نیست که کودکان و نوجوانان را از بازیهای رایانهای محروم کنیم. اگر والدین به درستی تحقیق کنند، متوجه میشوند که برخی از این بازیها قادرند تواناییهای کودکان را از نظر فکری و قدرت تصمیمگیری و تخیل و خلاقیت و سرعت عمل بالا ببرند و حتی اعتماد به نفس آنها را افزایش دهند. برخی از این بازیها حتی درکی از وضعیت کنونی جهان و تمدنهای گذشته و سیر تکاملی این تمدنها به وجود میآورند. اما موضوع این است که برخی از والدین تلاش نمیکنند که بفهمند بازیهایی که بچهها خریداری میکنند و یا حتی بازیهایی که خودشان برای فرزندانشان خریداری میکنند آیا خطری هم برای آنها دارند یا نه و اصولاً چه چیزی به آموزه های فرزندانشان میافزاید.
همچنین میزان ساعتهایی را که بچهها پای رایانه مینشینند، کنترل نمیکنند. به طوری که فرزندانشان هر روز به مدت چند ساعت به این بازیها میپردازند. این در حالی است که بسیاری از والدین بر دوستان فرزندشان و لباسی که میپوشند نظارت دارند و نسبت به آنها حساسند ولی هنوز به اهمیت این بازیها پی نبرده اند.اما خطر زمانی گسترش بیشتری پیدا میکند که بچهها به جای انجام دادن تکالیف مدرسه هم به بازی بپردازند.
شرکت در جنگ بین ملتها یا جنگ هستهای، بازی به عنوان جاسوس، بازی در نقش رباتهای بیرحمی که به کشتار انسانها میپردازند یا افرادی که با سحر و جادو میکوشند بر جهان مسلط شوند، شرکت در زد و خورد مسلحانه و فرار از دست پلیس و غیره همگی از بازیهایی هستند که کودکان زیادی روزانه به آنها میپردازند. حتی بازیای وجود دارد که در آن کودک در نقش سربازان امریکایی میکوشد به تأسیسات هستهای ایران آسیب برساند و آنها را از بین ببرد.
نگرانی از عواقب بازیهای خشن تنها برای جامعه ما نیست عواقب خطرناک انجام برخی از بازیهای رایانهای حتی کشورهای پیشرفتهای را که دست کم از نظر مؤلفههای فرهنگی با فرهنگ موجود در این فیلمها تضاد ندارند را نیز با واکنشهای تندی مواجه کرده است. چندی پیش وقتی نوجوان افسردهای تحت تأثیر بازیهای رایانهای خشن با سلاح لیزری به کشتار دانشآموزان یک دبیرستان پرداخت، برخی از مسئولان آلمانی خواستار ممنوعیت استفاده کودکان و نوجوانان از بازیهایی که در آنها آدمکشی صورت میگیرد شدند. حتی برخی فراتر رفته و خواهان ممنوعیت این فیلمها برای همه مردم و نه فقط کودکان و نوجوانان شدند. پیشبینی میشود که درآمد ناشی از فروش بازیهای رایانهای در کشور آلمان به سه میلیارد یورو برسد.
متأسفانه در کشور ما رایانهها بیشتر کاربری سرگرمی و بازی دارند. به طوری که برخی آمارها حاکی از این است که نیمی از رایانهها با این هدف خریداری می شوند و مورد استفاده قرار میگیرند. در حالی که اگر رایانهها چه در مدرسه و چه در خانه بیشتر برای اهداف آموزشی و انجام تکالیف مورد استفاده قرار بگیرند، شاید از تمایل بچهها به بازیهای رایانهای و از جمله بازیهای خشن کاسته شود. همچنین الگوبرداری از بازیهای رایانهای باید برای والدین هشدار دهنده باشد. چراکه بچهها از طریق این بازیها میآموزند که برای مقابله با مشکلاتشان در سطح خانواده یا اجتماع به خشونت متوسل شوند و این خشونت را هم با تقلید از این بازیها به کار میبندند و این موضوع هم برای آنها و هم سایر مردم خطرناک است.
در برخی از بازیهای رایانهای کشتار بیشتر امتیاز بیشتری به همراه میآورد. بهکارگیری انواع سلاحهای مرگبار و شیوههای کشتار بی رحمانه در این بازیها میتواند افرادی خشن، پرخاشگر و حتی جنایتکار تربیت کند. این بازیها بر وضعیت روحی و جسمانی کودکان و نوجوانان تأثیراتی به جا میگذارند که گاهی جبران ناپذیر میشوند. بنابراین لازم است همه برای مقابله با تبعات آنها وارد عمل شوند.
شیرخشک ترکیبی پودری از شیر است که برای تغذیه نوزادانی که به هر علت نمی توانند از شیر مادر تغذیه کنند ساخته می شود. البته بهترین و کامل ترین غذایی که تمام نیازهای یک نوزاد معمولی را تأمین می کند شیر مادر است. موادی که در شیر مادر وجود دارد برای نوزاد بیشتر قابل جذب است. ترکیبات آنزیمی موجود در شیر مادر باعث کاهش التهاب روده در نوزاد و پیدایش مقاومت در برابر ویروس ها می گردد. ترانسفرین موجود در شیر مادر باعث جذب بیشتر آهن و لاکتوفرین موجود در آن باعث جلوگیری از فعالیت باکتری ها می گردد.
به هر صورت در مواردی که به علت اختلالاتی در نوزاد یا مادر مجبور به استفاده از شیرخشک هستیم و گاه نیز به عنوان مکمل شیر مادر از شیر خشک استفاده می کنیم بهتر است با انواع شیرخشک آشنایی داشته باشیم.
1-شیرخشک Nan
این شیرخشک ساخت کارخانه Nestle است. از شیر گاو بدون چربی ساخته شده و منشأ چربی های این شیر خشک روغن های گیاهی مثل ذرت، نارگیل، آفتابگردان و سویا است که در واقع جانشین چربی شیر گاو شده و باعث جذب بهتر و کاهش ناراحتی های گوارشی مثل ترشح بیش از حد اسید معده و ترش کردن در بچه ها می شود. این شیر خشک از لحاظ غذایی شبیه شیر مادر است و برای نوزادان کامل full-term مناسب است. شیر خشک نان (Nan)را در نوزادانی که دچار اختلالات اکامترولیتی هستند و نوزادان نارسی که در بدو تولد کمتر از 1500 گرم وزن دارند نباید مورد استفاده قرار داد.
2-شیرخشک pre-Nan
این شیرخشک نیز ساخت کارخانه Nestle است. این شیرخشک نسبت به شیر نان رقیق تر است و به علاوه آهن آن بیشتر و لاکتوزش نیز کمتر است. منشأ چربی این شیرخشک Medium chain TG یا MCT است. شیر خشک هایی که شامل 40 درصد روغن MCT باشند از بروز اسهال چرب جلوگیری می کنند و به علاوه سبب افزایش وزن و جذب بهتر کلیسم در نوزادان با وزن کم نیز می شوند. روغن های MCT در آب محلولند و برای هضم نیاز به نمک های صفراوی ندارند. به همین دلیل در ناراحتی های گوارشی به خصوص کبدی-صفراوی مصرف می شوند. شیر خشک pre-Nan برای نوزادانی که در بدو تولد کمتر از 2500 گرم وزن دارند و نوزادان نارس یعنی نوزادانی که قبل از 38 هفتگی متولد شده اند مناسب است. با این که در نوزادان نارس دستگاه گوارش سالم است، از نظر عملکرد یعنی حرکات جلوبرنده و جذب، ناقص عمل می کند. بنابراین تخلیه معده در این نوزادان کندتر صورت می گیرد. نوزادان نارس و کم وزن به کم خونی کمبود آهن حساس ترند. پس در شیرخشک آن ها به آهن بیشتری نیاز است. همچنین فعالیت آنزیم لاکتاز (آنزیم تجزیه کننده لاکتوز شیر) نیز در دستگاه گوارش این نوزادان نسبت به نوزادان کامل کمتر است. به علاوه لیپاز (آنزیم تجزیه کننده چربی) و نمک های صفراوی کمتری هم دارند. پس نوع چربی شیر باید MCT باشد.
3-شیرخشک Al-110
این شیرخشک فاقد لاکتوز و حاوی پروتئین هیدرولیز شده کازئین است و مخصوص نوزادانی است که به دلیل عدم تحمل لاکتوز، اسهال های سخت دارند. کازئین هیدرولیز شده پروتئینی است که مخلوطی از اسیدهای آمینه است و وزن مولکولی اجزای تشکیل دهنده آن بسیار کم است و آلرژی زایی حداقل دارد.
چربی شیرخشک Al-110 از دسته روغن های MCT است.
این شیرخشک علاوه بر نوزادانی که عدم تحمل لاکتوز دارند، در نوزادانی که دچار اختلال دستگاه گوارش، بدی جذب پروتئین، چربی، کربوهیدرات، اسهال های سخت، آلرژی های شدید غذایی، فیبروزکیستیک، سوء تغذیه شدید یا آلرژی به پروتئین سویا هستند نیز مصرف می شود. این شیرخشک نیز ساخت کارخانه Nestle است.
4-شیرخشک Multi
این شیر خشک محصول شرکت سلیای فرانسه است. فاقد گلوتن Gluten و سوکروز Sucrose است و در نوزادانی که در اثر عدم تحمل به سوکروز، لاکتوز و حساسیت به گلوتن اسهال های شدید دارند مصرف می شود.
5-شیرخشک pro sorbee1، pro sorbee2 و Biomil soy
این شیرخشک ها نیز فاقد گلوتن و سوکروز هستند. پایه پروتئینی آنها به جای شیر گاو از پروتئین سویا تهیه شده و برای نوزادانی که به شیرخشک های پایه شیر گاو یا حتی شیر مادر حساسیت دارند و دچار اسهال های شدید ناشی از عدم تحمل به لاکتوز، سوکروز و حساسیت ناشی از گلوتن هستند، مصرف می شوند.
شیرخشک های prosorbee به طور روتین نباید در نوزادان کامل و یا وزن کم یا نارس و همچنین نوزادان مبتلا به فیبروز کیستیک مصرف شوند. شیرخشک pro sorbee2 از شش ماهگی به بعد مصرف می شود.
6-شیرخشک Similac
این شیرخشک برای نوزادان مبتلا به نارسایی قلبی، فشار خون بالا، نفریت حاد (ناراحتی کلیه) ساخته شده است. به این ترتیب در حجم کم تر، کالری بالاتری را برای نوزاد فراهم می کند و همین طور سدیم آن کم تر از سدیم شیر مادر است. نوزادان مبتلا به نارسایی قلبی و فشار خون بالا و مبتلا به نفریت حاد به کالری بالایی نیاز دارند چون قبل از این که حجم معینی از شیر را مصرف کنند و به طور کافی تغذیه شوند خسته می شوند. به علاوه در این نوزادان برای کنترل فشار خون بالا و جلوگیری از ایجاد بار زیاد کلیه، باید میزان سدیم موجود در شیر آنها کم تر از میزان معمول باشد. لذا شیرخشکی با مقدار سدیم کم ساخته شده است. البته این نوع شیرخشک فقط برای مدت کوتاه قابل استفاده است. زیرا بعد از مدتی اختلال در میزان آب و الکترولیت ایجاد می شود.
7-شیرخشک های Lonalac و En famid
این دو شیرخشک نیز از شیرخشک هایی با مقدار سدیم کم هستند. موارد کاربرد آن ها نیز مشابه شیرخشک Similac است.
8-شیرخشک های NiNi و Biomid و Humana و Dynamilk و Guigoz
این شیرخشک ها نیز از بدو تولد برای نوزادان سالم و کامل به کار می روند و رشد خوب و کامل را برای نوزاد فراهم می کنند و حاوی کلیه مواد لازم برای رشد نوزادان هستند. این شیرخشک ها از شیر گاو بدون چربی به اضافه پروتئین آب پنیر تشکیل شده اند. منشأ کربوهیدرات آن ها لاکتوز و منشأ چربی، روغن های گیاهی است. اگر از آب پنیر بدون مواد معدنی Demineralized whey در ساخت این شیرخشک ها استفاده شده باشد به دلیل کیفیت غذایی خوب و بار کلیوی کم که ایجاد می کنند در نوزادان نارس با وزن کم نیز می توان از آنها استفاده کرد.
9-شیرخشک Nursoy
این شیرخشک فاقد ترکیبات ذرت است و برای نوزادانی مناسب است که به ترکیبات ذرت حساسند و نمی توانند از شیرهای معمولی استفاده کنند.
10-شیرخشک های Formula.S و Isomid
این شیرخشک ها فاقد سوکروز هستند و در نوزادانی که به دلیل اختلالات معده و روده به سوکروز عدم تحمل نشان می دهند مورد استفاده قرار می گیرند.
11-شیرخشک Soyalac
این شیرخشک فاقد لاکتوز است و در نوزادانی که گالاکتوزمی دارند مورد استفاده قرار می گیرد. گالاکتوزمی یک بیماری ارثی است که در اثر نبود بعضی از آنزیم ها در بدن ایجاد می شود. نتیجه این بیماری آسیب به کلیه و کبد، اشکالات تغذیه ای، استفراغ و کاهش وزن کودک است و اگر درمان صورت نگیرد، می تواند منجر به کوری، عقب افتادگی جسمی و ذهنی و در انتها مرگ کودک شود.
شیرخشک های Lofenalac و phenyldon Mixture دارای مقدار کمی فنیل آلانین و دو شیرخشک دیگر بدون فنیل آلانین هستند. این شیرخشک ها برای نوزادان مبتلا به فنیل کتونوری تهیه شده اند. فنیل کتونوری به علت نقص مادرزادی در متابولیسم اسید آمینه فنیل آلانین است که می تواند باعث ایجاد تخریب مغزی و اختلالات ذهنی شود.
13-شیرخشک MSUD
این شیرخشک برای نوزادان مبتلا به بیماری شربت افرا Maple مورد استفاده قرار می گیرد.
این بیماری در واقع یک اختلال ارثی-مغزی پیش رونده مربوط به متابولیسم چند اسید آمینه است.
به علت این که در این بیماری، ادرار، پوست و عرق بدن بوی شربت افرا می دهند، به این نام خوانده می شود. این بیماری از روز پنجم یا ششم زندگی شروع می شود و علایم اولیه آن با بهانه گیری و امتناع در خوردن شیر، کاهش وزن بدن، تنفس نامنظم و کم شدن بعضی واکنش ها مشخص می شود. علایم پیشرونده این بیماری کاهش واکنش تاندونی، تشنج و اختلالات مغزی و آسیب های عصبی دایمی است که با تشخیص و درمان آن در مراحل اولیه می توان از مرگ جلوگیری کرد.