بایگانی‌های حلقه های زحل

کیوان با هفت حلقه اصلی احاطه شده. در این عکس بخشی از حلقه ها به خاطر سایه کیوان پنهان شده. فضاپیمای کاسینی در سال 1997 برای مطالعه کیوان و حلقه ها و ماه هایش به فضا فرستاده شد. این عکس با رنگ طبیعی هنگامی که سیاره در سال 2004 به زمین نزدیک شد گرفته شده است

حلقه های زیبای کیوان (زحل) از زمین فقط با تلسکوپ قابل رؤیت هستند. آنها برای اولین بار به وسیله گالیله در سال 1610 مشاهده شدند. حلقه های کیوان دور استوای کیوان را احاطه کرده اند. آنها با کیوان تماسی ندارند. هنگامی که کیوان دور خورشید می گردد، حلقه ها همیشه در همان زاویه استوای کیوان کج می شوند.

هفت حلقه کیوان شامل هزاران فر باریک است. این جعدها از میلیاردها قطعه یخ درست شده اند. اندازه این قطعات از ذرات یخ در حد گرد و غبار تا قطعات یخ که بیش از سه متر قطر دارند متغیرند.

حلقه های اصلی بسیار پهن هستند. برای مثال خارجی ترین حلقه 300000 کیلومتر عرض دارد. اما این حلقه ها به قدری باریکند که نمی توان از زمین آنها را بدون تلسکوپ دید. ضخامت این حلقه ها متفاوت است و از حدود 200 تا 3000 متر است. فضایی حلقه ها را از همدیگر جدا می کند. هر یک از فاصله ها یا شکاف ها حدود 3200 کیلومتر یا بیشتر از آن پهنا دارد. بعضی از شکاف های بین حلقه های اصلی هم فرها یا جعد هایی مثل موی مجعد انسان دارند.

دو حلقه اصلی کیوان، A و B نامیده می شوند. حلقه کوچک تر حلقه C یا کرپ (Crepe ring) است. بعد حلقه های D و F هستند. فضا یا شکاف بزرگ تر میان حلقه ها، شکاف کاسینی نامیده می شود. شکاف کوچک تر شکاف انکه (Encke) است. به ترتیب نزدیکی به زحل، حلقه ها و شکاف ها عبارتند از: D ،C ، B ، شکاف کاسینی، A ، شکاف انکه، و F که زیر مجموعه آن G و E است و آخری یک حلقه با انبوه ماده قابل مشاهده به نام کیلر است.

حلقه ها ساختمان پیچیده و تو در تویی دارند. بعضی از ساختارها تحت تأثیر نیروی جاذبه ماه ها قرار می گیرند.

وقتی در دهه 1610 گالیله این حلقه ها را مشاهده کرد نتوانست آنها را با تلسکوپ کوچکش به طور شفاف ببیند و فکر کرد که آنها ماه های خیلی بزرگی هستند. در سال 1656 کریستین هویگنس ستاره شناس هلندی بعد از به کار بردن یک تلسکوپ قوی تر آنها را حلقه های باریک و صاف اطراف کیوان توصیف کرد. هویگنس فکر کرد که حلقه، یک لایه یا صفحه خاکی تشکیل شده از مقداری ماده است. در سال 1675 جیووانی دمنیو کاسینی ستاره شناس فرانسوی متولد ایتالیا، کشف دو حلقه جدا که در نتیجه ازدحام ماه ها تشکیل شده بودند را اعلام کرد.

مشاهدات بعدی به کشف حلقه های بیشتری از کیوان منتهی شد. فرها و جعدهای تشکیل دهنده حلقه ها در سال 1980 کشف شدند.

حلقه/شکاف	شروع شعاع از مرکز کیوان به کیلومتر	پایان شعاع به کیلومتر	عرض به کیلومتر
D	67000	74500	7500
C	74500	92000	17500
شکاف مکسول	87500	87770	270
B	92000	117500	25500
شکاف کاسینی	117500	122200	4700
A	122200	136800	14600
شکاف انکه	133570	133895
شکاف کیلر	136530	136565	35
F	140210	140240-140710	30-500
G	165800	173800	8000
E	180000	480000	300000

مقالات مرتبط:

امتیاز به مطلب

حمیده احمدیان راد

منظومه شمسی ما عبارت از خورشید است و هر چیزی که دور خورشید می گردد. یعنی خورشید، سیارات و ماه هایشان، سیارک ها، ستاره های دنباله دار و شهاب سنگ ها منظومه شمسی ما را تشکیل می دهند. گرد و غبار و تکه یخ هایی که دور خورشید می گردند هم جزو منظومه شمسی هستند.

خورشید یک ستاره است. خورشید بزرگ ترین چیزی است که در منظومه شمسی ما پیدا شده. همه نور و گرمای سیاره ها از خورشید است. علاوه بر خورشید، زمین و ماه زمین، بسیاری از اشیای موجود در منظومه شمسی نیز بدون تلسکوپ قابل دیدن هستند. سیاره های تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، مریخ، مشتری، کیوان یا زحل، سیارک های درخشان، شهاب سنگ ها و بعضی از ستاره های دنباله دار را یتوان بدون تلسکوپ مشاهده کرد. ولی اشیای خیلی بیشتری در منظومه شمسی ما هستند که آنها را باید با تلسکوپ دید.

سیاره ها

هشت سیاره ای که دور خورشید می گردند عبارتند از: زمین، تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، مریخ، مشتری (بزرگ ترین سیاره منظومه شمسی ما)، کیوان یا زحل (با حلقه های بزرگی که دور آن است)، اورانوس و نپتون. تا مدت ها ستاره شناسان پلوتون را هم در زمره سیارات به حساب می آوردند ولی به تازگی آن را سیاره کوتوله در نظر می گیرند. کمربندی از سیارک ها (سیاره هایی با ابعاد کوچک که از سنگ و فلز ساخته شده اند) نیز وجود دارند که بین مریخ و مشتری می گردند. براساس قوانین حرکت سیاره ای که به وسیله یوهان کپلر ستاره شناس آلمانی در قرن هفدهم میلادی کشف شد، سیاره ها در مداری بیضی شکل به دور خورشید می گردند.

سیاره های داخلی تر و سیاره های خارجی تر

سیاره های داخلی (سیاره هایی که نزدیک به خورشید به دور آن می گردند) به طور کامل با سیاره های خارجی (سیاره هایی که دور از خورشید به دور آن می گردند) متفاوتند.

– سیاره های داخلی تر عبارتند از:تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، زمین و مریخ. سیاره های داخلی بیشتر از سنگ و آهن تشکیل شده اند. آنها به عنوان سیاره های زمین مانند شناخته می شوند چون از نظر اندازه و ترکیب تا حدودی مثل زمین هستند. این سیارات تعداد کمی ماه دارند یا اصلاً ماه ندارند.

– سیاره های خارجی تر عبارتند از: مشتری، کیوان یا زحل، اورانوس، نپتون و سیاره کوتوله پلوتون. این اجرام به جز پلوتون جهان های بسیار بزرگی هستند که با لایه های خارجی ضخیم و گازی محاصره شده اند. تقریباً همه جرم آنها از هیدروژن و هلیوم است. ترکیبات آنها هم بیشتر به خورشید شبیه است تا به زمین. اگر به زیر لایه ها خیارجی گازی و ضخیم آنها دست پیدا کنیم، می بینیم که آنها در واقع سیاره های غول آسایی هستند که سطح خاکی ندارند. فشار ناشی از جو ضخیمی که آنها را احاطه کرده، سطح زیر جو آنها را به مایع تبدیل کرده هر چند که ممکن است هسته آنها از سنگ باشد. حلقه های تشکیل شده از گرد و غبار، سنگ و تکه های یخ نیز دور همه این سیاره های غول آسا را محاصره کرده. در میان آنها حلقه های زحل از همه معروف تر است. اما حلقه های باریک تری هم مشتری، اورانوس و نپتون را احاطه کرده اند. سیاره های خارجی تعداد زیادی هم ماه دارند.

اجسام کوچک

اشیای کوچک تری هم دور خورشید می گردند که شامل سیارک ها، شهاب سنگ ها و ستاره های دنباله دار هستند.

– سیارک ها (که سیارات کوچک هم نامیده می شوند) اشیایی فلزی و سنگی هستند. بیشتر سیارک هایی که دور خورشید می گردند در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری قرار دارند.

– ستاره های دنباله دار، توپ هایی هستند که بیشتر از سنگ و یخ تشکیل شده اند و دور خورشید می گردند. آنها دنباله ها یا دم های خیلی بلندی دارند.

– شهاب سنگ ها قطعاتی تشکیل یافته از فلز یا سنگ هستند که از سیارک ها کوچک ترند و در میان فضا سفر می کنند. اکثر آنها بسیار ریزند.

کمربند کوییپر

در دهه 1990 ستاره شناسان تعدادی شیء سنگی کوچک کشف کردند که بالاتر از مدار نپتون و پلوتون دور خورشید می گردند. ستاره شناسان عقیده دارند که در بخش خارجی تر منظومه شمسی، دسته هایی از مواد از جنس سنگ وجود دارد. کمربندی که این اشیاء در آن می گردند، به نام کمربند کوییپر معروف است. کوییپر نام اولین کسی است که وجود این اشیا را پیش بینی کرد. حتی دانشمندان احتمال می دهند که پلوتون بزرگ ترین شیء کمربند کوییپر باشد.

پرسش