گسل شکستگی در سنگ هایی است که پوسته زمین را تشکیل می دهند و سنگ ها از هر طرف به موازات آن حرکت می کنند و از هم دور می شوند.
این عکس یک گسل کوچک را در سن متئو کانتی آمریکا را نشان می دهد. تطبیق دادن لایه ها در سراسر شکستگی، انحراف
لایه های روشن تر و لایه های تیره تر را به میزان حدود سه متر نشان می دهد
هر شکافی در زمین گسل نیست. آن چه که معرف یک گسل است حرکت سنگ در دو طرف آن است. موقعی که حرکت سنگ ناگهانی است، انرژی آزاد شده موجب زلزله می شود. بعضی از گسل ها بسیار کوچکند. اما گسل هایی هم وجود دارند که بخشی از سیستم های گسلی بزرگ هستند که سنگ ها به موازات آنها صدها کیلومتر از همدیگر می لغزند و دور می شوند. این سیستم های گسلی خط مرزی صفحات عظیمی هستند که پوسته زمین را تشکیل می دهند. به عنوان مثال در منطقه “بی سان” فرانسیسکو، گسل های فعال کواترنری بخشی از مرز بین صفحات آمریکای شمالی و اقیانوس آرام هستند.
میشل فارادی در 22 سپتامبر 1791 در “نیوئنیگتون” نزدیک شهر لندن متولد شد. میشل فرزند نعلبند فقیری بود.
در 13 سالگی فارادی را برای شاگردی نزد صحافی گذاشتند. صحافی کاری فنی نیست. اما این حسن را دارد که شاگردان کنجکاو را وادار می کند گاهگاهی کتاب های موجود در صحافی را ورق بزنند و چیزی بیاموزند. میشل غالباً از مطالعه کتاب هایی که می بایست جلد می کرد غرق حیرت می شد. به این ترتیب مطالعه کردن روش زندگی او را تغییر داد.
روزی یکی از تألیفات شیمیدانی سوییسی به نام “مارسه” را مطالعه کرد. بلافاصله متوجه شد که باید وارد خط سیر علوم شود و با وجود وضع مالی بسیار بدی که داشت چندین کتاب خرید و شروع به خواندن آنها کرد.
این شاگرد صحافی به در خواست و التماس از این و آن نپرداخت. بلکه در جلسات درس مربوط به علوم شرکت کرد و مقالاتی نوشت و پس از مدتی با در خواست خودش وارد آزمایشگاه “دیوی” شد و به تحقیق در رشته شیمی پرداخت.
او از سال 1820 شروع به انتشار آثارش کرد. در سال 1823 برای اولین بار موفق شد گاز سولفور آمونیاک، گاز کلریدریک و گاز سولفوریک و کلر را مایع کند.
در حوالی سال 1825 فارادی بر حسب اتفاق توانست بنزن benzene را کشف کند که امروزه مصارف مختلفی دارد و مصرف آن به عنوان سوخت ماشین های سواری از جمله کاربردهای آن است.
از دیگر آزمایش های مهم او آزمایش “برقکافت” است . برقکافت آزمایشی است که در آن جریان برق را از میان یک ترکیب شیمیایی فلزدار عبور می دهند. فارادی متوجه شد که در این آزمایش یک واکنش شیمیایی رخ می دهد. بعد ها فیزیکدان ها برای توجیه این مشاهده فارادی، برای الکتریسته ذره ای بنیادی پیشنهاد کردند و این ذره را الکترون نامیدند.
سادگی قلب، عشق شدید به حقیقت، علاقه به موفقیت و تحسین صادقانه او برای اکتشافی که دیگران انجام می دادند، از خصوصیات اخلاقی فارادی بود که باعث می شد دیگران بیشتر به او نزدیک شوند.
در زمان فارادی دانشمندان درباره این که آیا می توان از مغناطیس الکتریسیته تولید کرد یا نه به شدت کار می کردند.
فارادی هم هفت سال تمام در آزمایشگاهی مجهز در این باره تحقیق کرد و سعی کرد از شکست هایش درس بگیرد. سرانجام هم پس از تلاش های فراوان کشف “الکتریسیته القایی” را اعلام کرد. اما در همان زمان محققی آمریکایی به نام “هنری” j-henry که در آزمایشگاه حقیری در آلبانی کار می کرد هم همین نتیجه را به دست آورد.
علم نیز به پاس خدمات هر دوی این دانشمندان، نام دو واحد الکتریکی را هنری و فاراد گذاشته است. فارادی در سال 1867 دار فانی را وداع گفت.
در ابتدا کتاب را بخوانید. هنگامی که آن را می خوانید از روی اطلاعات کلیدی، مثل نام شخصیت های اصلی، عادت ها و یا ویژگی های این شخصیت ها، وضع ظاهری و مقامشان، پیچ و خم های کلیدی داستان، وقایع مهم و هر چیز دیگری که به نظرتان مهم می رسد و شما فکر می کنید که ممکن است بخواهید در گزارش کتابتان لحاظ شود، یادداشت بردارید.
ساختار گزارش
گزارشتان را با یک پاراگراف مقدمه ای شروع کنید که تیتر کتاب، مؤلف و نوع کتاب را در خود دارد (این که داستان کتاب معمایی، افسانه های جن و پری، داستان های علمی و تخیلی و …) است. سپس دست کم چهار یا پنج پاراگراف که به وضوح کتاب را توصیف می کند را بنویسید. هر پاراگراف باید یک موضوع را پوشش دهد (برای مثال شما باید دست کم یک پاراگراف داشته باشید که شخصیت اصلی را توصیف می کند). گزارش را با یک پاراگراف انتهایی خاتمه دهید که خلاصه ای از آن چه شما از کتاب یاد گرفته اید و یا چیزی را که در کتاب دوست داشته یا دوست نداشته اید (و چرا) را دارد.
در آخر منابعتان را ذکر کنید.
دستور زبان، املا و علامت گذاری ها را بررسی کنید که صحیح باشند. مطمئن شوید که جملات کامل هستند. هر اصطلاح تکنیکی را که به کار می برید، تعریف کنید. گزارشتان را به خاطر این که ممکن است اشتباهاتی داشته باشد ابتدا چکنویس کنید و آن را کثیف و زشت تحویل ندهید.
موقعی که گزارشتان را می نویسید، سعی کنید سرفصل های زیر را در نظر بگیرید:
-زمان و محل رویداد: جایی یا جاهایی که جریان کتاب اتفاق می افتد و زمان یا زمان هایی که این اتفاقات می افتد را توصیف کنید. آیا شما تا کنون در جایی شبیه به مکان کتاب بوده اید یا نه؟ آیا شما این مکان را دوست دارید یا نه؟ آیا شما دوست دارید در مکان و زمانی مثل مکانی یا زمانی که در کتاب توصیف شده باشید؟
-شخصیت اصلی: درباره شخصیت اصلی داستان بنویسید. این که او شبیه چی یا کیست، چه دوست دارد، دوست دارد چه کاری انجام دهند و غیره. آیا شخصیت در این داستان تغییر می کند، چیزی می آموزد یا رشد می کند؟ اگر چنین است توصیف کنید که چگونه و چرا این اتفاق می افتد. آیا شما دوست دارید که با این شخصیت دوست شوید؟
-شخصیت های دیگر: شخصیت های دیگر در کتاب را فهرست کنید و برخی از مشخصات هر یک را ذکر کنید.
شما کدام شخصیت ها را دوست دارید یا دوست ندارید؟
بگویید که چرا شخصیت های مشخصی را دوست دارید یا دوست ندارید. آیا هر یک از شخصیت ها چیزهایی را که شما فکر می کنید اشتباه، خطرناک یا … است را انجام می دهند؟
-در شروع داستان چه اتفاقی می افتد؟ داستان چگونه شروع می شود؟ معمولاً اینجا جایی است که شخصیت ها به ما معرفی می شوند و مشکل بیان می شود.
-در میانه داستان چه اتفاقی می افتد؟ معمولاً این جا جایی است که ما چیزهای زیادی درباره شخصیت ها می فهمیم و داستان هیجان انگیز تر می شود.
-در انتهای داستان چه اتفاقی می افتد؟ معمولاً این جا جایی است که در کتاب مشکل اصلی حل می شود.
-شما چه چیزی از داستان یاد گرفتید؟ بهترین کتاب ها خواننده را با چیزهای زیادی برای فکر کردن و آموختن ترک می کنند.
-تم/ایده اصلی: ایده اصلی یا تم کتاب چه بوده؟ بعضی از داستان ها یک پند اخلاقی دارند. در حالی که کتاب های دیگر سعی می کنند به ما درس زندگی بدهند.
آیا شما این داستان را دوست دارید؟ بگویید که داستان را دوست داشته اید یا دوست نداشته اید و بگویید چرا؟
منابعتان را ذکر کنید: همه منابعتان را ذکر کنید. قالب ها برای همه نوع نشریات (قالب های متفاوتی برای رسانه های مختلف وجود دارد) به این صورت است:
-وب سایت: مؤلف یا مؤلف ها را اگر مطلب مختص آنها باشد ذکر کنید. نام سایت، نام صفحه سایت، url سایت، تاریخ انتشار (اولین سالی که کپی رایت آن ذکر شده) را بیاورید.
-کتاب: شامل مؤلف یا مؤلف ها، تیتر کتاب، چاپ، محل نشر، نام ناشر، سال انتشار.
-دایره المعارف: نام دایره المعارف، جلدی که از دایره المعارف مورد استفاده قرار گرفته، محل انتشار، نام ناشر، سال انتشار، صفحاتی که در مقاله از آن استفاده کرده اید.
-مجله یا روزنامه: مؤلف یا مؤلفان، تیتر مقاله، نام مجله یا روزنامه، تاریخ انتشار آن، صفحاتی که در مقاله از آنها استفاده شده.
اول نام فامیل مؤلف یا مؤلفان، بعد نام کوچک یا نخستین حرف آن ذکر می شود.
قالب دیگر برای منابع اینترنتی چنین است:
نام فامیل، نام کوچک مؤلف، تیتر صفحه، نام ناشر (مثل سایت ما www.wikiwebia.ir)، تاریخی که صفحه درست شده (اولین تاریخی که کپی رایت آن ذکر شده( و تاریخ بازبینی.
همچنین بعضی از معلمان می خواهند که شما تاریخی را که به صفحه وب مراجعه کرده اید را هم ذکر کنید.
در این جدول روال ارزیابی هر بخش از گزارشتان را می بینید.
شروع 1
پیشرفت 2
کامل شده 3
عالی
نمره
مقدمه
درهم و برهم و بی نظم است، اطلاعاتی درباره آن چه که قرار است گفته شود نمی دهد.
اطلاعات خیلی کمی می دهد.
خلاصه شده گزارش است.
مقدمه ای فشرده و در عین حال کامل است و خوب نوشته شده.
بخش 1 تحقیق (توصیف مکان و زمان جریان کتاب، شخصیت های اصلی وفرعی)
همه مباحث را به طور مناسب پوشش نمی دهد.
بعضی از مباحث مناسب را پوشش می دهد.
بیشتر مباحث مناسب را پوشش می دهد.
همه مباحث مناسب را خیلی خوب پوشش می دهد. شامل همه واقعیات جالب درباره کتاب است.
بخش 2 تحقیق (توصیف شروع، میانه و پایان کتاب، معمای داستان و این که چگونه حل می شود و غیره).
همه مباحث را به طور مناسب پوشش نمی دهد.
بعضی از مباحث مناسب را پوشش می دهد.
بیشتر مباحث مناسب را پوشش می دهد.
همه مباحث مناسب را خیلی خوب پوشش می دهد. شامل همه واقعیات جالب درباره کتاب است.
دستور زبان/ املا
اشتباهات زیادی در زمینه املا و دستور زبان دارد.
چند اشتباه دارد.
تنها یک یا دو اشتباه دارد.
املا و دستور زبان کامل است.
ارایه
به شکل ناخوانا و درهم و برهم
تقریباً ناخوانا است.
نوشته ای خوانا، همراه با تصویر است.
ارایه خیلی خوب سازماندهی شده، تایپ شده و همراه با تصویر است.
درباره جفت گیری، رقابت و رفتار جنسی دایناسورها خیلی کم دانسته می شود.
تخم ها
دایناسورها از تخم هایی که به وسیله دایناسورهای ماده گذاشته می شدند به وجود می آمدند. تخم ها یا گرد یا کشیده بودند و پوسته های سخت ولی شکننده ای داشتند. داخل این تخم ها شبیه به تخم خزندگان ، پرندگان و پستانداران اولیه بودند. آنها یک پوسته (پرده روی جنین) داشتند که رطوبت جنین را حفظ می کرد. بعضی از دایناسورها از تخم هایشان مراقبت می کردند. بقیه به سادگی تخم می گذاشتند و سپس تخم ها را ترک می کردند.
اولین تخم های فسیل شده دایناسور (و بزرگ ترین تخمی که تاکنون پیدا شده) تخم های به شکل توپ فوتبال (توپ فوتبال آمریکایی) از دایناسور هیپسلوسورس Hypselosaurus است که در سال 1869 در فرانسه پیدا شد. این تخم ها یک فوت (30 سانتی متر) طول و 10 اینچ یا 25 سانتی متر عرض دارند و حجمشان حدود نیم گالون (دو لیتر) است و ممکن است وزنشان به بیش از 15.5 پوند یا هفت کیلوگرم می رسیده. محیط کوچک ترین تخم های دایناسور حدود یک اینچ بوده و تخم ماسوروس Mussaurus بوده است.
تعداد زیادی از تخم های فسیل شده دایناسور در 200 مکان در آمریکا، فرانسه، اسپانیا، مغولستان، چین، آرژانتین و هند پیدا شده اند. تخم ها خیلی به ندرت بخش هایی از جنین را در داخل خودشان حفظ کرده اند. اگر جنین در تخم باقی مانده باشد می تواند به شناسایی گونه آن تخم کمک کند. بدون وجود جنین در تخم مشکل می توان گونه ای را که به آن تعلق داشته تشخیص داد.
فسیل یا پوسته اصلی؟
به گفته دکتر “کنت کارپنتر” از موزه “دنور”، بیشتر تخم های دایناسوری که پیدا شده اند، هنوز پوسته بکری دارند و پوسته شان فسیل شده نیست. “کمترین تغییر در عنصر کلسیت که پوسته تخم را تشکیل می دهد، جزییات خیلی ریزی که می تواند با اسکن میکروسکوپ الکترونی دیده شود را خراب می کند. آمینو اسیدهایی که در این تخم ها پیدا شده اند خیلی شبیه به آنهایی هستند که در پوسته تخم پرندگان جدید یافت می شوند (همان طور که می دانیم دایناسورها اجداد پرندگان امروزی هستند).
یافته های جدید
حدود ده تخم بزرگ دایناسور در سال 1999 در جنوب غربی فرانسه (نزدیک آلباس، در کوهپایه های کوهستان های پیرینه) پیدا شده است. تخم ها در دو لایه در داخل زمین دفن شده بودند. هیچ کس نمی داند که اینها چه نوعی از دایناسورها بوده اند.
شمال شرقی اسپانیا نزدیک “ترمپ” هم جایی است که صدها هزار تخم (هم از سوروپودها و هم از تروپودها) در آنجا پیدا شده است. مکان های دیگری که تخم های دایناسورهای عظیم الجثه در آنها پیدا شده است، آرژانتین و چین است.
تخم ها در لانه
فسیل هایی که در زیر زمین و در لانه های دایناسور ها پیدا می شوند، می توانند چیزهای زیادی را درباره رفتار آنها نشان دهند.
لانه های زیادی از میاسوروها در مونتانای آمریکا پیدا شده است. لانه ها، تخم ها، جنین ها و نوجوانان و بزرگسالان این گونه در این منطقه پیدا شده اند. این مدرک فسیلی نشان از مراقبت والدین از بچه هایشان دارد و این که این دایناسور یک دایناسور خیلی اجتماعی بوده است.
لانه های دایناسورها از گودال های داخل زمین یا داخل شن گرفته تا لانه های پیچیده تر با حاشیه ها یا لبه های گلی را در برمی گیرد. این لانه ها ممکن است تک یا گروهی باشند. لانه های تخم ها اطلاعاتی درباره نحوه پرورش بچه دایناسورها می دهند.
چگونه سوروپودهای عظیم الجثه روی تخم هایشان دراز می کشیده اند؟
یکی از پرسش ها درباره تولید مثل دایناسور این است که چگونه سوروپودهای غول آسا بدون این که تخم هایشان شکسته شود، تخم گذاری می کرده اند. حتی اگر سوروپود موقع تخم گذاری چمباتمه هم می زده باز هم تخم از ارتفاع 2.5 متری پایین می افتاده. بعضی از دانشمندان این تئوری را مطرح کرده اند که ممکن است دایناسورهای مؤنث یک چیز لوله مانند داشته اند که برای تخم گذاری از بدن کشیده و باز می شده (بعضی از لاک پشت های امروزی یک لوله مثل این را دارند.
ما تنها هر چند وقت یک بار درباره زمین لرزه ها می شنویم یا آنها را احساس می کنیم. در حالی که زمین لرزه ها هر روز در سیاره ما رخ می دهند. بر اساس مطالعات زمین شناسی ای که در ایالات متحده آمریکا صورت گرفته، هر سال بیش از سه میلیون زلزله رخ می دهد که مساوی است با 8000 زمین لرزه در روز یا یک زلزله در هر 11 ثانیه.
زلزله به یکی از قدیمی ترین آثار تاریخی ایران واقع در بم خسارات زیادی وارد کرد
بیشتر این سه میلیون زمین لرزه بی نهایت ضعیفند. همچنین قانون احتمالات موجب می شود که شمار زیادی از زلزله های قوی در مکان های غیر مسکونی رخ دهند. در جاهایی که هیچ کس آنها را احساس نمی کند. بنابراین تنها زلزله هایی که در مناطق پرجمعیت رخ می دهند مورد توجه ما قرار می گیرند. زمین لرزه ها در طول سال ها خسارات مالی زیادی به بار آورده اند و زندگی های زیادی را گرفته اند. تنها در 100 سال گذشته تلفات انسانی زلزله بیش از 1.5 میلیون نفر بوده است. معمولاً لرزش زمین به خودی خود زندگی انسان ها را نمی گیرد. بلکه ویرانی ساختمان های ساخت دست انسان و نیز محرک سایر فجایع و حوادث طبیعی مثل سونامی، بهمن و ریزش کوه شدن است که موجب می شود زلزله جان انسان ها را بگیرد.
زمین لرزه یکی از ترسناک ترین پدیده هایی است که طبیعت برای ما تدارک می بیند. تا سال های نسبتاً اخیر، دانشمندان درباره این که “چه چیزی باعث زلزله می شود؟” فقط حدس هایی می زدند. حتی امروزه هم درباره زمین لرزه اسراری وجود دارد. اما به هر حال دانشمندان درک خیلی بهتری از آن پیدا کرده اند.
زمین لرزه در ایران همواره جان بسیاری از انسان ها را می گیرد و خسارات زیادی به جا می گذارد
در قرن گذشته پیشرفت های زیادی در این زمینه انجام شده است. دانشمندان نیروهایی که موجب زمین لرزه می شود را شناسایی کرده اند و فناوری هایی که می تواند بزرگی و منشأ زلزله را به ما بگوید را به وجود آورده اند. قدم بعدی که باید برداشته شود، پیدا کردن راهی برای پیش بینی زمین لرزه ها است.
در این مقاله ما می فهمیم که چه چیزی موجب زلزله می شود و چه تأثیرات مخربی بر روی ما به جا می گذارد.
زمین لرزه
زمین لرزه ارتعاشات و لرزش هایی است که میان پوسته زمین حرکت می کند. از نظر تکنیکی، حتی کامیون بزرگی که در خیابان رفت و آمد می کند و شما از حرکت آن احساس می کنید که خانه تان می لرزد، یک زلزله کوچک ایجاد می کند. اما به هر حال ما بیشتر مایلیم که به زلزله ها به عنوان حوادثی نگاه کنیم که بر یک منطقه تقریباً بزرگ مثل یک شهر کامل اثر می گذارد.
عوامل مختلفی که می توانند موجب زلزله شوند، عبارتند از: