حمیده احمدیان راد

یک کارت پلاستیکی که روی آن نام صاحب کارت و شماره اش ثبت شده و پشت آن نوار مغناطیسی حاوی اطلاعات مهم شخص است، اینک به یک وسیله مهم کسب و کار و تجارت –تجارت الکترونیک- تبدیل شده است.

داشتن کارت اعتباری به این معناست که مؤسسات یا بانک هایی وجود دارند که به افراد اعتبار می دهند و براساس این اعتبار فرد می تواند بدون این که پول نقد بپردازد کالایی را خریداری کند و از این امکان برخوردار شود که به جای آن که هزینه کالا را همان آن بپردازد، به مرور زمان و به اقساط آن را بپردازد. به عبارتی پرداخت پول به فروشنده با شرایط آسان تر برای مشتری تضمین می شود و به پولی که به عنوان اعتبار نزد بانک است نیز دست نمی خورد. در ایران بیشتر بانک هایی که مردم با آنها زیاد سر وکار دارند، کارت اعتباری نمی دهند. در حال حاضر کاربرد بیشتر کارت های بانکی تنها به استفاده از باجه های خودپرداز محدود می شود و این کارت ها بسیاری از ویژگی های کارت های اعتباری را ندارد.

این که فردی با نشستن پشت رایانه کالای مورد نظرش را انتخاب کند و با فشاردادن دکمه ای هزینه آن را بپردازد و یا با رایانه بلیت هواپیما و قطار و اتوبوس تهیه کند و یا خودرویی کرایه کند و یا هتل رزرو کند و … از مزایای داشتن کارت اعتباری است. برخی از کشورهای جهان این روش رایجی برای استفاده از کالا و خدمات است. به این ترتیب که فرد با ارائه شماره کارت اعتباری اش به شرکت های ارائه کننده خدمات مربوط به کارت های اعتباری، هزینه کالا و خدمات را از طریق آنها به فروشندگان پرداخت می کنند.

حمیده احمدیان راد

تصور کنید که شما مالک یک شرکت موسیقی هستید. کسب و کارتان خوب است و می خواهید آن را گسترش دهید. برای این کار می توانید از یک بانک وام بگیرید که معنیش این است که باید این وام را در مدت کوتاهی بازپرداخت کنید. به جای این کار می توانید سهام شرکت را بفروشید که معنیش این است که بخشی از مالکیت شرکتتان را می فروشید. به همین دلیل است که بسیاری از شرکت ها وقتی می خواهند رشد کنند این کار را انجام می دهند. آنها به عموم مردم سهام عرضه می کنند (سهام می فروشند) تا پولی را که نیاز دارند به دست آورند. این حرف معنیش این است که عموم مالک شرکت هستند. برای کسب اطلاع درباره این که بازار سهام یا بورس چگونه کار می کند، اینجا را کلیک کنید.

چرا یک شرکت سهام عرضه می کند؟

فرض کنید که 500 میلیون تومان نیاز دارید تا چند باند جدید را اضافه کنید و دو استودیوی ضبط بخرید. می توانید با یک شرکت سرمایه گذاری بانکی تماس بگیرید که کسب و کار شرکت شما را تحلیل کند و کمک کند تا سهام شرکت قیمت گذاری شود و سرمایه گذارانی را پیدا کند که می خواهند سهام شما را بخرند. اگر قیمت هر سهم 5000 تومان باشد،‌ شما باید یک میلیون سهم بفروشید تا 500 میلیون تومانی را که نیاز دارید به دست آورید. بعد شرکت سرمایه گذاری بانکی یک عرضه عمومی اولیه از سهام شما ترتیب می دهد.

شما سرمایه گذاری بالقوه را با دفترچه سهام، که شامل اطلاعات درباره سهام و شرکتتان است به دست می آورید. همچنین شرکت سرمایه گذاری بانکی به مردم می گوید که چه قدر شرکت شما کسب و کار خوبی داشته و چرا شرکت ممکن است آینده خوبی داشته باشد.

بعد از عرضه عمومی اولیه، اگر شرکت شما وضعیت مشخصی، به عنوان مثال از لحاظ سطح مشخصی از درآمد و تعداد سهامی که در بازار در دسترس قرار می گیرد پیدا کند و دستمزدهای مشخصی بپردازد، بورس می تواند آن را برای مبادله در فهرست قرار دهد. برای سهامداران آسان تر است که سهام را در بازار بورس خرید و فروش کنند.

چه کسانی سهام می خرند؟

سهامداران شرکت می توانند اشخاص یا شرکت های دیگر مثل بانک ها،‌ شرکت های بیمه یا حتی صندوق های سرمایه گذاری مشترک باشند. اگر شرکت شما درآمد به دست آورد،‌ ممکن است تصمیم بگیرد درآمدی را که به دست می آورد را تقسیم کند که سود سهام نامیده می شود. موقعی که سود سهام پراخت می شود،‌ سهامداران دو انتخاب دارند. یکی این که ممکن است تقاضا کنند سود سهام را به صورت نقدی دریافت کنند. یا ممکن است که همان را دوباره سرمایه گذاری کنند و سهام بیشتری از شرکت را خریداری کنند.

اگر شرکت به صورت سرمایه مشترک مالکیت شود، معمولاً سهم سودی که به آن می رسد را به سهامداران سرمایه می رساند. همچنین افزایش در قیمت سهام شرکت شما معمولاً بالا رفتن قیمت سهام صندوق مشترک را نیز نشان می دهد. اگر صندوق سهام را بفروشد، درآمدهای صندوق سرمایه گذاری افزایش می یابد. البته ممکن است چند سال بگذرد و فروش های سی دی کند شود و شرکت شما پول از دست دهد. اگر این اتفاق رخ دهد، قیمت سهام شرکت شما ممکن است سقوط کند. بعضی وقت ها قیمت سهام به دلایلی که مستقیماً ربطی به شرکت ندارد پایین و بالا می رود. به عنوان مثال در واکنش به حادثه ای سیاسی یا اقتصادی مثل انتخابات ریاست جمهوری تغییر می کند.

حقوق سهامداران

سهامداران حق دارند بدانند که شرکت درآمدش را چگونه به دست‌ آورده و چگونه آن را هزینه کرده و حق دارند هیأت مدیره را انتخاب کنند (هیأت مدیره به تضمین این که مدیریت شرکت تصمیماتش را به گونه ای می گیرد که منافع سهامداران را حفظ کند،‌ کمک می کند).

به این ترتیب یک شرکت از پول سهامداران استفاده می کند و رشد می کند. با اتکا به موفقیت سهم سهامداران شرکت موسیقی شما می تواند سرمایه گذاران جدیدی را هم جذب کند.