پرسش و پاسخ هایی درباره فضا
حمیده احمدیان راد چرا بشر فضا را کاوش می کند؟ با تلاش برای فهم منظومه شمسی، سیاره خودمان زمین و منشأ زندگی، به بعضی از اساسی ترین پرسش ها درباره وجود و آفرینش پاسخ داده می شود. به این ترتیب متوجه می شویم از کجا آمده ایم و به کجا می رویم. این کار فایده […]
سن شما روی سیارات دیگر
یک سال سیاره ای طول مدتی است که سیاره دور خورشید می گردد. سیارات در زمان های مختلف دور خورشید می گردند. بنابراین یک سال روی هر سیاره با دیگری متفاوت است. هر چه سیاره ای از خورشید دورتر باشد طول یک سالش بیشتر می شود. تیر (عطارد): 87.96 روز زمینی ناهید (زهره): 224.68 روز زمینی […]
وزن شما روی سیارات دیگر
اگر شما روی اجرام آسمانی دیگر بودید وزنتان مقداری با آنچه روی زمین است متفاوت بود. وزنی که شما احساس می کنید به خیلی چیزها که شامل جرم واقعی شما، جرم سیاره ای که روی آن هستید و اینکه چه قدر از مرکز سیاره دورید بستگی دارد. جاذبه برخی از اجرام آسمانی در مقایسه با […]
فازهای ماده
ماده می تواند چهار فاز داشته باشد. جامد، مایع، گاز و پلاسما به اضافه چند حالت دیگر مثل سیالات بحرانی (critical fluids) و گازهای تبهگن (degenerate gases) (چیزی که بسیار چگال و فشرده است). معمولاً هنگامی که جامد گرم می شود به مایع تغییر شکل پیدا می کند و در نهایت گاز می شود. برای مثال یخ (آب منجمد شده) وقتی […]
طیف نمایی
طیف نمایی تکنیکی است که به وسیله آن نور قابل مشاهده ای که از اشیایی (مثل ستارگان و سحابی) می آید، مورد بررسی قرار می گیرد تا ترکیب شیء، دما، حرکت و تراکم آن تعیین شود. موقعی که شیئی به قدر کافی گرم می شود تا شعله ور شود (مثل یک ستاره)، به […]
دایره البروج منظومه شمسی ما
منظومه شمسی ما تقریباً صاف است و شکل یک صفحه را دارد. این صفحه دایره البروج منظومه شمسی ما نامیده می شود. دایره البروج صفحه مدار زمین (و بیشتر سیارات دیگر) در اطراف خورشید است. در طول یک سال، خورشید به نظر می رسد که مسیری را در آسمان در امتداد با دایره البروج دنبال می […]
شیب مداری چیست؟
منظومه شمسی ما تقریباً صاف است و شکل یک صفحه را دارد. این صفحه، دایره البروج منظومه شمسی ما نامیده می شود. دایره البروج صفحه مدار زمین (و بیشتر سیارات دیگر) در اطراف خورشید است. در طول یک سال، به نظر می رسد که خورشید مسیری را در آسمان در امتداد با دایره البروج دنبال […]
ناهم مرکزی
ناهم مرکزی مقیاسی است که نشان می دهد یک مدار چه اندازه از شکل دایره ای خارج شده است. یک مدار کاملاً گرد ناهم مرکزی صفر دارد. شماره های بالاتر مدارهای بیضی تر را نشان می دهند در منظومه شمسی ما نپتون، ناهید و زمین کمترین میزان مدارهای ناهم مرکز را دارند (یعنی مدارشان دایره ای […]
لغت نامه فشرده ستاره شناسی
حمیده احمدیان راد A ASTEROID سیارک: یک شیء فضایی سنگی که می تواند از چند ده سانتی متر تا چند صد کیلومتر پهنا داشته باشد. بیشتر سیارک ها در منظومه شمسی ما در کمربندی بین مریخ و مشتری می گردند. ASTRONAUT فضانورد: کسی که در فضا سفر می کند. ASTRONOMER ستاره شناس: دانشمندی […]
صورت های فلکی
حمیده احمدیان راد صورت فلکی به گروهی از ستارگان قابل مشاهده در داخل منطقه خاصی در آسمان شب گفته می شود. کلمه صورت فلکی همچنین به ناحیه ای که یک گروه بخصوص از ستارگان در آن ظاهر می شوند هم گفته می شود. ستاره شناسان آسمان را به 88 منطقه یا صورت فلکی تقسیم بندی […]
ابر اورت چیست؟
ابر اورت ابر جوی بسیار ضخیمی است که دور منظومه شمسی ما را احاطه کرده است. این ابر در فاصله 30 تریلیون کیلومتری (18 تریلیون مایلی) از خورشید قرار دارد. فرض وجود این ابر برای اولین بار در سال 1950 به وسیله ستاره شناس آلمانی جان اورت مطرح شد. فاصله بسیار دور ابر اورت باعث […]
کمربند کوییپر چیست؟
حمیده احمدیان راد کمربند کوییپر منطقه ای فراتر از نپتون و پلوتون است. در این منطقه دست کم 70000 شیء یخی کوچک با سرعت کم می گردند. اشیای این کمربند شاید شش تا 30 مایل (ده تا 50 کیلومتر) قطر داشته باشند. این کمربند از 30 AU تا بیش از 50 AU از خورشید فاصله […]
ابرنواخترها چه هستند؟
حمیده احمدیان راد ابرنواختر، ستاره در حال انفجاری است که قبل از این که به مرحله ای برسد که به تدریج از دید محو شود، می تواند میلیاردها بار روشن تر از خورشید شود. ستاره در حالت انفجار بالا ترین حد روشنی اش را دارد و همین ممکن است کل یک کهکشان را تحت الشعاع […]
سیاهچاله چیست؟
حمیده احمدیان راد سیاهچاله منطقه ای در فضا است که نیروی جاذبه اش به قدری قوی است که هیچ چیز نمی تواند از آن فرار کند. سیاهچاله غیرقابل مشاهده است. زیرا حتی نور را هم به تله می اندازد. اساس توصیف اصولی سیاهچاله بر معادلات نظریه نسبیت عام (general relativity) بنا شده که به وسیله […]
کهکشان چیست؟
حمیده احمدیان راد کهکشان سیستمی از ستارگان، گرد و غبار و گاز است که به وسیله نیروهای جاذبه ای، کنار یکدیگر نگه داشته می شوند. انواع کهکشان ها عبارتند از: کهکشان های مارپیچی (با بازو)، بیضوی (بدون بازو) و بی قاعده (بدون تقارن گردشی). کهکشان مارپیچی به شکل فرفره است. با بازوهایی مارپیچی که از یک […]
آیا بین زمین و خورشید فضای خالی است
به نظر بیشتر ما، آب و هوای زمین در جایی بالای ابرها پایان می یابد و 93 میلیون مایل یا 150 میلیون کیلومتر از فضای بین زمین ما و ستاره ای که می بینیمش، یعنی خورشید، فضای سیاه خالی یا به عبارتی خلأ است. اما آیا واقعاً اینطور است؟ بادهای خورشیدی، روی کره مغناطیسی زمین […]
تئوری علمی چیست؟
سینا امیری بر اساس برداشتی از ترجمه فرانسه کتاب “تاریخچه کوتاهی از زمان” از استیون هاوکینگ تئوری علمی یا نظریه وجود خارجی ندارد مگر در ذهن ما. یک تئوری فقط در صورتی اعتبار دارد که دوتا شرط در آن لحاظ شده باشد: اول این که تعداد زیادی از مشاهدات همگروه را طبق مدلی […]
چگونه آموختن درباره جهان را شروع کنیم؟
برای شروع آموختن درباره جهان، در وهله اول موقع شب به آسمان نگاه کنید. از اینجاست که ستاره شناسی شروع می شود. در مراکز ستاره شناسی ابزاری وجود دارد که با آنها بهتر از فقط با چشم هایتان می توانید به آسمان نگاه کنید. این که چقدر بتوانید ببینید بستگی به این دارد که کجا […]
واحد نجومی چیست؟
یک واحد نجومی متوسط فاصله زمین تا خورشید است که حدود 92957000 مایل یا 149600000 کیلومتر است. واحد نجومی یا AU هر سیاره: تیر (عطارد): 0.39 ناهید (زهره): 0.723 زمین: 1.0 مریخ: 1.524 مشتری: 5.203 کیوان (زحل): 9.539 اورانوس: 19.18 نپتون: 30.6 پلوتون: 39.53
ساختمان فضاپیما
حمیده احمدیان راد ساختمان فضاپیما عبارت است از یک اتاقک جعبه مانند سبک وزن که از ترکیب گرافیت (کربن طبیعی) با اندود پلاستیکی ساخته شده و بر روی یک هسته لانه زنبوری قرار گرفته. این ساختمان, محکم اما سبک است و پایگاه مناسبی برای ابزارهای علمی محسوب می شود. مثلاً ساختمان فضاپیما 700 کیلوگرم […]
ایستگاه فضایی بین المللی چیست؟
ایستگاه فضایی بین المللی، یک ماهواره بزرگ قابل سکونت است که بیش از 15 کشور درساختن آن سهیمند. اولین بخش ایستگاه در سال 1998 راه اندازی شد و اولین کارکنان تمام وقت آن -یک فضانورد آمریکایی و دو فضانورد روسی- در سال 2000 در ایستگاه ساکن شدند. ایستگاه فضایی بین المللی در فاصله حدود 250 […]
تلسکوپ فضایی هابل
تلسکوپ فضایی هابل یک تلسکوپ قدرتمند در حال گردش به دور زمین است که تصاویر اجرام آسمانی را دقیق تر از سایر تلسکوپ ها نشان می دهد. تلسکوپ فضایی هابل یک تلسکوپ بازتابی است که یک آینه جمع کننده نور به قطر 94 اینچ یا 240 سانتی متر دارد. این تلسکوپ به یاد “ادوین پی […]