بایگانی‌های منظومه شمسی

ستاره های دنباله دار

حمیده احمدیان راد

ستاره دنباله دار یک جرم آسمانی یخی است که دور خورشید می گردد. بیشتر ستاره های دنباله داری که از زمین دیده می شوند، در مدارهایی بلند و بیضی شکل دور خورشید می گردند. ستاره دنباله دار از یک هسته (متشکل از خاک، گرد و غبار و گاز و یخ) تشکیل شده که به وسیله یک جو ابری به نام کما (بخارآب، دی اکسید کربن و گازهای دیگر) و یک یا دو دنباله بلند (ساخته شده از گرد و غبار و گازهای یونیزه شده) احاطه شده. دنباله موقعی که ستاره دنباله دار به خورشید نزدیک است، بزرگ می شود.

دنباله بلند یونی ستاره دنباله دار به خاطر نیروی بادهای خورشیدی همیشه از خورشید دورتر قرار می گیرد. بلندی دنباله می تواند به 250 میلیون کیلومتر برسد و بیشترین چیزی که ما از یک ستاره دنباله دار می توانیم ببینیم همین دنباله است. ستاره های دنباله دار فقط وقتی که نزدیک خورشید و در مدارهای بیضی هستند، قابل دیدن هستند.

بیشتر ستاره های دنباله دار به قدری کوچک یا به قدری ضعیفند که بدون تلسکوپ دیده نمی شوند. اما بعضی از ستاره های دنباله دار چند هفته با چشم غیرمسلح قابل دیدن هستند. علت قابل دیدن بودنشان این است که از نزدیک خورشید عبور می کنند. ما به خاطر این می توانیم ستاره های دنباله دار را ببینیم که گاز و گرد و غباری که در کما های آنها هستند و همچنین دنباله ها، نور خورشید را بازتاب می دهند. همچنین گازها انرژی ای را که از خورشید جذب کرده اند آزاد می کنند که این باعث می شود تابناک و درخشان شوند.

ستاره شناسان ستاره های دنباله دار را بر این مبنا طبقه بندی می کنند که چقدر طول می کشد آنها دور خورشید بگردند. آنهایی که در دوره کوتاه تری دور خورشید می گردند کمتر از 200 سال طول می کشد تا یک دور گردششان به دور خورشید را کامل کنند. در حالی که 200 سال یا بیشتر زمان می برد تا آنهایی که مدت بیشتری طول می کشد تا به دور خورشید بگردند یک دور گردششان را کامل کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این که ستاره های دنباله دار از کجا می آیند اینجا را کلیک کنید.

ستاره شناسان باور دارند که ستاره های دنباله دار، از مجموعه ای از گاز، یخ، سنگ و گرد و غبار تشکیل شده اند که حدود 4.6 میلیارد سال پیش سیاره های خارجی تر هم از آنها درست شده اند. بعضی از دانشمندان باور دارند که ستاره های دنباله دار در ابتدا مقداری آب و مولکول های با پایه کربن را به زمین آورده اند که زمینه حیات در زمین را به وجود آورده.

امتیاز به مطلب

طلا چگونه بر روی زمین ظاهر شد؟

حمیده احمدیان راد

اعضای مرکز علوم اخترفیزیک دانشگاه هاروارد به این نتیجه رسیده اند که طلای موجود بر روی زمین براثر برخورد دو ستاره نوترونی با یکدیگر تشکیل شده است. اثر ثانویه این برخورد همین فلز زرد رنگی است که ما بر روی کره زمین می بینیم. این کشف شاید به بحثی 20،30 ساله درباره این که طلا و عناصر مشابه آن یعنی سنگین ترین عناصر جدول تناوبی چگونه تولید می شوند پایان دهد.

تاکنون دو فرضیه درباره این که چگونه طلا بر روی زمین تشکیل شده مطرح شده است. یکی از فرضیات این است که این فلز زردرنگ درنتیجه انفجار ابرنواخترها به وجود آمده است. چراکه ما می دانیم که انفجار ابرنواخترها بعضی از عناصر دیگر مانند کربن، نیتروژن، اکسیژن، آهن و نیکل را تولید می کنند. تئوری دیگر این است که آنها درنتیجه برخورد ستاره های نوترونی با یکدیگر به وجود آمده اند.

دانشمندان دانشگاه هاروارد می گویند برای اولین بار داده هایی واقعی به دست آورده اند که نشان می دهد شاید همه طلای جهان از این تصادم های نوترونی به وجود آمده باشد.

البته آنها هشدار می دهند که یک نظریه را نمی توان به سادگی به همه عناصر موجود در جدول تناوبی تسری داد.

دانشمندان می گویند عناصر سنگین جدول تناوبی مانند طلا، پلاتین، اورانیوم و عناصری مانند آنها درنتیجه برخورد ستاره های نوترونی ایجاد شده اند. اما بسیاری از عناصر دیگر جدول تناوبی، یعنی عناصر سبک تر مانند کربن، نیتروژن، اکسیژن و آهن هنوز هم به خوبی معلوم است که از انفجار ابرنواخترها به وجود آمده اند. بنابراین به نظر می رسد که دو سازوکار مختلف در تشکیل عناصر جدول تناوبی نقش داشته اند.

این نتیجه گیری که طلا درنتیجه برخورد ستارگان نوترونی با یکدیگر به وجود آمده با مطالعه انفجارهای اشعه گاما (GRB) ناشی از یک برخورد در 3.9 میلیارد سال نوری پیش به دست آمد. این انفجارها در ماه گذشته مشاهده شد.

اگر چه پرتوهای گاما به سرعت ناپدید شدند اما نوع روشنایی آنها مانند موقعی نبود که یک جت با سرعت بالا ذراتی را به محیط اطراف می کوبد.

به این ترتیب که آزاد شدن ذرات ادامه یافت و شعله ناشی از این برخورد به نوعی رفتار کرد که گویی از عناصر رادیواکتیو عجیب و غریبی ناشی می شود. مواد غنی از نوترونی که از ستارگان نوترونی برخوردی خارج شده می تواند دستخوش تجزیه رادیواکتیوی شود و خروجی آن شعله ای است که به وسیله نور مادون قرمز ایجاد می شود. این چیزی است که گروه تحقیقاتی به طور دقیق مشاهده کرد. درنهایت محققان به این نتیجه رسیدند که کل طلای کیهان ممکن است از انفجار اشعه گاما ناشی شده باشد.

آیا به میزان طلای منظومه شمسی و زمین افزوده می شود؟

فرایند (برخورد ستاره نوترونی) در کهکشان راه شیری هنوز هم در 1 در 10،000 تا 100،000 سال به وقوع می پیوندد. احتمال ندارد که این مواد به نسل جدیدی از ستاره ها و سیارات دیگری به غیر از زمین وارد شوند و به طورکلی میزان طلا در منظومه شمسی ما تثبیت شده است.

همین را می توان درباره سیارک هایی که به زمین برخورد می کنند نیز گفت.

بدنه این سیارک ها احتمالاً همان کسری از طلا را دارند که زمین دارد. به طوری که آنها از نظر داشتن طلا از زمین غنی تر نیستند. این درحالی است که سیارک ها نسبتاً کوچکند و اندازه آنها به صدها متر و یا یک کیلومتر بالغ می شود. بنابراین طلای موجود در آنها در مقایسه با طلای کل زمین زیاد نیست. بنابراین چنین نیست که برخورد سیارک ها با زمین بتواند یک منبع اضافی از طلا به زمین وارد کند و میزان این عنصر به وفور برسد.

امتیاز به مطلب

نتیجه جابجایی سیارات منظومه شمسی

حمیده احمدیان راد

نتیجه مطالعه ای جدید نشان می دهد اگر جای زمین و مریخ با هم عوض می شد، مریخ به سیاره ای زمین مانند که در آن امکان حیات وجود داشته باشد تبدیل نمی شد. در این شرایط شدت نور خورشید نصف می شد و یخ دوباره بر سطح این سیاره ظاهر می شد.

طبق قوانین کپلر، جرم سیاره تقریباً بر مدارش اثری ندارد و این جرم خورشید است که چیزها را کنترل می کند. هم مریخ و هم زمین همیشه به سمت خورشید در حال سقوطند، همه اجسام دیگر هم همین وضعیت را دارند.

مریخ در حال حاضر حوزه مغناطیسی اندکی دارد یا اصلاً حوزه مغناطیسی ندارد به همین دلیل جو خیلی باریکی دارد. بدون وجود حوزه مغناطیسی، بادهای خورشیدی که به وسیله خورشید ایجاد می شوند مریخ را فاقد جو می کنند که به نوبه خود موجب می شود مریخ خیلی سرد شود. اگر مریخ در جای زمین قرار گیرد، باز هم فاقد حوزه مغناطیسی خواهد بود و بنابراین جو کوچکی خواهد داشت. به طورکلی اگر مریخ جایش را با زمین عوض کند، کمی گرم تر می شود اما به دلیلی که گفته شد، شاید باز هم قابل سکونت نباشد.

دلیل فقدان حوزه مغناطیسی در مریخ هم این است که هسته مریخ مدتی طولانی است که سرد و جامد شده (برخلاف هسته زمین که هنوز خیلی مذاب است). فقدان هسته مذاب مانع از این می شود که یک حوزه مغناطیسی به قدر کافی قوی شود و از جو حفاظت کند. دلایل دیگری هم وجود دارد اما این عمده ترین دلیل است. به خاطر داشته باشید که دلیل ذکر شده باعث می شود مریخ یا هر سیاره ای به ابعاد مریخ که در مدار زمین قرار بگیرد سیاره ای قابل سکونت نباشد.

اگر جای سیارات عوض شود در منظومه شمسی چه اتفاقی می افتد؟

اکثراً نیروی جاذبه تعیین می کند که مواد و اشیای موجود در جهان به کجا حرکت کنند. همه موادی که جرم دارند جاذبه تولید می کنند، اما آنهایی که جرم بیشتری دارند نسبت به آنهایی که جرم کمتری دارند جاذبه قوی تری تولید می کنند و نیروی جاذبه با افزایش فاصله کاهش می یابد. آنهایی که بیشترین جرم را دارند، بر اجرام دیگر به ویژه آنها که در همسایگی شان هستند بیشترین اثر را به جا می گذارند.

فیزیکدان ستاره شناس رنول مالهوترا از دانشگاه آریزونا از اولین دانشمندانی است که این ایده را مطرح کرد که سیارات تقریباً در اوایل شکل گیری منظومه شمسی به اطراف مهاجرت کرده اند.

وی با شبیه سازی رایانه ای به این نتیجه می رسد که تغییر مکان سیارات، منظومه شمسی را به شدت آشفته می کند. اگرچه هیچ یک از سیارات داخلی تر در ده میلیون سال اول به خارج از منظومه شمسی پرت نشده اند، اما همه در فواصل مداری خود دچار تغییرات بزرگی شدند.

در همین رابطه یک نظریه جدید هم وجود دارد. دانشمندی به نام دوگ لین چند سال پیش این بحث را مطرح کرده بود که منظومه شمسی همیشه در آستانه هرج و مرج است. احتمالاً منظومه شمسی در سال های شکل گیریش ناپایدار بوده است. سپس سیارات بار دیگر سازمان یافته اند و یا به گونه ای پرتاب شده اند که از مدارهای اولیه به اندازه کافی فاصله گرفته اند. هر تغییر اساسی ای دوباره سیستم را در آستانه هرج و مرج قرار می دهد. این وضعیت را می توان با فنجانی پر از قهوه مقایسه کرد. اگر شما فنجانی قهوه ببینید که دقیقاً لبالب پرشده منطقی است که نتیجه بگیرید مقداری قهوه به اطراف می ریزد و کاری نتوانید انجام دهید.

http://blogs.scientificamerican.com/observations/2011/06/09/what-would-happen-if-earth-and-mars-switched-places/

پرسش

4 سیاره بزرگ منظومه شمسی کدامند؟

الف) مشتری، کیوان، اورانوس، نپتون

ب) کیوان، مشتری، زمین، نپتون

ج) نپتون، زمین، کیوان، مشتری

د) مشتری، ناهید، کیوان، زمین

امتیاز به مطلب

چرا مریخ دو چهره متفاوت دارد؟

حمیده احمدیان راد

هنگامی که شما به آسمان شب نگاه می کنید، سخت است که مکان شلوغ و پرآشوب منظومه شمسی را در میلیاردها سال قبل تصور کنید. منظومه شمسی حالا آرام به نظر می رسد در حالی که در ابتدای شکل گیری، سیارک ها و اشیای دیگر به طور مرتب به همدیگر ضربات محکم می زدند و بعضی وقت ها تخته سنگ های عظیمی با هم تصادف می کردند. درنهایت این برخوردها برای همیشه سطح سیاره ها را تغییر دادند و بعضی از این سنگ ها در نهایت به ماه ها تبدیل شدند. حالا دانشمندان می گویند که یکی از این تخته سنگ ها با نیمکره شمالی همسایه ما، مریخ، تصادف کرده است.

بازسازی سنگی که با مریخ برخورد کرده و چهره آن را تغییر داده

یافته های آنها به پرسشی که مدت های طولانی ذهن آنها را به خود مشغول کرده بود پاسخ می دهد. این پرسش این است که چرا نیمکره های شمالی و جنوبی سیاره سرخ این قدر متفاوت از هم به نظر می رسند.

بحث درباره علت تفاوت نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی مریخ بیش از 30 سال قبل شروع شد. زمانی که دانشمندان ناسا فضاپیمای "وایکینگ" را به مدار دور مریخ فرستادند. فضاپیما اولین نقشه های با نمای نزدیک و تصاویری از هر چیزی که در سطح مریخ دیده می شد را به زمین ارسال کرد.

در کمال تعجب این تصاویر نشان دادند که بخش شمالی مریخ خیلی متفاوت از بخش جنوبی سیاره به نظر می رسد. یعنی در حالی که نیمکره شمالی صاف و بدون پستی و بلندی به نظر می رسید،‌ نیمکره جنوبی ناهموار بود و جابجا در آن چاله ها و کوه ها وجود داشتند. سپس فضاپیمای دیگر ناسا یعنیگلوبال سوروایور مریخ (Mars Global Surveyor) نشان داد که پوسته سیاره در نیمکره جنوبی ضخیم تر از پوسته نیمکره شمالی است.

در حقیقت به طور کلی نیمکره جنوبی مریخ چهار کیلومتر بلندتر از نیمکره شمالی سیاره است. چگونه چنین چیزی ممکن است؟ این مشاهدات سرفصل بحث هایی شد که چند دهه ادامه یافت. بعضی ها حدس می زدند که فعل و انفعالاتی که در زیر سطح سیاره رخ داده،‌ موجب شده نیمکره های شمالی و جنوبی سیاره پوسته های مختلفی داشته باشند. برخی فکر می کردند که برخورد تعداد زیادی از شهاب سنگ ها، ستاره های دنباله دار و یا اشیای دیگر در طول زمان، پوسته مریخ را در نیمکره شمالی تغییر داده است. تعداد دیگری از دانشمندان نیز حدس می زدند که تنها یک برخورد و تنها از یک شیء، دو چهره مختلف از سیاره را به وجود آورده است.

با مطالعه داده های دو فضاپیما، یعنی "ادیسه مریخ ناسا" و "گلوبال سوروایور مریخ" یک گروه از دانشمندان سیاره شناس توانستند زیر سطح آخرین گدازه ای که روی سطح مریخ جاری است را ببینند. درست مثل سطح زمین،‌ آتش فشان ها به شکل دوره ای گدازه روی سطح مریخ جاری می کنند. این گدازه جلوی دید دانشمندان از سنگ بستری که زیر لایه سطحی سیاره است را سد کرده بود.

اما سرانجام آنها در زیر گدازه یک چاله عظیم به اندازه مجموع قاره های آسیا و اروپا به همراه با استرالیا پیدا کردند که در مرز بین نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی واقع شده بود. دانشمندان می گویند این کشف کلید مهمی برای حل معما است.

"جفری آندروهانا"،‌ یکی از دانشمندان سیاره شناس در مؤسسه "فناوری ماساچوست" می گوید:"این یک چاله بیضی شکل در مرز دو نیمکره است و تنها یک راه شناخته شده برای به وجود آمدن چنین چاله ای وجود دارد و آن هم برخورد است".

یافته های دیگر هم از نظریه برخورد حمایت بیشتری کردند. حالا دو گروه از محققان از برنامه های رایانه ای استفاده می کنند تا ببینند که چه نوع برخوردی می توانسته ظاهری دوگانه به مریخ داده باشد. آنها یک سری از فیلمنامه های رایانه ای ساخته اند که در آنها اشیای مختلف با سرعت ها و زوایای متفاوت با مریخ تصادف می کنند.

آنها بر این اساس تخمین زده اند که شیئی به اندازه پلوتون که با سرعت 32 هزار کیلومتر در ساعت به مریخ برخورد کرده انرژی کافی ای ایجاد کرده تا پوسته شمالی سیاره منفجر کند.

"فرانسیس نیمویک" دانشمند سیاره شناس از دانشگاه کالیفرنیا که برخی از این شبیه سازی های رایانه ای را انجام داده می گوید:"شیئی بزرگ به مریخ سیلی زده و پوسته یک نیمکره از این سیاره را شخم زده".

مشاهدات جدید این ایده که فرایندهایی در زیر سطح سیاره موجب تفاوت دو بخش سیاره شده را تأیید نمی کند. اما یک دانشمند سیاره شناس از دانشگاه کرنل می گوید":خوب است که یک ایده قدیمی را بگیریم و امکان پذیری واقعی فیزیکی آن را بررسی کنیم".

امتیاز به مطلب

چگونه درباره سیارات گزارش تحقیقی بنویسیم؟

شروع:

اول،‌ شروع کنید به این که هر چه می توانید درباره سیاره ای که انتخاب کرده اید بیشتر بدانید. هرچه می توانید اطلاعات بیشتری درباره آن پیدا کنید. هم اینترنت و هم کتابخانه استفاده کنید. از سایت های ستاره شناسی استفاده کنید. یک موتور جست و جوی خوب انتخاب کنید. از یک دایره المعارف و کتاب های افراد درباره ستاره شناسی و منظومه شمسی استفاده کنید.

هنگامی که درباره سیاره تان می خوانید،‌ از اطلاعات کلیدی مانند اندازه سیاره، ‌تنوع دما، ‌موقعیت آن در منظومه شمسی،‌ ماه هایش،‌ جوش، هر ویژگی غیر عادیش، زمانی که این سیاره کشف شده و … . یادداشت بردارید.

ساختار گزارش درباره سیارات

گزارشتان را با یک پاراگراف مقدمه ای شروع کنید که ایده های اصلی ای که شما درباره اش می نویسید را در خود داشته باشد. سپس دست کم چهار یا پنج پاراگراف که به وضوع سیاره تان را توصیف می کند را بنویسید. هر پاراگراف باید یک سرفصل را پوشش دهد (برای مثال شما باید یک پاراگراف داشته باشید که محل قرارگیری سیاره تان در منظومه شمسی، فاصله آن از خورشید و طول هر سال آن را توضیح دهد). گزارش را با یک پاراگراف نهایی خاتمه دهید که خلاصه آن چه را که نوشته و آموخته اید را داشته باشد.

در آخر منابعتان را ذکر کنید.

دستور زبان، املا و علامت گذاری ها را بررسی کنید که صحیح باشند. مطمئن شوید که جملات کامل هستند. هر اصطلاح تکنیکی ای را که به کار می برید، تعریف کنید. گزارشتان را به خاطر این که ممکن است اشتباهاتی داشته باشد ابتدا چکنویس کنید و آن را کثیف و زشت تحویل ندهید.

سرفصل هایی که باید در تحقیق لحاظ کنید:

-نام سیاره: نام سیاره چه معنی ای می دهد.

-موقعیت سیاره در منظومه شمسی: جایی که سیاره شما قرار گرفته (برای مثال مریخ چهارمین سیاره از خورشید است) کجا است؟ مدارش چه قدر از خورشید فاصله دارد؟ آیا مدار آن غیر معمول است؟

-گردش روی محور: چه مدت طول می کشد تا سیاره شما روی محورش بچرخد؟ (این یک روز روی سیاره شما است).

-اندازه: بزرگی سیاره شما چه قدر است؟ اندازه آن نسبت به سیارات دیگر چه قدر است (آیا بزرگ ترین یا کوچک ترین است؟) جرم سیاره شما چه قدر است؟

-چاذبه: نیروی جاذبه روی سطح سیاره تان چه قدر است؟ برای مثال وزن یک فرد 100 کیلویی روی سیاره شما چه قدر است؟

-مدار: چه مدت برای سیاره شما طول می کشد که به دور خورشید بگردد؟ (این مدت طول یک سال روی سیاره شما است). آیا جو ضخیم یا باریکی دارد؟

-دما: تنوع دمای سیاره شما چه قدر است؟ دمای آن را با دمای روی زمین مقایسه کنید.

-ترکیبات تشکیل دهنده سیاره شما و ظاهر آن: سیاره شما چه نوع سیاره ای است (سنگی است یا غول گازی است؟) ترکیب داخل آن چیست؟ سیاره شما شبیه به چیست؟

-ماه ها: اگر ماه هایی وجود دارد که دور سیاره شما می گردد، آنها را توصیف کنید و این که چه موقع آنها کشف شده اند را ذکر کنید.

-حلقه ها: اگر حلقه هایی وجود دارد که به گرد سیاره شما می گردند آنها را توصیف کنید و بگویید که چه موقع کشف شده اند.

-اگر یک مسافر روی سیاره شما پیاده شود چه می بیند؟ آیا در جو خفه می شود؟ آیا در جاذبه شدید آن له می شود، آیا شناور می شود، ‌منجمد می شود، می سوزد یا چیز دیگری؟

-چیزی مخصوص: آیا چیز بخصوصی درباره سیاره شما وجود دارد؟ آیا می تواند بهترین بخش گزارش شما باشد و می تواند یک سرفصل جالب برای گزارشتان باشد؟ برای مثال آیا توفان های صد ساله در سیاره شما وجود دارد؟ آیا آتشفشان های عظیم دارد؟ آیا سیاره شما خیلی از محورش کج شده (فصل های بسیار سرد یا گرم دارد)؟ آیا فضاپیما از سیاره شما دیدن کرده؟ اگر چنین است آنها چه کشف کرده اند؟ آیا مدار سیاره شما با تأثیر یک جسم فضایی دیگر مدارش تشدید می شود؟

-کشف سیاره شما: سیاره شما چه زمانی کشف شده. سیاراتی که با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیستند بعد از اختراع تلسکوپ دیده شدند (اینها اورانوس، نپتون و پلوتون هستند). بگویید که چه موقع سیاره شما کشف شده و به وسیله چه کسانی کشف شده؟

منابعتان را ذکر کنید: همه منابعتان را ذکر کنید. قالب ها برای همه نوع نشریات (قالب های متفاوتی برای رسانه های مختلف وجود دارد) به این صورت است:

-وب سایت: مؤلف یا مؤلف ها را اگر مطلب مختص آنها باشد ذکر کنید. نام سایت، نام صفحه سایت، url سایت، تاریخ انتشار (اولین سالی که کپی رایت آن ذکر شده) را بیاورید.

-کتاب: شامل مؤلف یا مؤلف ها، تیتر کتاب، چاپ، محل نشر، نام ناشر، سال انتشار.

-دایره المعارف: نام دایره المعارف، جلدی که از دایره المعارف مورد استفاده قرار گرفته، محل انتشار، نام ناشر، سال انتشار، صفحاتی که در مقاله از آن استفاده کرده اید.

-مجله یا روزنامه: مؤلف یا مؤلفان، تیتر مقاله، نام مجله یا روزنامه، تاریخ انتشار آن، صفحاتی که در مقاله از آنها استفاده شده.

اول نام فامیل مؤلف یا مؤلفان،‌ بعد نام کوچک یا نخستین حرف آن ذکر می شود.

قالب دیگر برای منابع اینترنتی چنین است:

نام فامیل،‌ نام کوچک مؤلف، تیتر صفحه، نام ناشر (مثل سایت ما www.wikiwebia.ir)، تاریخی که صفحه درست شده (اولین تاریخی که کپی رایت آن ذکر شده( و‌ تاریخ بازبینی.

همچنین بعضی از معلمان می خواهند که شما تاریخی را که به صفحه وب مراجعه کرده اید را هم ذکر کنید.

در این جدول روال ارزیابی هر بخش از گزارشتان را می بینید.

	شروع 1	پیشرفت 2	کامل شده 3	عالی	نمره
مقدمه	درهم و برهم و بی نظم است، اطلاعاتی درباره آن چه که قرار است گفته شود نمی دهد.	اطلاعات خیلی کمی می دهد.	خلاصه شده گزارش است.	مقدمه ای فشرده و در عین حال کامل است و خوب نوشته شده.
بخش 1 تحقیق (نام سیاره، موقعیت آن در منظومه شمسی، اندازه اش، جرمش، جاذبه روی سطحش، مدار، طول سال و روزش)	همه مباحث را به طور مناسب پوشش نمی دهد.	بعضی از مباحث مناسب را پوشش می دهد.	بیشتر مباحث مناسب را پوشش می دهد.	همه مباحث مناسب را خیلی خوب پوشش می دهد. شامل همه واقعیات جالب درباره سیاره است.
بخش 2 تحقیق (جو سیاره، تنوع دما، ترکیب داخلی، ماه ها، حلقه ها، چه اتفاقی برای یک انسان روی آن می افتد، کشف سیاره، ویژگی های غیر عادی آن و غیره)	همه مباحث را به طور مناسب پوشش نمی دهد.	بعضی از مباحث مناسب را پوشش می دهد.	بیشتر مباحث مناسب را پوشش می دهد.	همه مباحث مناسب را خیلی خوب پوشش می دهد. شامل همه واقعیات جالب درباره سیاره است.
دستور زبان/ املا	اشتباهات زیادی در زمینه املا و دستور زبان دارد.	چند اشتباه دارد.	تنها یک یا دو اشتباه دارد.	املا و دستور زبان کامل است.
ارایه	به شکل ناخوانا و درهم و برهم	تقریباً ناخوانا است.	نوشته ای خوانا، همراه با تصویر است.	ارایه خیلی خوب سازماندهی شده، تایپ شده و همراه با تصویر است.
منابع	هیچ منبعی ندارد	تنها یک منبع دارد و منبع ناکامل ذکر شده.	چند منبع دارد که به شکل ناکامل ذکر شده.	منابع زیادی دارد که در قالب مناسبی فهرست شده.
مهلت تحویل	با بیش از یک هفته تأخیر	با یک هفته تأخیر.	با یک یا دو روز تأخیر.	به موقع تحویل داده می شود.

منبع:http://www.enchantedlearning.com/report/planet/

پرسش

سیارات گازی شکل منظومه شمسی کدامند؟

الف) مشتری، کیوان، اورانوس، نپتون

ب) مشتری، کیوان، اورانوس، نپتون، پلوتون

ج) زمین، مریخ، مشتری، کیوان، نپتون، اورانوس، پلوتون

د) تیر، ناهید، زمین، مریخ

امتیاز به مطلب

نقطه قرمز بزرگ روی سیاره مشتری چیست؟

واضح ترین شکل در مشتری نقطه قرمز بزرگ است. نقطه قرمز یک جرم گازی در حال چرخش است که به توفان شبیه است و در جو نیمکره جنوبی مشتری رخ می دهد و مدتی طولانی به طول می انجامد. رنگ آن صورتی یا نارنجی است.

این توفان بزرگ ترین توفان در منظومه شمسی است. این باد در حال چرخش سال به سال از نظر اندازه و رنگ تغییر می کند.

نقطه قرمز بزرگ یک جرم گازی بسیار عظیم در حال چرخش است. گاهی قطر آن به حدود سه برابر قطر زمین می رسد

نقطه قرمز بزرگ حدود 28000 کیلومتر درازا و 14000 کیلومتر پهنا دارد. رنگ این نقطه معمولاً از قرمز آجری تا قهوه ای متغیر است. به ندرت نقطه به طور کامل ناپدید می شود. رنگ آن ممکن است به خاطر مقادیر کم سولفور و فسفر در کریستال های آمونیاک موجود در آن باشد. واضح ترین شکل در مشتری نقطه قرمز بزرگ است.

نقطه قرمز بزرگ با سرعتی حدود 225 مایل یا 360 کیلومتر در ساعت می چرخد. نقطه در همان فاصله ثابت از استوا باقی می ماند اما به آهستگی به شرق و غرب جابه جا می شود.

نقطه قرمز مشتری در سال 1664 به وسیله "رابرت هوک" کشف شد. یکی از دلایلی که این توفان در مقایسه با توفان های زمین این قدر به طول می انجامد این است که این توفان هرگز به روی خشکی نمی رود. چون مشتری خشکی هایی مثل زمین ندارد (دلیل دیگر تفاوت زیاد در مقیاس زمین و مشتری و وجود یک منبع گرمای درونی در مشتری است). روی زمین توفان ها به تدریج بیشتر انرژیشان را از دست می دهند و موقعی که بالای زمین پخش می شوند، می میرند.

نقاط سفید کوچک تری هم روی مشتری هستند که آنها هم توفان های خیلی بزرگی هستند. به این ترتیب رنگ های متنوعی که ما روی مشتری می بینیم نتیجه واکنش های شیمیایی ای است که در جو مشتری رخ می دهد.

امتیاز به مطلب

درباره منظومه های مشابه منظومه شمسی

دانشمندان می گویند خورشید یکی از 200 میلیارد ستاره ای است که فقط در کهکشان ما یعنی کهکشان راه شیری قرار دارند (به تازگی دانشمندان حدس می زنند تعداد ستاره های کهکشان راه شیری حتی به 400 میلیارد بالغ شود). حالا تصور کنید چه تعداد ستاره در کل جهان وجود دارد. اگر به سیاراتی که دور این ستاره ها هم می گردند فکر کنیم متوجه می شویم که دنیای ما چقدر عظیم است.

دانشمندان چگونه ستاره ها و سیارات دیگر را پیدا می کنند؟

دانشمندان ستاره ها را از روی نوری که بازتاب می دهند پیدا می کنند. ولی خیلی سخت است که سیاره هایی که دور ستاره ها هستند را هم بتوان با این روش پیدا کرد. چون سیاره ها از خودشان نور ندارند و با استفاده از بازتاب نور ستاره ای که به دورش می گردند روشن می شوند. در نتیجه نمی توانند نور زیادی را منعکس کنند. به این ترتیب این سیاره ها را به طور مستقیم نمی توان دید. بلکه به خاطر فشاری که این سیاره ها بر ستاره ای که دورش می گردند وارد می کنند به وجود آنها پی می برند.

چون با این که ستاره ها سیاره ها را با جاذبه شان محکم نگه داشته اند، ولی خود سیاره هم یک کشش جاذبه ای روی ستاره دارد و این را ستاره شناسان می توانند اندازه گیری کنند. یعنی هر بار که سیاره هر مدار را به طور کامل دور می زند، ستاره خیلی کم به سمت عقب و جلو می لرزد. با مطالعه جرم ها و مدارهای این سیاره ها، ستاره شناسان امیدوارند مطالب بیشتری درباره منظومه های مشابه منظومه شمسی بدانند.

دانشمندان از چه موقع به وجود سیاراتی در خارج از منظومه شمسی پی بردند؟

تا سال 1991، نه سیاره منظومه شمسی ما، تنها سیاره های شناخته شده جهان بودند. ستاره شناسان می دانستند که فقط ستاره ما یعنی خورشید نیست که سیاره دارد. اما هیچ مدرکی هم نداشتند که نشان دهد سیاره های دیگری هم دربیرون از منظومه شمسی ما وجود دارند. با این همه در میانه دهه 1990 میلادی ستاره شناسان به شواهدی درباره وجود سیاراتی دور ستاره های دیگر دست پیدا کردند. به این ترتیب که آنها نشانه هایی از وجود سیارات را دور یک ستاره رو به مرگ پیدا کردند. آنها متوجه شدند که اشیایی به اندازه زمین دور این ستاره می گردند.

در سال 1995 ستاره شناسان سوییسی هم منظومه شمسی دیگری پیدا کردند. ستاره این منظومه از نظر دما و اندازه و سرعت چرخش و امواج رادیویی که به بیرون می فرستد به طور کامل شبیه به خورشید ما است. اندازه سیاره این ستاره به بزرگی سیاره مشتری یا زحل است ولی در مقایسه با این دو سیاره خیلی به ستاره اش نزدیک تر است. اگر چه با این شرایط در چنین سیاره ای امکان حیات وجود ندارد، ولی این کشف نشان داد که ستاره هایی مثل خورشید وجود دارند که سیاره هایی دورشان می گردند.

ادامه جست و جوها

از آن موقع تا به حال سیاراتی پیدا شده اند که دور ستاره ها می گردند. بعضی از آنها خیلی نزدیک ستاره شان هستند ولی بعضی از آنها هم از ستاره شان دور هستند. این کشفیات شواهدی به دست ما می دهد که نشان می دهد در خارج از منظومه شمسی ما جهان های دیگری وجود دارند که ممکن است سیاره هایی مناسب زندگی داشته باشند. جست و جو در میان 1000 ستاره نزدیک به خورشید ممکن است عاقبت به یافتن سیاراتی مثل زمین منجر شود که در آنها امکان حیات وجود دارد.

سیاره ای که درآن حیات وجود دارد باید سطح خاکی داشته باشد و جرمش بین نیم تا ده برابر جرم زمین باشد. همچنین فاصله مناسبی از ستاره اش داشته باشد. به گونه ای که دما و فشار جوی سیاره طوری باشد که امکان وجود آب مایع به وجود بیاید.

ستاره شناسان حدود 70 منظومه مشابه منظومه شمسی پیدا کرده اند و هر سال هم منظومه های جدیدی کشف می کنند. در تقریباً همه موارد فقط یک سیاره دور هر ستاره وجود داشته. به نظر می رسد که همه این سیاره ها هم گازی شکل هستند و سطح خاکی ندارند. با این همه ستاره شناسان حدس می زنند که ممکن است میلیاردها منظومه مشابه منظومه شمسی در کهکشان ما باشد. حالا فضاپیماهایی که پرتاب می شوند می خواهند جواب این پرسش ها را پیدا کنند که منظومه شمسی ما یک منظومه بی همتا است یا منظومه های دیگری هم مثل منظومه شمسی ما وجود دارند که تعدادی سیاره خاکی و گازی دارند. به طوری که یک سیاره آن به بزرگی مشتری باشد و دیگری مثل زمین امکان حیات داشته باشد.

پرسش های ما درباره منظومه های شمسی زیاد است به عنوان مثال این که منظومه ها چگونه به وجود می آیند و تکامل پیدا می کنند؟ آیا منظومه دیگری وجود دارد که حیات در آن وجود داشته باشد و آیا زندگی در سیارات دیگر هم امکان پذیر است؟

منابع:

http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/980215a.html

http://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question10.html

پرسش

فاصله زمین از خورشید چقدر است؟

الف) 1.5 میلیون کیلومتر

ب) 40 میلیون کیلومتر

ج) 75 میلیون کیلومتر

د) 150 میلیون کیلومتر

مقالات مرتبط:

منظومه شمسی

منظومه شمسی برای کودکان

محل قرارگیری منظومه شمسی

شکل گیری منظومه شمسی

منظومه های شمسی دیگر

امتیاز به مطلب

داخل تیر (عطارد)

داخل تیر (عظارد) مثل داخل زمین است. هر دو سیاره یک لایه سنگی به نام گوشته (mantle) در زیر پوسته دارند. هر دو هم هسته آهنی دارند.

پوسته: تیر یک پوسته ضخیم دارد که بیشترش از سنگ های سیلیکاتی تشکیل شده. تیر ممکن است کلاه های یخی کوچکی در قطب های شمال و جنوبش داشته باشد. این یخ منجمد در داخل چاله های عمیقی در سایه قرار می گیرند و از نور خورشید در امان می مانند و در نتیجه آب نمی شوند.

گوشته: زیر پوسته پوششی است که آن هم از سنگ های سیلیکاتی ساخته شده. این بخش هزاران کیلومتر ضخامت دارد.

هسته: در مرکز تیر یک هسته، که بخشی از آن گداخته است، وجود دارد که حدود 2300 مایل یا (7500 کیلومتر) قطر دارد که حدود نیمی از قطر تیر است. هسته حدود 80 درصد جرم تیر را دارد. این هسته حوزه مغناطیسی ای را ایجاد می کند (از این طریق ما می فهمیم که تیر هسته آهنی دارد).

تیر تراکمی معادل 5430 کیلوگرم بر متر مکعب دارد که کمی کمتر از تراکم زمین است. تیر به خاطر هسته آهنی بزرگش بعد از زمین دومین سیاره متراکم در منظومه شمسی است.

امتیاز به مطلب

کشف سیارات

از زمین پنج سیاره تیر (عطارد)، ناهید (زهره)، مریخ، مشتری و کیوان یا زحل را می توانیم بدون استفاده از تلسکوپ ببینیم. سیارات دیگر یعنی اورانوس، نپتون با استفاده از تلسکوپ قابل دیدن هستند. اورانوس در سال 1781، نپتون در سال 1846 و پلوتون که اینک جزو سیارات اصلی محسوب نمی شود و عنوان سیاره کوتوله دارد، در سال 1930 برای اولین بار با تلسکوپ دیده شدند. علاوه بر اینها هزاران جسم مثل سیارک ها نیز وجود دارند. بیشتر سیارک ها در منطقه ای بین مدارهای مریخ و مشتری می گردند. در حالی که خانه شهاب سنگ های در حال حرکت در فضا بسیار دورتر از مدار پلوتون و در ابر اورت است.

بسیاری از فضاپیماها برای کشف سیارات و ماه ها به فضا فرستاده شده اند. این فضاپیماها عبارتند از: آپولو، کاسینی- هویگنس، مارینرها، ماژلان، ونرا، وایکینگ، وویجر(1و2)، استارداست، اولیس، ماکسیمم و … .

آپولو11 در سال 1969 برای اولین بار بشر را به ماه برد و روی ماه نشست. سرنشینان آپولو عبارت بودند از نیل آرمسترانگ و باز آلدرین. مایکل کالینز هم در داخل موشک بود. آپولوهای 17-12 هم به اکتشاف ماه ادامه دادند.

پیونیر10 و11 اولین مأموریت ناسا برای کشف منظومه شمسی و فراتر از آن بود. پیونیر10 در سال 1972 پرتاب شد و به مشتری رفت. 29 سال بعد در سال 2001 علایمی از پیونیر10 به زمین رسید. پیونیر بیش از هفت میلیارد مایل از زمین فاصله داشت و به سوی ستاره آلدباران (Aldebaran) در صورت فلکی ثور (Taurus) درحرکت بود.

پیونیر11 در سال 1973 برای سفر به مشتری راه اندازی شد. بعد به سمت صورت فلکی عقاب (Aquila) رفت. آخرین پیام از پیونیر 11 در سال 1995 به زمین رسید.

مأموریت وایکینگ ها

ناسا دو فضاپیمای وایکینگ، یعنی وایکینگ1 و وایکینگ2 را به کاوشگر برای نشستن و گشتن بر روی سطح مریخ مجهز کرد و آن را در سال 1975 به فضا فرستاد. وایکینگ ها تصاویری از مریخ و ماه هایش به زمین ارسال کردند.

مأموریت وویجرها

ناسا دو فضاپیمای وویجر را در سال 1977 برای کشف منظومه شمسی به فضا فرستاد. وویجرها تصاویری از سیاره های خارجی تر و ماه هایشان به زمین ارسال کردند.

مأموریت استارداست

یک فضاپیمای کوچک حدود 350 کیلوگرمی در فوریه 1999 پرتاب شد تا با شهاب سنگ وایلد2 ،Wild2 ملاقات کند و در سال 2006 در آمریکا به زمین بنشیند. فضاپیمای استارداست ناسا برای کسب اطلاعات درباره شهاب سنگ ها طراحی شده بود. استارداست یک نمونه از مواد شهاب سنگ ها را به زمین آورد.

مأموریت مارینرها

فضاپیماهای مارینر برای جمع آوری اطلاعات درباره سیاره های تیر، ناهید و مریخ طراحی شدند. آنها به فضا فرستاده شدند تا از این سیاره ها نقشه برداری کنند و دما، ترکیبات، فشار و تراکم و … جو آنها را اندازه گیری کنند.

مأموریت کاسینی هویگنس

فضاپیمای کاسینی هویگنس در اکتبر 1997 به فضا فرستاده شد تا برای مأموریتی 11 ساله به زحل برود. این فضاپیما بعد از انجام تقسیم بندی های اصلی بر روی حلقه های کیوان یا زحل، شکاف کاسینی (Cassini Division) نامیده شد. شکاف کاسینی به شکاف تاریکی بین دو حلقه اول زحل گفته می شود. کاسینی عکس ها و اطلاعات علمی ای از ناهید در سال 1998 و از مشتری در سال 2000 به زمین فرستاد. برای کسب اطلاع درباره ساختمان فضاپیما اینجا را کلیک کنید.

پرسش

سیارات خاکی منظومه شمسی کدامند؟

الف) مشتری، کیوان، نپتون، اورانوس

ب) زمین، مشتری و پلوتون

ج) تیر، ناهید، زمین، مریخ

د) پلوتون، ستاره های دنباله دار، سیارک ها، شهاب سنگ ها

امتیاز به مطلب

خواندنی هایی درباره سیارات

بزرگ ترین سیاره:

مشتری است. همه سیارات منظومه شمسی را می توان داخل مشتری جا داد.

کوچک ترین سیاره:

پلوتون است. این سیاره حتی از بسیاری از ماه های سیاره ها از جمله ماه زمین کوچک تر است. تا چندی پیش پلوتون جزو سیارات اصلی در نظر گرفته می شد ولی حالا به عنوان سیاره کوتوله طبقه بندی می شود.

نزدیک ترین سیاره از نظر اندازه به زمین:

زهره یا ناهید حدود 95 درصد قطر زمین و 82 درصد جرم زمین را دارد.

سیاره ای که به نظر می رسد سنگین ترین سیاره است:

مشتری است. یک فرد 45 کیلوگرمی وزنش روی مشتری 115 کیلوگرم می شود.

سیاره ای که به نظر می رسد از همه سبک تر است:

پلوتون است. یک فرد 45 کیلوگرمی وزنش در پلوتون چهار کیلوگرم می شود.

روی تیر و مریخ وزن یک فرد 45 کیلوگرمی فقط 17 کیلوگرم است.

سیاره ای که نزدیک تر به زمین دور خورشید می گردد:

زهره یا ناهید است که تقریباً وقتی خیلی به زمین نزدیک می شود 38 میلیون کیلومتر از آن فاصله دارد.

سیاره ای که بلند ترین سال را دارد:

پلوتون است. یک سال روی پلوتون معادل 248.5 سال زمینی است.

سیاره ای که کوتاه ترین سال را دارد:

زهره یا ناهید است. طول مدت یک سال روی ناهید فقط 88 روز از یک سال زمینی است.

سیاره ای که بلندترین روز را دارد:

ناهید است. یک روز در ناهید 243 روز زمینی است (یک روز در ناهید بلندتر از یک سال آن است. یک سال روی ناهید فقط 224.7 روز زمینی است).

سیاره ای با کوتاه ترین روز:

مشتری است. یک روز در مشتری 9.8 ساعت زمینی است. موقعی که شما از زمین به مشتری نگاه می کنید، می توانید بخشی از تغییر شکل آن را ببینید.

متراکم ترین سیاره:

زمین است.

سیاره ای با کمترین تراکم یا چگالی

کیوان یا زحل است که اگر به اندازه کافی آب پیدا شود می تواند رویش شناور شود.

بزرگ ترین ماه:

گانیمد یکی از ماه های مشتری است. این ماه 5262 کیلومتر (3280 مایل) قطر دارد. یعنی بزرگ تر از سیاره های پلوتون و تیر است و یک سوم زمین قطر دارد.

دو ماه که جو دارند:

تیتان یکی از ماه های زحل و تریتون یکی از ماه های نپتون هستند.

ماه تریتون، بزرگ ترین ماه نپتون

ماه تیتان، یکی از ماه های زحل

بزرگ ترین توفان:

نقطه قرمز بزرگ روی مشتری که توفانی به طول 17000 مایل (28000 کیلومتر) و عرض 9000 مایل (14000 کیلومتر) دارد. این توفان به قدری بزرگ است که می تواند دو تای زمین را بپیماید.

سریع ترین بادها:

روی سطح نپتون است. این بادها سرعتی بیش از 1500 مایل در ساعت (250 کیلومتر در ساعت) دارند.

بزرگ ترین آتشفشان:

المپوس، بزرگ ترین آتشفشان منظومه شمسی است که هم اکنون هم خاموش است. این آتشفشان روی مریخ قرار دارد و 17 مایل (27 کیلومتر) بلندی و بیش از 320 مایل (520 کیلومتر) عرض دارد. این آتشفشان 200 سال پیش فوران کرد.

بزرگ ترین چاله برخوردی:

“والهالا” است که بر روی کالیستو یکی از ماه های مشتری قرار دارد. والهالا یک چاله درخشان است که 600 کیلومتر عرض دارد و حلقه هایی دارد که تا فاصله تقریباً سه هزار کیلومتری در خارج آن ادامه پیدا کرده اند.

گرم ترین سیاره:

زهره یا ناهید است که دمایش به 480 درجه سانتی گراد می رسد.

سردترین سیاره:

پلوتون است که دمایش به 238- درجه سانتی گراد می رسد.

سردترین شیء اندازه گرفته شده:

تریتون است که ماه سیاره نپتون است.

صاف ترین شیء:

اروپا یکی از ماه های مشتری صاف ترین شیء در منظومه شمسی است.

غیر عادی ترین مدار:

متعلق به نریید (Nereid) ماه سیاره نپتون است.

شیب دارترین مدار از نقطه تلاقی:

پلوتون که شیب مدارش 17.15 درجه است.

پهن ترین سیاره:

زحل پهن ترین سیاره در منظومه شمسی است. تفاوت بین قطر خط استوایش و قطر قطبش تقریباً ده درصد است.

دورترین سیاره از خورشید:

معمولاً پلوتون دورترین سیاره از خورشید است. اما بعضی وقت ها (در طول یک دوره 20 ساله درهر 248 سال زمینی) نپتون دورترین سیاره می شود.

امتیاز به مطلب

ویکی‌وبیا؛ مرجع آموزش، دانش و اطلاعات کاربردی

Tag: منظومه شمسی

ستاره های دنباله دار

طلا چگونه بر روی زمین ظاهر شد؟

نتیجه جابجایی سیارات منظومه شمسی

چرا مریخ دو چهره متفاوت دارد؟

چگونه درباره سیارات گزارش تحقیقی بنویسیم؟

نقطه قرمز بزرگ روی سیاره مشتری چیست؟

درباره منظومه های مشابه منظومه شمسی

داخل تیر (عطارد)

کشف سیارات

خواندنی هایی درباره سیارات