وجود سیارات غیرمعمول در دور دست ها

محمدرضا کریمی

در دور دست ها سیاراتی وجود دارند که برای ما غیرمعمول محسوب می شوند. یافتن این دسته از سیارات در اعماق فضا، موجب شده برخی از ستاره شناسان دوباره درباره نحوه شکل گیری سیارات فکر کنند.

سیاراتی که درباره آنها صحبت شد به این خاطر غیرطبیعی هستند که به شکل برعکس حول ستارگانشان می گردند. در منظومه شمسی ما، همه هشت سیاره اصلی- پلوتون دیگر به عنوان سیاره اصلی شناخته نمی شود- در یک جهت دور خورشید می گردند. یعنی اگر به قطب شمال خورشید نگاه کنیم می بینیم که این سیارات برخلاف جهت عقربه های ساعت می چرخند. خود خورشید هم در همان جهت می چرخد.

امتیاز به مطلب

بازار جهانی اسباب بازی

داتیس خواجه ئیان

دانشجوی دکترای مدیریت

اسباب بازیمطابق تعریف اتاق بازرگانی آمریکا «صنعت اسباب بازی» در بر گیرنده شرکت هایی است که در ساخت عروسک ها، لباس و اجزای عروسک، شخصیت های اکشن و اسباب بازی های یکپارچه فعالیت دارند. همچنین این صنعت شامل شرکت هایی می‌شود که بازی ها و مجموعه بازی هایی برای بزرگسالان و کودکان و نیز اسباب بازی های مکانیکی و غیر مکانیکی می‌سازند.

آمار مجمع بین المللی صنایع اسباب بازی نشان می دهد که میانگین هزینه اسباب بازی برای هر کودک در جهان در سال 2001، 26 دلار بوده است.

جدول زیر هزینه سرانه خرید اسباب بازی در جهان را در سال 2001 نشان می دهد.

منطقه

کل حجم بازار اسباب بازی (به میلیون دلار)

تعداد کودک  (به میلیون نفر)

سرانه مخارج اسباب بازی برای هر کودک (دلار)

آمریکای شمالی

30949

67

328

اروپا

16059

126

100

آسیا

16942

1038

13

آمریکای لاتین

2768

165

15

خاور میانه

972

3

243

اقیانوسیه

1370

6

187

آفریقا

433

253

2

کل جهان

69493

1658

328

منبع: مجمع بین المللی صنایع اسباب بازی، گزارش بازار جهانی اسباب بازی، 2001

امتیاز به مطلب

ساخت ماشین های پرنده

 حمیده احمدیان راد

پس از آزمایش هواپیمای جاده روی ترافوجیا ترنسیشن ( Terrafugia Transition ) که در سال 2009 انجام شد، حالا برنامه های یک آژانس تحقیقاتی آمریکایی موسوم به دارپا که در زمینه طرح های پیشرفته دفاعی کار می کند، به پروژه ترانسفورمر ایکس (Transformer X (TX معطوف شده. ترانسوفورمر ایکس وسیله نقلیه ای است که قابلیت پرواز به طور خودکار و حرکت بر روی زمین و در خارج از جاده ها و … را دارد.

/terrafugia transition

هواپیمای جاده روی ترافوجیا ترنسیشن ( Terrafugia Transition )

خود دارپا ترانسفورمر ایکس (TX) را به صورت “یک وسیله نقلیه هوایی جاده رو با قابلیت نشستن و برخاستن به طورعمودی” توصیف می کند. قرار بر این است که این وسیله نقلیه زمین به آسمان ظرفیت حمل حداکثر 1000 پوند (حدود 450 کیلوگرم) را داشته باشد. به این ترتیب تی ایکس می تواند چهار مسافر را با اسبابشان حمل کند. همچنین این وسیله توانایی آن را دارد که به طور اتوماتیک پرواز کند و خودش را به ارتفاع 1000 پایی (تقریباً 305 متری) برساند و تنها با یک مخزن سوخت، 250 مایل (تقریباً 400 کیلومتر) را طی کند. این وسیله باید تا سال 2015 ساخته و آماده آزمایش شود.

تا این تاریخ نزدیک ترین وسیله به ماشین پرنده که ساخته و آزمایش شده است ترافوجیا ترنسیشن بوده است. بال های این هواپیمای جاده رو با فشار یک دکمه و در عرض 30 ثانیه می تواند تا شود و به این ترتیب این وسیله قادر است از حالت پرواز به وضعیت رانندگی روی جاده تغییر شکل دهد. اما برنامه پیشنهادی تی ایکس تفاوت های معناداری با ترافوجیا ترنسیشن دارد. از جمله این که به شکل اتوماتیک هم می تواند پرواز کند.

به عنوان مثال قدرت و نیز سهولت کاربرد یک اصل اساسی برای مأموریت های مختلف نظامی است که این وسیله قابلیت آن را دارد. این جیپ هوایی می تواند بر فراز میدان های مین و بمب های کنار جاده ای پرواز کند و سپس فرود بیاید تا روی زمین گشت بزند و هرجا که نیاز به توقف است متوقف شود و وظیفه بازرسی و دیگر مأموریت های زمینی را انجام دهد. تی ایکس همچنین قابلیت این را دارد که برای حمل تدارکات و مسافر بین کشتی ها در دریا و خشکی مورد استفاده قرار بگیرد.

لازمه موفقیت برنامه TX در نحوه ترکیب بندی آن برای استفاده بر روی زمین است. این وسیله نباید بیشتر از 30 فیت (حدود نه متر) طول و 8.5 فیت (حدود 2.5 متر) عرض و نه فیت (حدود 2.7 متر) ارتفاع داشته باشد. تی ایکس باید بدون حرکت روبه جلو از روی زمین بلند شود و سپس لازم است که به ازای تقریباً هر دو متر حرکت در آسمان حدود سی سانتی متر ارتفاع بگیرد. همچنین طراحان این وسیله می گویند که TX باید وقتی که بر روی زمین حرکت می کند سروصدایی به اندازه یک اتومبیل معمولی تولید کند و موقعی که پرواز می کند، صدایی بیش از یک هلکوپتر در شرایط سرعت مساوی ایجاد نکند.

فایده اصلی دیگر TX این خواهد بود که هدایتگر اتوماتیک ربوتی آن امکان پرواز بدون سرنشین را به آن می دهد و استفاده از آن به آموزش گسترده ای نیاز ندارد. در حال حاضر هدایت هواپیماهای دریایی به وسیله یک خلبان های آموزش دیده انجام می شود. مسافران هم می توانند از این وسیله نقلیه به سادگی استفاده کنند. فاصله موردنظرشان را انتخاب کنند و برخی از مشخصات را تایپ کنند. این وسیله نقلیه امکان هرنوع هدایت از وضعیت کاملاً خودکار تا هدایت از طریق یک متصدی انسانی را دارد.

آژانس دارپا می خواهد تا نمونه  تی ایکس تا سال 2015 آماده تست بر روی زمین و هنگام پرواز باشد و هزینه طرح نیز بیش از 43 میلیون دلار نشود. اگرچه تی ایکس درحال حاضر فقط یک هدف بلندمدت محسوب می شود، اما ظرفیت نقل و انتقالات نظامی و شاید حتی نقل و انتقال افراد غیرنظامی را هم داشته باشد. البته به شرطی که همه چیز مطابق برنامه پیش برود.

منبع: http://www.physorg.com/news190913356.html

امتیاز به مطلب

عنصر 117 جدول تناوبی

محمدرضا کریمی

گروهی از فیزیکدانان از روسیه و ایالات متحده عنصر فوق سنگینی که تاکنون دیده نشده بود را در آزمایشگاه درست کرده اند. تولید این عنصر محققان را بسیار هیجان زده کرد. در حال حاضر،‌ این عنصر به عنوان عصر 117 شناخته می شود. این آزمایش به رهبری یوری اگانسین، در یک مرکز تحقیقات هسته ای در دوبنای روسیه انجام شده است. اگانسین و همکارانش تاکنون چند عنصر فوق سنگین دیگر را نیز در آزمایشگاه درست کرده اند.

عنصر 117

نقاشی ای که از عنصر 117 کشیده شده و نشان می دهد که این عنصر براثر بمباران اتم های برکلیوم به وسیله اتم های کلسیم تشکیل شده است

دانشمندان سراسر جهان درتلاشند تا همه عناصر ممکن در جهان را پیدا کنند. همه چیز از عناصر ساخته شده. بنابراین فهم عناصر راهی در جهت فهم مواد اطراف ما است. بعضی از این عناصر، مثل هیدروژن یا اکسیژن را به سادگی می توان روی زمین پیدا کرد. بقیه عناصر بخصوص اتم هایی که سنگین تر از اورانیوم هستند را به سختی می توان مورد مطالعه قرار داد. لازم است که این عناصر در آزمایشگاه ساخته شوند; حتی با وجود این که این عناصر معمولاً درست بعد از ساخته شدن، فاسد می شوند یا به اتم های کوچک تر دیگر تجزیه می شوند.

ممکن است این سؤال پرسیده شود که چرا این محققان که باوجود کار زیاد تنها موفق به ساختن شش اتم شده اند، آن هم اتم هایی که به سرعت نیز ناپدید می شوند، از نتیجه کار خود چنین هیجان زده شده اند. پاسخش این است که آنها مدت ها بود که به دنبال عنصر 117 می گشتند. آنها موفق به ساخت هر دو عنصر 116 و 118 در آزمایشگاه شده بودند، اما تا حالا نه آنها و نه هیچ کس دیگر عنصر 117 را ندیده بود.

تقریباً همه عناصر سنگین به سرعت فاسد می شوند. اما دانشمندان به خاطر ساختن عناصر فوق سنگینی مثل 116، 117 و 118 که به سرعت سایر عناصر فوق سنگین فاسد نمی شوند خوشحال می شوند. دانشمندان امیدوارند تا یک گروه از این اتم ها را با هم پیدا کنند. چنین گروهی گامی به سوی پیدا کردن یک جزیره ثبات روی جدول تناوبی است و عنصر 117 ممکن است بخشی از این گروه است.

جزیره ثبات اصطلاحی در فیزیک هسته ای است. عناصر جزیره ثبات خیلی آهسته تر فاسد می شوند. نیمه عمر آنها از دقیقه و روز شروع می شود و احتمال می رود که برخی از آنها نیمه عمر میلیون ها سال هم داشته باشند. دلیل به کار بردن اصطلاح جزیره ثبات و عبارت جزیره و دریا این است که این عناصر در ناحیه ای از جدول تناوبی قرار گرفته اند که عناصر دیگر آن بی ثباتند و به سرعت ناپدید می شوند.

دلیل این که درحال حاضر این عنصر، عنصر 117 نامیده می شود این است که در مرکز هر اتمی هسته وجود دارد و در داخل هسته ذراتی به نام نوترون ها و پروتون ها وجود دارند. هر عنصری تعداد مشخصی از پروتون ها دارد و داخل اتمی که جدیداً درست شده 117 اتم وجود دارد و به خاطر همین است که عنصر 117 نامیده می شود.

دراین مورد، دانشمندان یک سیکلوترون را مورد استفاده قرار دادند تا اتم های برکلیوم را با اتم های کلسیم بمباران کنند. بخصوص یک ایزوتوپ برکلیوم (برکلیوم-249) با یک ایزوتوپ کلسیم، کلسیم- 48 بمباران شد. ایزوتوپ کلسیم در مقایسه با کلسیم معمولی 20، 28 نوترون دارد. اگر آن را به پروتون های کلسیم معمولی 20 اضافه کنید، شما کلسیم-48 دارید.

برکلیوم یک عنصر سنگین است که در طبیعت وجود ندارد و باید در آزمایشگاه آفریده شود. در حقیقت برکلیوم در یک آزمایشگاه در تنسی درست شده، و سپس برای آزمایش به اطراف جهان و روسیه منتقل شده.

و آن چه در آزمایش رخ داد این بود که در مدت 150 روز دانشمندان اتم های کلسیم-48 را به اتم های برکلیوم-249 کوبیدند و درپایان آزمایش، دقیقاً شش اتم عنصر 117 آفریده شد. البته با وجود این همه کار، این شش اتم مدت خیلی طولانی باقی نماندند و بعد از کسر کوچکی از یک ثانیه، همه آنها فاسد شدند.

یک اتم سنگین وقتی فاسد می شود که هسته هایش تجزیه شود و اتم سنگین به اتم های کوچک تری تجزیه می شود که هریک در مقایسه با اتم سنگین اصلی پروتون های کمتری در هسته شان دارند.

البته نام هایی مثل عنصر 117 برای یک عنصر حالت رسمی ندارد. منتها یک عنصر جدید نام رسمی پیدا نمی کند تا این که گروه های بیشتری از دانشمندان بتوانند آن را در آزمایشگاه بسازند. این فرایند علمی که تأیید verification نامیده می شود برای اطمینان یافتن از این که آزمایش اولیه اتفاقی نبوده مهم است. تأیید ممکن است زمان زیادی به طول بینجامد. به عنوان مثال تازه در فوریه سال جاری میلادی (2010) بود که عنصر 112 نام رسمی Copernicum را پیدا کرد درحالی که اولین بار در سال 1996 شناخته شده بود.

دلیل این که عنصر 117 در حال حاضر به این نام نامیده می شود این است که در مرکز هر اتمی هسته وجود دارد و در داخل هسته ذراتی به نام نوترون ها و پروتون ها وجود دارند. هر عنصری تعداد مشخصی از پروتون ها دارد و داخل اتمی که جدیداً درست شده 117 اتم وجود دارد و به خاطر همین است که عنصر 117 نامیده می شود.

منبع:http://www.sciencedaily.com/releases/2008/04/080406114739.htm

امتیاز به مطلب

درباره یک سیاره فراخورشیدی سرد

محمدرضا کریمی

دانشمندان یک سیاره فراخورشیدی پیدا کرده اند که به معنای واقعی کلمه سرد است. البته حتی اگر این سیاره سردتر از بسیاری دیگر از سیارات فراخورشیدی باشد، بازهم امکان زندگی در آن وجود ندارد. اما کارشناسان سیارات فراخورشیدی می گویند که اگر این سیاره یک ماه سنگی داشته باشد، امیدهایی برای پیدا کردن امکان حیات بر روی آن وجود دارد.

سیاره فراخورشیدی

نقاشی ای که یک هنرمند از سیاره تازه کشف شده در نزدیکی ستاره اش  کشیده

سیارات فراخورشیدی دیگری با دماهای پایین تر هم پیدا شده اند، اما این سیاره به دلیل دیگری نیز مورد توجه ستاره شناسان قرار گرفته است. آن دلیل هم این است که از روبروی ستاره اش عبور می کند. یعنی این که مستقیماً از بین ستاره اش و زمین عبور می کند. ستاره شناسان می توانند درباره چنین سیاره ای بیشتر تحقیق کنند. بنابراین از کشف آن هیجان زده شده اند.

حداقل دما در سطح 9b- COROT حدود 23- سانتی گراد است و بالاترین دما بر روی آن به 157 درجه سانتی گراد می رسد. این سیاره 1500 سال نوری از زمین فاصله دارد. یک سال نوری مسافتی است که نور می تواند در یک سال بپیماید و تقریباً 5.9 تریلیون مایل است.

ستاره شناسان تاکنون بیش از 400 سیاره در خارج از منظومه شمسی پیدا کرده اند و تعداد سیارات فراخورشیدی کشف شده روبه افزایش است. سیارات فراخورشیدی به سیاراتی گفته می شود که خارج از منظومه شمسی قرار دارند. بعضی از سیارات کشف شده مثل سیاره مشتری غول آسا هستند و از گاز تشکیل شده اند. بقیه به نظر می رسد که مثل زمین ما سنگی باشند. منتها سیارات سنگی ای که تاکنون در خارج از منظومه شمسی پیدا شده اند بزرگ تر از زمین بوده اند.

بیشتر سیارات فراخورشیدی خیلی داغ تراز غول های گازی منظومه شمسی ما یعنی مشتری، زحل، اورانوس و نپتون هستند. اما چنان که گفته شد شرایط سیاره 9b- COROT متفاوت است. دماهای آن خیلی بالا نمی رود و در نتیجه از سایر سیارات فراخورشیدی که تاکنون شناخته شده اند خیلی به مشتری و زحل شبیه تر است. دلیل این که این نام برای این سیاره انتخاب شده این است که این سیاره ابتدا به وسیله تلسکوپ کوروت (corot) مکان یابی شد.

این سیاره ویژگی دیگری هم دارد که ستاره شناسان را از کشفشان هیجان زده کرده و آن این است که این اولین باری است که سیاره فراخورشیدی سردتری پیدا شده که از روبروی ستاره اش عبور می کند. چراکه بیشتر این قبیل سیارات که تاکنون پیدا شده اند متورم و داغ بوده اند.

هنگامی که یک سیاره از جلوی ستاره اش عبور می کند، جلوی مقداری از نور آن را سد می کند. این وضعیت به نوعی شبیه به خورشید گرفتگی است. در شرایط خورشید گرفتگی ماه از بین زمین و خورشید عبور می کند. موقعی که ستاره شناسان نور سد شده را اندازه گیری می کنند، به سرعت می توانند اندازه سیاره را محاسبه کنند.

آنها همچنین می توانند درباره جو سیاره درحال عبور از روبروی ستاره اش اطلاعاتی به دست آورند. نوری که از ستاره می آید از امواجی ساخته شده است. در حقیقت این نور از امواج زیادی با طول موج های مختلف ساخته شده است. هر طول موجی رنگ متفاوتی دارد حتی اگر همه طول موج ها با هم سفید به نظر برسند. هنگامی که این نور از میان جو سیاره فراخورشیدی عبور می کند، انواع مختلف اتم ها طول موج های مختلف نور را جذب می کنند.

در نهایت آن نور به زمین می رسد. با اندازه گیری طول موج هایی که گم شده اند، ستاره شناسان می توانند ترسیم کنند که کدام اتم ها در جو سیاره نور را جذب کرده اند.

به هرحال مطالعه سیارات فراخورشیدی هنوز در آغاز راه است. ممکن است صدها و یا حتی میلیون ها سیاره دیگر هم پیدا شود. فقط باید منتظر کشف آنها بود.

منبع: http://www.sciencenewsforkids.org/articles/20100407/Note1.asp

کیوانپرسش

درست یا نادرست: همه سیارات گازی شکل حلقه دارند.

الف) درست

ب) نادرست

امتیاز به مطلب

گیاهان چگونه از خودشان دفاع می کنند؟

محمدرضا کریمی

صنوبر لرزاناگر گیاهان به طریقی از خودشان دفاع نکنند، حتماً به وسیله مجموعه ای از شکارچیان حریص از حشرات کوچک گرفته تا پستانداران گیاهخوار بزرگ، بلعیده می شوند. درحقیقت نه تنها گیاهان از خودشان دفاع می کنند، بلکه به طور معمول بیشتر از یک نوع دفاع به کار می برند. موقعی که یک گیاه چند انتخاب برای دفاع از خود دارد، چگونه این انتخاب را انجام می دهد؟ آیا یک دفاع چندگانه را برای یک وضعیت مورد استفاده قرار می دهد یا بسته به وضعیت های مختلف به اشکال مختلف از خود دفاع می کند؟

مدتی پیش محققان دانشگاه آلاسکا به مطالعه این موضوع پرداختند که چگونه دو وسیله دفاعی، یکی ترکیبات ثانویه ای موسوم به phenolic glycosides که یک دفاع شیمیایی مستقیم برای گیاه است و دیگری اندام های تولید شهد، که یک دفاع غیرمستقیم است، میان برگ های یک گیاه توزیع شده اند. آنها برای آزمایش خود صنوبر لرزان را مورد آزمایش قرار دادند و به نتایج پیش بینی نشده ای دست یافتند که در آخرین شماره نشریه American Journal of Botany چاپ شده است.

مدت مدیدی اندام های تولید شهد صنوبرها یا به طور اختصار EFN ها، توجه یکی از این دانشمندان به نام دایان واگنر را به خود جلب کرده بود. EFN ها که معمولاً به صورت دفاع غیرمستقیم به گیاه خدمت می کنند، از نظر فیزیکی از گل جدا هستند و در دمبرگ یعنی در پایه برگ ها پیدا می شوند. خدمت آنها به گیاه به این ترتیب است که شکارچیان حشرات را جذب خود می کنند. این شکارچیان هم شهد تولید شده به وسیله گیاهان را مصرف می کنند و هم حشرات گیاهخواری که به گیاه حمله می کنند را می خورند.

واگنر می نویسد:«من از حدود ده سال قبل متوجه EFN های روی برگ های صنوبر شدم و وقتی فهمیدم که تعداد خیلی کمی از زیست شناسان درباره آنها مطالعه کرده اند متعجب شدم.» صنوبر لرزان گیاهی است که به وفور یافت می شود و از نظر زیبایی شناسی و زیست محیطی اهمیت زیادی دارد. واگنر و پت دواک بوم شناس جمعیت حشرات، نیرویشان را بر این تحقیق متمرکز کردند تا کاربرد دفاعی EFN ها را در صنوبر لرزان ببیند.

واگنر می نویسد:«نحوه حضور EFN ها در صنوبر متغیر است. بعضی از برگ ها در داخل یک گیاه اندام تولید شهد EFN ها را دارند اما بقیه از این اندام برخوردار نیستند. این متغیر بودن به چند دلیل برای ما جذاب بود. از طرفی صنوبر لرزان، همانند بسیاری از گیاهان، از فنولیک گلیکوسیدهای بیشتری برخوردار است. فنولیک گلیکوسیدها یک دفاع شیمیایی مستقیم برای برگ های جوان تر و برگ های آسیب پذیرتر هستند و فراوانی آنها به سن و رشد برگ هم بستگی دارد.

محققان به این نتیجه رسیدند که برگ های صنوبری که از غلظت بالای فنولیک گلیکوسید برخوردارند به اندام های تولید شهد نیازی ندارند. به شرط این که این مواد شیمیایی بتوانند به طور مستقیم جلوی گیاهخواران را بگیرند. اما در مجموع یافته های این محققان نشان داد که گیاه صنوبر به جای تفکیک دو دفاع، تمایل دارد تا هر دو دفاع را در یک مجموعه از برگ هایش به کار بگیرد. حضور EFN ها به سطوح بالاتر فنولیک گلیکوسید بستگی دارد. موقعی که دیگر عوامل (مثل وضعیت برگ) در کنترل است و با وجود فنولیک گلیکوسید زیانی از ناحیه سوراخ کردن برگ به وسیله حشرات، به گیاه نمی رسد نیازی به حضور EFN ها نیست.

اما حضور EFN ها ممکن است زمانی مورد نیاز باشد که گیاه به سطوح بالاتر دفاع های شیمیایی نیاز داشته باشد. به این ترتیب EFN ها گیاهخواران شهدنوش را جذب می کنند و این گیاهخواران ممکن است روی برگ ها تخم هم بگذارند و به این ترتیب زمینه نوعی از دفاع غیر مستقیم برای گیاه فراهم می شود. چراکه به این ترتیب شکارچیان گیاهخوار هم معمولاً به سوی صنوبر جذب می شوند و این دفاع غیر مستقیم به همه برگ ها از جمله برگ هایی که وسیله دفاعی ندارند و یا وسیله دفاعیشان کم اثر است گسترش می یابد.

منبع: http://www.sciencedaily.com/releases/2010/04/100423204746.htm

امتیاز به مطلب

آیا حشره خوارها می توانند جلوی تغییرات آب و هوایی را بگیرند؟

 محمدرضا کریمی

پرندهخفاش ها، پرندگان و سوسمارها می توانند نقش مهمی در مبارزه با تغییرات آب و هوای زمین بازی کنند. آنها می توانند این کار را با حفاظت از گیاهان در مقابل حشراتی که شاخ و برگشان را به غارت می برند انجام دهند. کاری که هم اینک هم انجام می دهند. اما موضوع این است که برخی از آنها موذی تلقی می شوند و بشر به قتل آنها کمر می بندد. در حالی که محافظت از این جانوران وسیله ای با فناوری پایین برای مبارزه با تغییرات آب و هوایی زمین است.

درحال حاضر هم فراوانی و تنوع پرندگان، خفاش ها و سوسمارها که شکارچیان اصلی حشرات هستند اثرات مثبتی بر رشد گیاهان به جا می گذارد. چراکه اگر شما گیاهان را نداشته باشید موجودات زنده ای هم ندارید که کربن را به دام بیندازند.

در این شرایط کمکی که پرندگان، خفاش ها و سوسمارها به گیاهان و زمین می کنند این است که جمعیت حشرات مضر را کاهش می دهند و به رشد گیاهان هم کمک می کنند. از آن جایی که این جانوران هم حشرات گیاهخوار و هم حشرات حشره خوار را در شمار مساوی می خورند، تا به حال گمان بر این بود که اثر خاصی ندارند. چراکه موقعی که این جانوران حشرات گیاهخوار را می خورند، جمعیت این حشرات مضر کاهش می یابد و وقتی که این جانوران حشرات حشره خوار را می خورند شکارچیان کمتری باقی می مانند تا گیاهخواران را بخورند.

اما مشخص شده که خوردن حشرات گیاه خوار اثر مثبتی هم بر رشد گیاهان به جا می گذارد.

با وجود اثرات مهمی که این جانوران بر آینده زمین دارند، شرایطی مثل از دست دادن زیستگاه و خود تغییرات آب و هوایی روی آینده این گونه های حشره خوار اثر گذاشته است. ضمن این که بعضی از انسان ها فکر می کنند که این جانوران موذی هستند و در نتیجه آنها را می کشند. در حالی که حضور این آفریده ها نقش مهمی در حفاظت از اکوسیستم دارد. البته مطالعات جامع تر و بزرگ تری نیاز است تا سازوکار دقیق حمایتی این جانوران از گیاهان و اکوسیستم مشخص شود.

امتیاز به مطلب

نقاشی های غار ماقبل تاریخ لسکو

محمدرضا کریمی

نقاشی های غار لسکواز حدود 40000 سال پیش از میلاد مسیح، با ظهور دوره پالئولیتیک (از 40000 پیش از میلاد)، همزمان با جایگزینی انسان نئاندرتال با انسان های مدرن تر مثل هوموساپینس، فرهنگ بشری تغییر کرد. نشانه های  این تغییر و صعود ناگهانی کیفیت بیان هنری را می توان در نقاشی های غارها دید. چنان که نشانه هایش با نقاشی های غار اروپای غربی، به ویژه فرانسه و اسپانیا مشخص است. این صعود ناگهانی در نحوه بیان هنری یک گام انقلابی در پیشرفت ذهنی نوع بشر است که نمونه های آن در غار لسکو دیده می شود.

کشف

این غار به وسیله چند نوجوان در سپتامبر 1940 کشف شد. مجموعه زیرزمینی لسکو نزدیک دهکده مونتی نیاک در منطقه دوردونی جنوب غربی فرانسه واقع است. این مجموع شامل نقاشی های چند رنگی غار مربوط به پیش از تاریخ است و نقاشی در آن از 17000 پیش از میلاد شروع می شود و نقاشی در آن تا 8000 پیش از میلاد هم ادامه یافته است. غارهای لسکو از سوی یونسکو در سال 1979 به عنوان میراث بشری برگزیده شده اند. مجموع لسکو شامل تالار بزرگ گاوها، مرد مرده، گذرگاه های فرعی، گالری نقاشی و اتاق گربه سانان است.

به خاطر تداوم مشکلات زیست محیطی در اطراف غار، در سال 1983 مجموعه «لسکو دو» چند صد متر دورتر از غار اصلی ساخته شد. «لسکو دو» یک نسخه عینی از تالار بزرگ گاوها و گالری نقاشی است.

بیشتر نقاشی های غار در فاصله دوری از ورودی آن واقعند. در فقدان نور طبیعی لازم بوده که این کارهای هنری با کمک شمع، به عنوان مثال نوعی از شمع که با چربی حیوانی می سوزد، آفریده شده باشند.

آن چه که نقاشی های غار در لسکو را متفاوت می کند، مقیاس عظیم بعضی از تصاویر جانوران و تصاویر واقعی استثنایی آنها است. یکی از گاوهای غار 5.2 متر عرض دارد و بزرگ ترین تصویر جانوری است که تاکنون در یک غار عصر سنگی پیدا شده. در مجموع 2000 تصویر رمزی شامل 900 فرم جانوری در غار وجود دارد که 600 تای آنها شناسایی شده اند. به علاوه تصاویر انتزاعی و سمبل های زیادی هم در غارها وجود دارد.

رنگ ها

نقاشی های غار لسکونقاشان عصر پالئولیتیک لسکو، رنگ های مختلفی را به کار گرفته اند که شامل رنگ های قرمز، زرد، سیاه، قهوه ای و بنفش می شود. همه این مواد رنگی از مواد دردسترس محلی مثل خاک سرخ غنی از آهن و دی اکسید منگنز  و زغال چوب به دست می آمده اند. هیچ قلم مویی در لسکو پیدا نشده. بنابراین یک فرضیه حاکی از این است که رنگ با استفاده از لایه های خزه ها یا خز حیوانات یا شمع خام ساخته شده مورد استفاده قرار می گرفته. نی ها و شاخ های پوک جانوران ممکن است به عنوان اسپری رنگ مورد استفاده قرارگرفته باشند.

از کل تصاویر مربوط به جانوران، اسب ها که 360 تصویر از آنها وجود محبوب ترین نقاشی ها هستند. به دنبال آنها گوزن ها هستند که 90 تصویر از آنها وجود دارد. نقاشی هایی از گونه های دیگر جانوری شامل گاوها و گاومیش ها، ماموت ها، بزهای کوهی، شیرها، خرس ها و گرگ ها نیز در غار وجود دارد. در این تصاویر سرهای جانوران از مقطع عرضی رسم شده اند. اما هر دو شاخشان چنان نمایش داده شده که انگار از جلو کشیده شده اند. نقاشی های اندکی از گیاهان هم در غار وجود دارد. تقریباً هیچ تصویری از انسان در لسکو وجود ندارد. مگر یکی که فرد درازکشیده ای را به تصویر کشیده است.

هنر انتزاعی

غارهای لسکو همچنین حاوی دو مجموعه هنر انتزاعی هستند. یک مجموعه از اشکال ساده مرکب از نقاط و خطوط و مجموعه دیگر از اشکال چهارگوش، سه گوش دایره ای و پنج ضلعی تشکیل شده است. اولین مجموعه مطابق نظر یک باستان شناس ممکن است در حقیقت نقشه هایی از آسمان شب باشد.

تالار بزرگ گاوها

مشهورترین اتاق لسکو تالار بزرگ گاوها است که متشکل از چهار گاو نر سیاه (گله نرها) است و اتاق مشهور دیگر اتاق گاومیش کوهان دار آمریکایی است که یک مثال خوب در استفاده از پرسپکتیو است.

امتیاز به مطلب

انسان ها چه موقع لباس پوشیدند

 محمدرضا کریمی

انسان هومواراکتاسمحققانی که با استفاده از دی ان ای به ردیابی تقسیم و تکامل شپش های سر و بدن انسان از یکدیگر پرداخته اند، به این نتیجه رسیده اند که شپش بدن در حدود 190 هزار سال پیش به وجود آمده. آنها می گویند که شپش بدن بلافاصله بعد از این که اولین انسان ها شروع به پوشیدن لباس کردند، تکامل پیدا کرده است.

این برآورد اهمیت زیادی دارد چراکه بر دانش اندکی که درباره نحوه توسعه فرهنگی انسان وجود دارد می افزاید. پوشیدن لباس مهم بوده برای این که به انسان ها کمک کرده تا در مناطق سرد ساکن شوند.

محققان پیش از این، براساس شواهد اندکی که وجود داشت، درباره زمان لباس پوشیدن انسان حدس های مختلفی می زدند. این تخمین ها از یک میلیون سال تا 40 هزار سال قبل را شامل می شد.

این منطقی است که انسان ها یا شاید نئاندرتال های ساکن در زیستگاه های سرد اروپا در حدود 190 هزار سال پیش و از زمانی که بیشتر موی بدنشان را از دست داده اند و ابزارهای سنگی درست کرده اند، به پوشیدن لباس روی آورده باشند. آنها در آن زمان یاد گرفته اند که چگونه برای کندن پوست حیوانات ابزار سنگی بسازند. تخمین زده می شود که انسان تکامل یافته تر هوموساپینس هم در حدود 200 هزار سال قبل به وجود آمده باشد.

محققان می گویند شپش بدن می توانسته در تنها چند نسل از شپش سر تکامل پیدا کرده باشد. اما هیچ مدرکی وجود ندارد که براساس آن بتوان گفت که شپش سر از شپش بدن تکامل یافته است.

منبع: http://www.wired.com/wiredscience/2010/04/body-lice

امتیاز به مطلب

شهر افسانه ای تروا

حمیده احمدیان راد

شهر ترواشهر تروا به انگلیسی Troy، قبلاً شهری افسانه ای شناخته می شد. اما بعد از کشف خرابه های آن در سال 1870، در تپه حصارلیغ آناتولی واقع در شمال شرقی ترکیه، جنوب غربی داردانل و در نزدیکی ساحل دریا، واقعیت آن اثبات شد.

به این ترتیب تروا شهری است که هم ریشه در واقعیت دارد و هم افسانه های زیادی حول آن شکل گرفته. این شهر در ایلیاد یکی از کتاب های شعر متعلق به هومر، توصیف شده است.

تروا در 3000 پیش از میلاد مسیح پایه گذاری شد و تا 500 بعد از میلاد نه بار تخریب و دوباره بازسازی شد. به این ترتیب این شهر به مدت 3500 سال به شکل پیوسته ساکنانی داشته است. اولین تروا که در سال 3000 پیش از میلاد سنگ بنای آن گذاشته شد، در 2500 پیش از میلاد تخریب شد و تروای دوم به جایش ساخته شد. این تروا هم بر اثر آتش سوزی ای که حوالی 2300 پیش از میلاد رخ داد از بین رفت. سپس تروای سوم، چهارم و پنجم یکی بعد از دیگری و به جای یکدیگر ساخته شدند. شواهد حاکی از این است که در این شهرها فعالیت زیاد و قابل توجهی صورت نمی گرفته. اما تروای ششم که بین 1275-1800 پیش از میلاد ساخته شد امروزه بسیار مورد توجه است و دیوارهای به جامانده از این شهر وضعیت خوبی دارد.

به دنبال تروای ششم، تروای هفتم متولد شد. تروای هفتم جایی بود که جنگ مشهور تروجان در 1200 پیش از میلاد در آن رخ داد که اولین جنگ بین شرق و غرب شناخته می شود. تروجان به فرهنگ و مردم تروا اشاره دارد.

براساس افسانه ای یونانی، پایه گذار شهر تروا، ایلوس پسر تروس است و نام تروا از نام تروس مشتق شده است. پسر و جانشین ایلوس، لائومدون بود. در زمان او هرکول شهر را تسخیر کرد و لائومدون به دست هرکول کشته شد. در طول پادشاهی پسر لائومدون، یعنی پریم بود که جنگ تروجان رخ داد. نتیجه این جنگ تسخیر و ویرانی شهر بود.

در طول این جنگ مردم زیادی از مکان های مختلف آناتولی به کمک تروا آمدند اما به خاطر حقه اسب چوبی، شهر سقوط کرد و تروا ویران و سوزانده شد. تروجان هایی که از مهلکه گریخته بودند، دوباره شهرشان را ساختند و به زندگی در آن ادامه دادند. تروای هشتم میراث دوره هلنی را حفظ کرد. اما تروای دهم تروای دوره رومی شد. این شهر در طول پادشاهی امپراتور آگوستوس پایه گذاری شد و به نظر می رسد که تا قرن چهارم میلادی شهر بسیار مهمی بوده است.

منابع:http://www.turktour.com/truva.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Troy

امتیاز به مطلب