ستاره شناسان (3)

HADLEY, JOHN. H

جان هدلی (1744-1682) ریاضیدان انگلیسی و کاشفی که اولین تلسکوپ انعکاسی را ساخت. ربع دایره هدلی نیز مشهور است.

HALE, GEORGE E

جرج الری هیل (1938-1868) ستاره شناسی که رصدخانه "یرکز" (1892) رصدخانه "ام تی ویلسون" (1904) و رصدخانه "پالومار" را پایه گذاری کرد. هیل "اسپکتروهلیوگراف" (دستگاهی که برای تجزیه و تحلیل طیف خورشید به کارمی رود) را موقعی که دانشجو بود ابداع کرد. بعداً هیل کشف کرد که لکه های خورشیدی، مناطقی با دمای پایین روی خورشیدند و این که آنها حوزه های مغناطیسی بالایی دارند.

HALL, ASAPH

آصف هال (1907-1829) ستاره شناس آمریکایی که دو تا از ماه های مریخ "فوبوس و دیموس" را در سال 1877با تلسکوپ انکساری رصدخانه نوال آمریکا کشف کرد.

HALLEY, EDMUND

ادموند هالی (1742-1656) ستاره شناس انگلیسی که بازگشت شکوهمند یک ستاره دنباله دار را در سال 1758 پیش بینی کرد (بعد از مرگش این رویداد به وسیله یوهان جی پالیتزش مورد تأیید قرار گرفت). این ستاره دنباله دار قبلاً در سال های 1531، 1607 و 1682 مشاهده شده بود. این ستاره دنباله دار حالا به عنوان ستاره دنباله دار هالی شناخته می شود.

HARTMANN, JOHANNES F

یوهان فرانس هارتمن (1936-1865) فیزیک ستاره شناس آلمانی بود که در 1904 ابرهای درون اختری گاز کلسیم را کشف کرد (او هنگامی که ستارگان دوتایی را مطالعه می کرد،خطوط جذبی اتم های کلسیم یونیزه شده را با استفاده از طیف نمایی آشکار کرد). او همچنین تئوری ای درباره اخترها ارایه داد، سیارک "اروس" را مطالعه کرد و روشی برای امتحان لنزهای تلسکوپ ارایه داد که به نام خودش نامگذاری شده.

HAWKING, STEPHAN

استیون هاوکینگ (-1942) فیزیکدان- کیهان شناس انگلیسی است. فعالیت او بر فیزیک سیاهچاله ها و عجایب فضا-زمان تمرکز یافته. هاوکینگ در 1971 این نظریه را ارایه کرد که در همان اوان بعد از انفجار بزرگ، سیاهچاله های کوچکی به وجود آمده اند، که از قوانین مکانیک-کوانتوم همراه با ذرات با اندازه زیر اتمی تبعیت می کنند. هاوکینگ (1974) این نظریه را ارایه داد که سیاهچاله ها ذرات زیراتمی بیرون می فرستند تا زمانی که منفجر شوند (او را احتمالاً بارها در تلویزیون دیده اید که کاملاً فلج است و تنها یک انگشتش کار می کند).

HELMHOLTZ, HERMANN VON

هلمولتزهرمان لودویگ فردیناند ون هلمهولتز (1894-1821) فیزیک- ستاره شناس آلمانی که درباره تولید انرژی خورشیدی و تشکیل ستاره مطالعه کرد.

 

 

HERSCHEL, WILLIAM

هرشلسر ویلیام هرشل (1822-1738) ستاره شناس انگلیسی که اولین بار منطقه مادون قرمز طیف الکترو مغناطیسی را در 1800 آشکار کرد. او یک تلسکوپ انعکاسی بهبود یافته ساخت و از آن برای کشف سیاره اورانوس (1781)، ماه های اورانوس و زحل استفاده کرد. هرشل بیش از 2500 کشف دارد که اکثراً اشیای اعماق آسمان هستند. خواهر هرشل به نام کارولین لوکرتیا (1848-1750) به او در کشف هایش کمک کرد و خودش بسیاری از توده ها و سحابی ها و هشت ستاره  دنباله دار را کشف کرد.

HERTZ, HEINRISH

هنریش هرتز (1894-1857)

پروفسور فیزیک آلمانی که اولین بار آزمایشاتی درباره امواج الکترومغناطیسی، به ویژه امواج رادیویی انجام داد. او با اندازه گیری چرخه های امواج در یک ثانیه (یا شمار زمان های نقطه اوج امواج که در واحد یک ثانیه از زمان از یک نقطه ثابت در فضا عبور می کنند) واحدهایی را پایه گذاری کرد که هرتز نامیده می شود.

HERTZSPRUNG, EJNAR

اگنار هرتزاسپرانگ (1967-1873) ستاره شناس دانمارکی بود که مستقل از اچ. ان. راسل به ارتباط بین دمای یک ستاره (رنگ) و درخشندگی اش پی برد و یک دیاگرام یا نمودار را در سال 1911 طراحی کرد که این وابستگی را شرح می داد که بعداً نمودار هرتزاسپرانگ-راسل نامیده شد.

HEVELIUS, JOHANNES

یوهان هولیوس (1687-1611) ستاره شناس آلمانی که اولین نقشه ماه را منتشر کرد. او همچنین یک اطلس آسمانی از بسیاری از برج های فلکی تهیه کرد.

HIPPARCHUS

هیپراچوسهیپارکوس (120-190 پیش از میلاد) ستاره شناس قدیمی یونانی که اولین فهرست شناخته شده از ستارگان و اولین نقشه از آسمان را تهیه کرد. او 1000-850 ستاره را فهرست بندی کرد و آنها را به وسیله برج های فلکی سازماندهی کرد. وی موقعیت و درخشش هر ستاره را مشخص کرد (درخشش را روی مقیاس از یک تا شش درجه بندی کرد، روشن ترین ستاره یک است). هیپارکوس همچنین سیستم "اپیسیکل" ها را ابداع کرد. سیستمی با مرکزیت زمین در همه اشیای آسمانی که در چرخه های کاملی دور زمین حرکت می کنند. او همچنین مثلثات را پایه گذاری کرد.

HUBBLE, EDWIN P

ادوین پاول هابل (1953-1889) ستاره شناس آمریکایی که در کیهان شناسی جدید بسیار تأثیر گذار بود. مشاهداتش ثابت کرد که کهکشان ها جهان های جزیره مانندی هستند. بزرگ ترین کشف او به نام قانون هابل ارتباط خطی بین فاصله کهکشان و سرعت آن نسبت به چیز دیگری که حرکت می کند است. او ثابت کرد که کهکشان های دیگر (به همراه کهکشان راه شیری) نشان می دهند که جهان در حال گسترش است. تلسکوپ فضایی هابل به افتخار او نامگذاری شده.

HUGGINS, WILLIAM and MARGARET

سر ویلیام هوگنس (1910-1824) ستاره شناس آماتور انگلیسی و اولین کسی بود که طیف نمایی را برای تعیین ترکیبات اشیای فضایی (1861) مورد استفاده قرار داد. او کشف کرد که خورشید و ستارگان بیشتر از عنصر هیدروژن ترکیب شده اند. او همچنین طیف سحابی و ستارگان دنباله دار را آزمایش کرد. همسر هوگنس (آنها در 1875 ازدواج کردند) مارگارت لیندسی موری هوگنس (1915-1848) ستاره شناس خودآموخته ای بود که کار گسترده ای را در  زمینه طیف نمایی و عکاسی انجام داد. مارگرت، سحابی روبه گسترش اوریون را مطالعه کرد. ویلیام و مارگرت اولین کسانی بودند که به وجود بعضی از سحابی ها مثل سحابی اوریون که از گازهای بی شکل و نامنظم شکیل شده پی بردند. یک چاله ماه، یک چاله مریخ و یک سیارک به نام ویلیام هوگنس نامگذاری شده.

HUYGENS, CHRISTIAN

هویگنسکریستین هویگنس (1695-1629) فیزیکدان و ستاره شناس هلندی که هوادار و پیشگام  تئوری  موجی بودن نور بود. او همچنین با بیان این که در برخورد بین اجسام نه حرکت از دست می رود و نه به دست می آید (اصطلاح او برای تکانه حرکت) خدمات مهمی به مکانیک انجام داد. در ستاره شناسی او روش های جدیدی را برای صیقل دادن و جلا دادن لنزهای شیشه ای تلسکوپ ابداع  کرد (حدود 1654). به این ترتیب با این تلسکوپ قدرتمند او اولین کسی بود که به درستی کشیدگی ظاهری کیوان را به عنوان حلقه های کیوان تشخیص داد. وی تیتان (بزرگ ترین ماه کیوان) را در سال 1655 کشف کرد. او همچنین ساعت پاندولی را در 1656 ابداع کرد و اولین کار را روی حساب دیفرانسیل احتمالات انجام داد.

  

HYPATIA OF ALEXANDRIA

هیپاتیای الکساندریا (415(؟)- 370 پس از میلاد) ریاضیدان و ستاره شناس زن یونانی و معلم و رییس مدرسه افلاطون در اسکندریه در حدود 400 بعد از میلاد بود. او شرح هایی بر قانون ستاره شناسی افلاطون نوشت و کارهایی درباره بخش های مخروط انجام داد. کارهای او از بین رفته اما در فرهنگ سودا (Suda) به آن ارجاع شده. او دختر ریاضیدان و فیلسوفی به نام تئون اسکندریه بود (پدر او رییس موزه اسکندریه بود). در سال 415 میلادی در یک کشمکش سیاسی مذهبی، از سوی راهبان مسیحی به عنوان کافر به قتل رسید. دو حفره ماه به نام های "هیپاتیا" و "ریمه هیپاتیا" به یاد او نامگذاری شده.

JANSKY, KARL

کارل جی جانسکی (1949-1905) مهندس آمریکایی و پیشتاز ستاره شناسی رادیویی بود و آن را گسترش داد. در سال 1932 او اولین امواج رادیویی را از یک منبع کیهانی -در منطقه مرکزی کهکشان راه شیری موج یابی و آشکار کرد. کار او به وسیله "گروت ربر" ادامه یافت.

KELVIN

کلوینلرد کلوین ویلیام تامپسون (1907-1824) همچنین به عنوان لرد کلوین شناخته می شود، فیزیکدان انگلیسی است که مقیاس دمای کلوین را طراحی کرد. صفر کلوین به صفر مطلق تعریف می شود و اندازه یک واحد آن معادل اندازه یک درجه سانتی گراد است. آب در 273.16 کلوین یخ می زند و در 373.16 کلوین به جوش می آید.

 

 

KEPLER, JOHANNES

کپلریوهان کپلر (1630-1571) ستاره شناس و ریاضیدان آلمانی و پایه گذار ستاره شناسی نوین است. کپلر پی برد که سیارات در مدارهای بیضی شکل حول خورشید می گردند. او فرمول هایی ارایه  کرد که ما حالا آن را سه قانون کپلر در حرکت سیاره ای می نامیم این قوانین با استفاده از ریاضی مدارهای بیضی شکل اجرام آسمانی را توصیف می کنند. او برای چند سال با تیکو براهه کار کرد.

 

KIRCHOFF, GUSTAV

کرچهوفگوستاو کرچهوف (01887-1824) فیزیکدان آلمانی که پی برد هر عنصری موقعی که گرم می شود تا نورانی شود، یک رنگ مشخص از نور ساطع می کند. موقعی که نور به وسیله منشور تجزیه می شود، مشخص می شود که برای هر عنصری یک الگوی مشخص از طول موج ها وجود دارد. کرچهوف همراه با "بونسن" ، تکنیک هایی را برای کشف دو عنصر جدید، سزیوم (1860) و روبیدیوم (1861) به کار برد. کرچهوف فهمید که موقعی که نور در میان یک گاز می درخشد، گاز مقداری از نور را جذب می کند، که همان طول موج های نور است که موقعی که گرم می شود ساطع می شود. او  تکنیک هایش را در رابطه با خورشید و در توضیح خطوط فرانهوفر هم به کار برد.

KIRKWOOD, DANIEL

دانیل کرچوود (1895-1814) ستاره شناس آمریکایی که شکاف های شعاعی در کمربند سیارکی را در 1866 کشف کرد (حالا به عنوان شکاف های کرچوود شناخته می شود). کرچوود این نظریه را ارایه داد که ماه کیوان یعنی انکلادوس (Enceladus) با نیروی جاذبه اش باعث ایجاد شکاف کاسینی می شود (اما ستاره شناسان امروزه فکر می کنند که ماه دیگر کیوان یعنی میماس (Mimas) باعث این شکاف است).

KUIPER, GERARD

جرارد پی کوییپر ستاره شناس آمریکایی-هلندی که وجود کمربند کوییپر را در سال 1951 پیش بینی کرد. کمربند کوییپر منطقه ای فراتر از نپتون است که اشیای کوچک زیادی در آن می گردند. این کمربند از 30 تا 50 AU قرار دارد و در 1992 کشف شد. کمربند کوییپر منطقه ای است که فرایند سیاره سازی قبلاً در آن متوقف شده است. فقط بقایای ناشی از دیسک چرخان اولیه منظومه شمسی در 4.5 میلیارد سال قبل در آن وجود دارند. کمربند کوییپر ممکن است منبع ستاره های دنباله دار با دوره مداری کوتاه مثل ستاره دنباله دار هالی باشد.

امتیاز به مطلب

ستاره شناسان (2)

DRAKE, FRANK

فرانک درک (-1930) ستاره شناس آمریکایی که در 1961 تخمین هایی بسیار ابتدایی درباره شمار ممکنی از شهروندان باهوش کهکشان ما ارایه کرد.

DRAPER, HENRY

هنری دراپر (1882-1837) ستاره شناسی آمریکایی بود. او یکی از اولین عکاس های حوزه ستاره شناسی است. در 1880 دراپر اولین عکس را از یک شیء فضایی دوردست (سحابی اوریون) برداشت. او همچنین طیف ستاره ای را مطالعه کرد و اولین کسی بود که از خطوط طیفی ستاره ای عکس تهیه کرد. سیستم هنری دراپر به نام سیستم طبقه بندی ستاره ای دراپر نامگذاری شده. پدر او جان ویلیام دراپر (1882-1811) شیمیدانی بود که اولین عکس های ماه را در 1840-1839 برداشت (با استفاده از تلسکوپ انعکاسی پنج اینچی).

EDDINGTON, ARTHUR

آرتور ادینگتون (1945-1882) ستاره شناسی انگلیسی بود که برای اولین بار ساختار داخلی یک ستاره را توصیف کرد.

EINSTEIN, ALBERT

آلبرت اینشتینآلبرت اینشتین (1955-1879) فیزیکدان آلمانی – آمریکایی، نظریه های نسبیت عام و نسبیت خاص را همراه با مکانیک کوانتیک توسعه داد. او با تئوری های نسبیت عام و نسبیت خاص در فهم ما از جهان انقلابی ایجاد کرد. نسبیت خاص که جایگزین مکانیک نیوتنی شد، نتایج متفاوتی در رابطه با اشیای درحال حرکت خیلی سریع به بار آورد. بر اساس نظریه نسبیت خاص اینشتین هیچ چیزی نمی تواند از سرعت نور فراتر رود. این تئوری همچنین بیان می کند که اندازه  زمان و فاصله مطلق نیستند بلکه به وضعیت مشاهده کننده بستگی دارند. فضا و زمان به صورت یک پدیده واحد مشاهده می شوند که فضا-زمان نامیده می شود. همچنین جرم ممکن است به مقادیر بسیار عظیم انرژی تبدیل شود و برعکس. مطابق با فرمول:  E=mc2

نسبیت عام، تئوری ای است که شتاب و جاذبه را توضیح می دهد. در این تئوری شتاب و جاذبه از راه انحنای فضا-زمان توضیح داده می شوند.

اینشتین در سال 1921 برای توضیح تأثیر فوتوالکتریک جایزه نوبل را دریافت کرد. تئوری های او دلیل آشفتگی های مدارهای تیر (عطارد) را توضیح دادند.

ENCKE, JOHANN

یوهان انکه شکاف موسوم به انکه را در رابطه با حلقه های کیوان (زحل) (خارجی ترین حلقه کیوان یعنی حلقه A را درسال 1837 ارایه کرد ).

ERATOSTHENES

ارسطو (194-276 پیش از میلاد) استادی یونانی بود که برای اولین بار محیط زمین را محاسبه کرد. او سایه ماه نیمه تابستان در عمق چاه های Seyne (حالا اسوان روی نیل در مصر) و اسکندریه را با هم مقایسه کرد. او به درستی فرض کرد که اشعه خورشید نسبتاً مساوی هستند (با این که خورشید این قدر دور است). با دانستن فاصله بین این دو محل، او محیط زمین را 250000 استادیا، محاسبه کرد. این که دقیقاً استادیا چقدر طول دارد مشخص نیست. بنابراین درستی محاسبه او نامشخص است. او همچنین به درستی کجی محور زمین و فاصله زمین تا خورشید و ماه را اندازه گیری کرد. ارسطو خدمات بی شماری به علم و هنر در بسیاری از حوزه ها شامل جغرافی، ریاضیات، ستاره شناسی، تقویم ها، موزیک و ادبیات انجام داد. ارسطو یک استاد همه فن حریف بود. اگرچه کارشناس اول همه موضوعات نبود اما در همه موضوعات خبره بود و بنابراین به اسم خودمانی بتا مشهور شده (که دومین حرف الفبای یونانی است).

EUDOXUS OF CNIDUS

ادوکسوز کنیدوس (355-408 پیش از میلاد)  استادی یونانی (شاید یکی از شاگردان افلاطون بوده است) که برای اولین بار این تئوری را مطرح کرد که زمین در مرکز جهان است و اشیای دیگر (ستارگان و سیارات) در فضاهای هندسی دور زمین می گردند. خدمت اصلی او ابداع تصور مدرن شماره های واقعی بود.

FIZEAU, HIPPOLYTE

آرماند هیپولیت لوییس فیزیو (1896-1819) فیزیکدانی فرانسوی که اولین کسی بود که سرعت نور بر روی سطح زمین را اندازه گیری کرد. او سرعت نور را در سال 1849 با استفاده از دستگاهی  که شامل  نور، چرخ دندانه دار و آینه بود، اندازه گیری کرد. او سرعت نور را به وسیله تطبیق سرعت چرخ (فاصله بین چرخ و آینه پنج مایل یا هشت کیلومتر بود) اندازه گیری کرد. بنابراین محاسبه زمانی که نیاز بود تا چرخ طول یک دندانه را طی کند، مساوی بود با زمانی که صرف می شد تا نور از چرخ به آینه برسد و دوباره برگردد. او همچنین سرعت نور را در محیط های دیگر اندازه گیری کرد و فهمید که نور در هوا سریع تر از آب حرکت می کند. فیزیو همچنین پی برد که حرکت یک ستاره طیفش را تحت تأثیر قرار می دهد. او همچنین برای اولین بار در زمینه عکاسی (daguerreotype ) کار کرد.

FOUCAULT, JEAN

جین برنارد لئون فوکالت (1868-1819) فیزیکدانی فرانسوی بود که اولین بار و در سال 1851 استدلال کرد که چگونه یک آونگ می تواند مسیر چرخش زمین را طی کند (آونگ فوکو). او همچنین شیوه چرخشی را ابداع کرد (1852) که نشان داد نور در آب آهسته تر از هوا حرکت می کند (1850) و آینه های تلسکوپ های انعکاسی را بهبود بخشید (1858).

FRAUNHOFER, JOSEPH

فرانهوفرجوزف فرانهوفر (1826-1787)  فیزیکدان آلمانی که اولین بار طیف خورشید را مطالعه کرد (این خطوط تاریک حالا خطوط فرانهوفر نامیده می شوند.) کار او با طیف و همچنین به کارگیری انکسار بنیانی در علم طیف نمایی بود.

 

GALILEI, GALILEO

گالیلهگالیلئو گالیله (1642-1564) ریاضی دان و ستاره شناس و فیزیک دان ایتالیایی، گالیله به خاطر خدمتی که به فیزیک، ستاره شناسی و فلسفه علمی زمانش انجام داد مشهور شده. او پایه گذار علم جدید دانسته می شود. گالیله پی برد که سرعت در اجسامی که سقوط می کنند به وزنشان بستگی ندارد و آزمایش های گسترده ای را با پاندول انجام داد. در سال 1593 دماسنج را ابداع کرد. در 1609 گالیله اولین کسی بود که تلسکوپ را مورد استفاده قرار داد تا با آن آسمان ها را مشاهده کند (بعد از شنیدن درباره تلسکوپ جدیداً اختراع شده توسط هانس لیپرشی). او با تلسکوپ سوراخ هایی را روی ماه پیدا کرد، حلقه های کیوان را کشف کرد (1610) و اولین کسی بود که چهار تا از بزرگ ترین ماه های مشتری را کشف کرد (1610) و گام های ناهید را مشاهده کرد، در مورد لکه های خورشیدی مطالعه کرد و بسیاری از پدیده های مهم دیگر را کشف کرد. گالیلئو به خاطر دیدگاهش درباره کیهان (که براساس تئوری کپرنیک مبنی بر این که خورشید در مرکز است و بقیه سیارات از جمله زمین دور آن می گردند)، به وسیله کلیسای کاتولیک محکوم شد.

GALLE, GOTTFRIED

یوهان گاتفرید گاله (1910-1812) ستاره شناس آلمانی که حلقه نازک کیوان را کشف کرد (در 1838) و در زمینه کشف نپتون (1846) با "دی ارست" همکاری داشت.

GAMOW, GEORGE

جرج گامو (1968-1904) فیزیکدان هسته ای، کیهان شناس و نویسنده ای بود که تئوری انفجار بزرگ را به صورت فرمول بیان کرد (همراه با رالف آلفر در 1948). وی روی تئوری کوانتوم و تکامل ستاره ای و تئوری ژنتیک (پیشنهاد وجود DNA- دی اکسیریبونکلیک اسید در 1954) کار کرد. کتاب های مردم پسند او عبارتند از: آقای تامکینز در سرزمین عجایب، سری داستان های آقای تامکسینز (67-1939)، یک دو سه … ابدی (1947)، آفرینش جهان (1952)، سیاره ای به نام زمین (1963)، ستاره ای به نام خورشید (1964).

GODDARD, ROBERT

رابرت هاچینگز گدارد (1945-1882) فیزیکدان و کاشف آمریکایی که به عنوان پدر موشک شناسی مدرن شناخته می شود. در 1907، گدارد ثابت کرد که راندن یک موشک در خلأ امکان پذیر است. در سال 1914 گدارد حق امتیاز دو اختراع را دریافت کرد. یکی برای موشک های با سوخت مایع و دیگری برای موشک با دو تا سه پایه که سوخت جامد می سوزاند. در 1919 گدارد یک مقاله علمی به نام روشی برای رسیدن به ارتفاع بسیار زیاد نوشت که موشکی در ارتفاع بسیار بالا را توصیف می کرد. بسیاری از از اکتشافات گدارد پایه موشک شناسی جدید شده است.

بعد از سال های زیاد که کوشش های گدارد با شکست مواجه شد و مورد تمسخر عموم قرار گرفت، اولین موشکش را به شکلی موفق در سال 1926 از مزرعه ای در آبرن ماساچوست آمریکا به کار انداخت. این یک موشک ده پایی با سوخت مایع بود. موشکی که نل نامیده شد. این موشک دو و نیم ثانیه پرواز کرد و فاصله 184 پایی را پیمود و به ارتفاع 41 پایی رسید.

گدارد فوراً به راسول نیومکزیکو حرکت کرد، جایی که موشک های با پایه چندگانه را به شکل پخته تری توسعه داد. موشک هایی با باله که آنها را هدایت کند (1932)، یک دستگاه کنترل چرخشی تا موشک را کنترل کند را (1932) و موشک های مافوق صوت (1935). در 1937 گدارد اولین موشک را با موتور قابل چرخش راه اندازی کرد. جمعاً رابرت گدارد 214 اختراع را ثبت کرد.

GREGORY, JAMES

گریگوری جیمزجیمز گریگوری (1675-1638) ریاضیدان اسکاتلندی که اولین تلسکوپ انعکاسی را در 1663 ابداع کرد. او توصیفی از تلسکوپ انعکاسی در 1663 منتشر کرد. وی هرگز واقعاً چنین تلسکوپی که باید آینه بیضی و اشکال هندسی در آن مورد استفاده قرار بگیرد را نساخت.

GUTENBERG, BENO

بنو گوتنبرگ (1960-1889) فیزیک شناس زمین (ژئوفیزیک) آلمانی. در 1913 او به درستی اندازه هسته زمین را تعیین کرد. گوتنبرگ کشف کرد که در زمین منطقه ای در گوشته (منتل بالاتر که حالا منطقه ناپیوستگی یا گسستگی گوتنبرگ نامیده می شود وجود دارد. اویک سری یادداشت را به همراه چارلز ریشتر با عنوان امواج زلزله ای منتشر کرد که بین سال های 1931 تا 1939 منتشر شد و درباره زلزله زمین هم مطالبی را منتشر کرد (1941).

امتیاز به مطلب

ستاره شناسان (1)

حمیده احمدیان راد

ستاره شناس دانشمندی است که درباره ستارگان، سیارات، ستاره های دنباله دار و دیگر اجرام آسمانی مطالعه می کند. در این مطلب تعدادی از ستاره شناسان برجسته و دانشمندان دیگری که نقش بزرگی در پیشبرد دانش ما درباره جهان داشته اند را معرفی می کنیم. چنان که می بینید نام یک دانشمند ایرانی هم در میان آنها به چشم می خورد.

ADAMS, JOHN C جان سی. آدامز

جان کوچ آدامز (1892-1819) ستاره شناس و ریاضیدان انگلیسی بود. او در 24 سالگی وجود سیاره نپتون را پیش بینی کرد ("لو وریر" هم دانشمند دیگری بود که به طور مستقل وجود نپتون را پیش گویی کرد).

AIRY, GEORGE جرج آیری

سر جرج بیدل آیری (1892-1801) بین سال های 1835 تا 1881مدیر گرینویچ، رصدخانه سلطنتی انگلیس بود. آیری یک دستگاه نقشه برداری دقیق در گرینویچ انگلیس نصب کرد که برای مشخص کردن درجه صفر نصف النهار زمین (طول جغرافیایی صفر درجه) مورد استفاده قرار می گرفت. یک حفره واقع در حدود پنج درجه جنوب استوای مریخ و روی آنچه نصف النهار نخستین مریخ تعریف شده به نام آیری است. یک حفره روی ماه هم به نام او است (عرض جغرافیایی 18.1 درجه، طول جغرافیایی 354.3 درجه، قطر 36 کیلومتر).

ارسطو

ارسطوارسطو (322-384 قبل از میلاد) فیلسوف یونانی بود که درباره ستاره شناسی نظریه پردازی کرد و برای این کار تنها از حدس و گمان فلسفی استفاده کرد (او هیچ مشاهده علمی ای انجام نداد). ارسطو باور داشت که جهان که اطراف زمین تمرکز یافته، کروی، محدود و پایان پذیر است. ارسطو مثل بسیاری از افراد دوره خودش، باور داشت که دایره شکل کاملی است. بنابراین جهان باید کروی شکل باشد و همه مدارها در آن هم باید گرد باشند. او همچنین باور داشت که اجرام آسمانی از "اتر" ترکیب شده اند (علاوه بر چهار عنصر پایه ای دیگر که در آن زمان به آن باور داشتند. یعنی خاک، هوا، آتش و آب). عقاید ارسطو از سوی کلیسا پذیرفته شد و برای بیش از هزار سال تا زمان گالیله در بوته آزمایش قرار نگرفت. گالیله کسی بود که موقعی که آزمایش هایش نشان داد ارسطو اشتباه می کرده مرتد و از دین برگشته نام گرفت و به خاطر جرم محکوم شد. (برای کسب اطلاعات بیشتر درباره نظریه های تأثیرگذار در علم ستاره شناسی اینجا را کلیک کنید).

D'ARREST, H.L اچ.ال دارست

هنریش لوییس دارست (1875-1822) ستاره شناس اهل دانمارک و همکار گاله درکشف سیاره نپتون (در 1846) بود.

BARNARD, E. E ای ای برنارد

BARNARDادوارد امرسون برنارد (1923-1857) ستاره شناس آمریکایی بود که ستاره برنارد (دومین سیستم ستاره ای نزدیک به ما) را در سال 1916 و نیز 16 ستاره دنباله دار و یک ماه مشتری به نام "آمالته آ یک" را در سال 1892 کشف کرد.

BAYER, JOHANNES  یوهان بایر

یوهان بایر (1917-1564) ستاره شناس آلمانی اولین کسی بود که ستارگان را با نسبت دادن آنها به صورت های فلکی و دادن حروف یونانی (آلفا، بتا، گاما، دلتا وغیره) به آنها نامگذاری کرد.

BEG, ULUGH الوغ بگ

الوغ بیگ (1449-1359) ستاره شناس پارسی که 1012 ستاره را طبقه بندی کرد و مشاهداتش از ماه و سیارات را جزء به جزء بیان کرد. او همچنین شیب صفحه دایره البروج را تعیین کرد.

BELL, JOCELYN

سوزان جاکلین بل برنل (-1943) ستاره شناسی است که وجود تپ اختر (pulsar) را در سال 1967 موقعی که دانشجوی تازه فارغ التحصیل شده دانشگاه کمبریج بود، کشف کرد. تپ اختر یک ستاره نوترونی به سرعت در حال چرخش است که انرژی را از تکانش (پالس) هایش بیرون می دهد. استاد راهنمای بل (آنتونی هویش) یک بخش از جایزه نوبل را به او اهدا کرد ولی وی بی اعتنایی کرد. در آن موقع هیچ کس هیچ ایده ای درباره این که این اشیای غیرمعمول چه بودند نداشت. بنابراین نام مردان سبز کوچک به آنها داده بودند (LGM). به زودی توماس گلد حدس زد که تپ اخترها، ستاره های نوترونی به سرعت در حال چرخش، بقایای ابرنواخترها، هستند.

BESSEL, FRIEDRICH

فردریش ویلهم بسل (1846-1784) ستاره شناس و ریاضی دان آلمانی بود که حدود 50000 ستاره را طبقه بندی کرد و از طریق ریاضی وجود یک سیاره را فراتر از اورانوس پیش بینی کرد (1840). او اولین کسی بود که جنبش یک ستاره (به نام 61 سیگنی) را بر اساس زاویه اختلاف دید تشخیص داد. وی اولین کسی است که فاصله زمین تا ستاره را محاسبه کرد (مشاهده 61 سیگنی و این که 10.3 سال نوری از زمین فاصله دارد). وی فهمید که ستارگان تاریکی وجود دارند. وی عملیات ریاضیاتی مشهور بسل را ابداع کرد و بسیاری خدمات دیگر را به علم انجام داد.

BOND, WILLIAM. C

ویلیام کرنچ باند (1859-1789) ستاره شناسی آمریکایی بود. وی به همراه "ویلیام لاسل"، ماه کیوان (زحل) یعنی "هیپریون" را در سال 1848 کشف کرد. او اولین مدیر رصدخانه کالج هاروارد بود.

BRAHE, TYCHO

تیکو براهه (1601-1546)

دیاگرام براههستاره شناس دانمارکی که مشاهدات ستاره شناسی مربوط به مریخ را در ربع آخر قرن 16 انجام داد. وی محاسباتی مفصل و اساسی از مدارهای سیارات را انجام داد. کار او (بدون تلسکوپ انجام شد) پایه قانون حرکت سیاره ای "یوهان کپلر"  شد.

او قبل از مرگش برای چند سال با کپلر کار کرد. کپلر کار مدیریتی او را تصحیح می کرد. او همچنین در سال 1572 ستاره جدیدی را در صورت فلکی ذات الکرسی یا کاسیوپیا (Cassiopeia) مشاهده کرد (که در واقع یک "اختر" بود). او یک ستاره دنباله دار را در سال 1577 مشاهده کرد و پی برد که این شیء در جو نیست اما در فضا هست. اگرچه به اشتباه باور داشت که زمین در مرکز جهان است و این که خورشید و ستارگان به دور زمین می گردند، اما  بخشی از تئوری کپرنیکی را قبول داشت که بر اساس آن سیارات دیگر به دور خورشید می گردند. او یک بینی ساخته شده از طلا داشت چون بیشتر بینی واقعی اش را به خاطر دوئل درباره ریاضیات از دست داده بود! براهه در سال 1566 بینی اش را در یک دوئل با همکلاسی اش که یک اشراف زاده بود از دست داد. دوئل در مورد این بود که ریاضیات چه کسی بهتر است. او در سال 1601 مرد. نه از ترکیدن مثانه آن طور که عوام می گویند بلکه از میزان بالای جیوه در خونش مرد (که احتمالاً به عنوان دارو بعد از بیماریش مصرف می کرده).

BRUNO, GIORDANO

جیوردانو (فیلیپو) برونو (1600-1548) شاعر، فیلسوف و کشیش ایتالیایی بود که عقاید کپرنیک را مثل عقاید خودش گسترش داد. او عقیده داشت که دنیاهای بی پایان در این جهان وجود دارند و این که ستارگان خورشیدهای دیگری هستند. او به جرم ارتداد سوزانده شد.

CALLIPUS

کلیپوس سیزیکوس (300-370 پیش از میلاد) دانشمندی از یونان قدیم که طول فصل ها را به دقت اندازه گیری کرد. کلیپوس تقویم یونانی را بهبود بخشید. ماه قمری را با ماه شمسی با ابداع یک تلفیق زمانی به نام چرخه کلیپیک تطبیق داد (این بهبودی در چرخه متونیک انجام گرفت که 6939.6 روز یا 19 سال خورشیدی یا 235 ماه قمری بود). او همچنین چیزهای نادرستی به تئوری حرکت های سیارات اضافه کرد. چنان که با اضافه کردن هفت کره بیشتر به سیستم اودوکسوس (Eudoxan system)، تعداد کره ها را بیشتر کرد.

CANNON, ANNIE. J

آنی جامپ کنون (1941-1863)  ستاره شناسی آمریکایی بود که 225300 ستاره را درفهرست HD (هنری دراپر) فهرست بندی کرد. هر ستاره به وسیله طیف ستاره ایش طبقه بندی می شود. "کنون" و "ادوارد سی پیکرینگ" (مدیر رصد خانه هاروارد) فهرست HD (نه جلدی) را از 1918 تا 1924 منتشر کردند. فهرست بعداً به وسیله کنون و مارگارت دبلیو مایال در سال 1949 گسترش یافت.

CASSINI, G. D

کاسینیجیووانی دومنیکو کاسینی (1712-1625) ستاره شناس متولد ایتالیا که بعداً شهروند فرانسه شد. او چهار تا از ماه های کیوان (تتیس، دیون، ره آ و یاپتوس) را کشف کرد و یک شیوه تقسیم در حلقه های کیوان (زحل) (به نام شکاف کاسینی) راپایه گذاری کرد.

 

 

 

CAVENDISH, HENRY

کاوندیشهنری کاوندیش (1810-1731) شیمیدان و فیزیکدان انگلیسی بود. کاوندیش کشف کرد که گاز هیدروژن ماده ای متفاوت از هوای معمولی است (که اجزایش را تجزیه و تحلیل کرد)، او ترکیب آب را توصیف کرد (هیدروژن واکسیژن) و کشف های مهم دیگری نیز انجام داد. کاوندیش اولین کسی بود که عدد ثابت جاذبه نیوتن را تعیین کرد و دقیقاً جرم و تراکم زمین را اندازه گیری کرد.

 

CELSIUS, ANDERS

سلسیوسآندرس سلسیوس (1744-1701) پروفسور ستاره شناسی سوئدی که دماسنج سلسیوس را ابداع کرد. او همچنین به منظور اندازه گیری طول یک درجه، در امتداد یک نصف النهار نزدیک به قطب، با یک گروه اعزامی، سفر پر مخاطره ای به شمال و به دور سوئد انجام داد تا بعداً آن را با اندازه گیری های مشابهی که در قطب جنوب انجام شده بود مقایسه کند. این اندازه گیری تأیید کرد که شکل زمین بیضی است که در قطب ها مسطح شده. او همچنین 300 ستاره را فهرست بندی کرد. سلسیوس با دستیارش "اولاف هیورتر"، پایه مغناطیس برای بوها یا محیط های نامریی را کشف کرد.

CHAMBERLAIN, THOMAS C

توماس کرادر چمبرلین (1928-1843) زمین شناس و معلمی آمریکایی بود که فرضیه ای درباره تشکیل منظومه شمسی را پیشنهاد داد. در این تئوری یک ستاره که گمان می رود از نزدیک خورشید عبور کرده باشد، ماده را از خورشید دور می کند. بعداً این ماده به هم فشرده می شود به جرم های بزرگ تر تبدیل می شود و سیارات را تشکیل می دهد.

CHANDRASEKHAR, S

سابرحمانیان چاندراشکار (متولد لاهور هند در 1910 و مرگ در شیکاگوی آمریکا در 1995) فیزیکدان و ستاره شناسی هندی که فیزیک ستاره ای، تکامل آنها و سیاهچاله ها را مطالعه کرد. چاندراشکار در بین کارهای دیگری که انجام داده بیشتر برای ارایه تئوری درباره ستارگان کوتوله سفید مشهور شده است. نظریه های او دلایل فیزیکی پشت ایجاد کوتوله های سفید، ستاره های نوترونی و دیگر اجرام متراکم را توضیح می دهد. او پی برد که سرنوشت ستارگان در حال مرگ به جرمشان بستگی دارد و بالای یک نقطه مشخص (1.4 برابر جرم خورشید که حالا به عنوان حدود چاندراشکار شناخته می شود) یک ستاره به درهم ریزی بسیار شدید تن می دهد و هرچند نه به سادگی به کوتوله سفید تبدیل می شود. او در سال 1983 جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد. رصدخانه اشعه ایکس در حال گردش به دور زمین چاندرا به افتخار چاندراشکار نامگذاری شده.

CHARLIER, CARL V. L

گودال charlierکارل ویلهم لودویک چرلیر (1932-1862) ستاره شناسی سوئدی بود که مکانیک های کیهانی، درجه بندی فوتومتری از روی عکس و تئوری لنزها را مطالعه کرد. چرلیر همچنین بر آمارها شامل تئوری انحرافات کار کرد. او توزیع و حرکت ستارگان را مطالعه کرد. چرلیر نشان داد که ستارگان داغ تر و توده های کهکشانی، سیستم های مسطحی را شکل داده اند. وی همچنین بحث کرد که جهان جرم نامحدودی دارد و تراکم ماده هنگامی که به سوی فضای دورتر می رود به صفر نزدیک می شود. (جواب معمای البر). یک حفره با پهنای 100 کیلومتر بر روی مریخ به نام چرلیر نامگذاری شده.

COPERNICUS, NICOLAUS

نیکلا کپرنیکنیکولا کپرنیک (1543-1473) ستاره شناس آماتور لهستانی بود که  سیستم انقلابی کپرنیکی را عرضه کرد. این سیستم مدلی از منظومه شمسی است و بر اساس آن زمین و دیگر سیارات اطراف خورشید می گردند (تئوری خورشید مرکزی). این تئوری در آن زمان بسیار بحث انگیز بود. چون عقاید او سیستم کهنه بطلمیوسی را از سکه انداخت و مقابل مدل رایج بطلمیوسی که می گفت زمین مرکز جهان است و همه اشیاء شامل خورشید به دور آن می گردند، قد علم کرد. مدل بطلمیوسی برای 1000 سال یعنی تا زمانی که کپرنیک مدلش را پیشنهاد داد به طور گسترده ای مورد قبول بود. (باید این نکته را هم ذکر کرد که ایده خورشید مرکزی اولین بار به وسیله اریستارکوس ساموس در قرن سوم پیش از میلاد مطرح شده بود. واقعیتی که کپرنیک نیز به آن رسید اما مدتی طولانی به وسیله همدوره هایش انکار شد. کار اصلی او به نام درباره انقلاب های مداری کرات آسمانی  در سال 1543 منتشر شد.

امتیاز به مطلب

مهم ترین وقایع مربوط به عصر صفویه تا قاجار

حمیده احمدیان راد

880-903 شمسی (1524-1501 میلادی)-شاه اسماعیل اول کل ایران را بعد از حدود نه قرن تسلط خارجی و پاره پاره بودن، تحت یک رهبری واحد ایرانی درآورد. او به عنوان یک شیعه، مذهب شیعی را مذهب رسمی کشور قرار داد و مذهب بیشتر ساکنان ایران و برخی از مناطق تحت کنترل اطراف را از مذهب سنی به شیعه تغییر داد. مذهب شیعه برای ایرانیان وسیله ای شد تا خود را از بقیه جهان اسلام به ویژه از عثمانی های سنی مذهب متمایز کنند. برای این که تداوم مذهب شیعه به عنوان مذهب رسمی تضمین شود، پادشاهان صفوی معمولاً از روحانیت شیعه حمایت می کردند.

966-1008 شمسی (1629-1587 میلادی)-دوره پادشاهی شاه عباس کبیر نقطه اوج سلسله صفویه بود. او ارتشی منظم پی ریزی کرد و عثمانی ها را شکست داد. در سال 977 شمسی (1598 میلادی)، او اصفهان را پایتختش کرد. او حامی هنرها بخصوص هنر معماری بود و اصفهان را با تعدادی از بهترین بناهای اسلامی جهان زینت داد. شاه عباس شماری مسجد، مدرسه، پل و یک بازار اصلی ساخت. در طول دوره پادشاهی او، صنعتگران و هنرمندان ایرانی در به وجود آوردن ابریشم های عالی، لباس ها، فلزکاری، مینیاتور، فرش بافی، خوشنویسی و چینی آلات پیشرفت زیادی کردند.

شاه عباس کبیر

شاه عباس بزرگ

880-1101 شمسی (1722-1501 میلادی)-دو رقیب مسلمان معاصر سلسله صفویه، یعنی عثمانی ها در آناتولی (در ترکیه امروزی) و موگال ها در هند، برای هنرها و ادبیاتشان به شعرا و هنرمندان ایرانی وابسته بودند. زبان فارسی، زبان منتخب و برگزیده در دربارهای این دو کشور بود. شاهد این مدعا این است که متن اشعار و نقاشی های مینیاتور آنها منحصراً به زبان فارسی نوشته می شد. نفوذ زبان فارسی به ویژه در هند مشهودتر بود. جایی که زبان فارسی در آن، زبان اداری و فرهنگی محسوب می شد. این نفوذ تا زمانی که هند مستعمره انگلیس شد، ادامه یافت. معمار اصلی تاج محل یک ایرانی به نام «استاد اسد» بود و سبک معماری این بنا به میزان قابل توجهی تحت تأثیر طرح های ایرانی قرار دارد.

1101 شمسی (1722 میلادی)- محمد خان، یک رییس ایل افغان و یک خراجگزار صفویه ها به ایران حمله کرد و اصفهان را بدون مقاومتی تسخیر کرد. به این ترتیب به حکومت سلسله صفویه پایان داد.

نادر شاه افشار

نادرشاه افشار

1108-1126 شمسی (1747-1729 میلادی)- نادرشاه، یک افسر تحت امر صفویه ها، توانست افغان ها را از ایران بیرون کند و دوباره کشور را متحد کند. او یک استراتژیست نظامی برجسته بود که عثمانی ها، روس ها، هندی ها و ایل های محلی را شکست داد. او در یورشی که در زمان موگال ها به هند انجام داد، دو تا از بزرگ ترین الماس های جهان یعنی دریای نور (حالا در ایران است) و کوه نور (در حال حاضر بخشی از جواهرات سلطنتی بریتانیا است) را به چنگ آورد. سرانجام نادر شاه به طور فزاینده ای دچار پارانویید شد و به وسیله نگهبانانش به قتل رسید. بعد از مرگش، ماشین نظامی عظیمش از هم پاشید.

کریم خان زند

کریم خان زند

1126-1158 شمسی (1779-1747 میلادی)-کریم خان زند کنترل بخش های جنوبی و مرکزی ایران را در دست گرفت. او حاکم دلسوزی بود که از پذیرفتن عنوان پادشاهی خودداری کرد و خود را وکیل الرعایا (نماینده مردم) نامید. او به طور گسترده ای با ایل رقیبش، قاجار، درگیر شد. بعد از مرگ کریم خان در سال1158 شمسی (1779 میلادی)، آقا محمد خان قاجار به تدریج زندیه ها را مغلوب کرد و سلسله قاجار را پایه گذاری کرد.

امتیاز به مطلب

مهم ترین پرسش های بشر که تاکنون بی جواب مانده اند

مهم ترین پرسش های بشر که تاکنون بی جواب مانده اند

نشریه لایو ساینس پس از دو سال تحقیق و پرسش از دانشمندان مختلف، ده تا از مهم ترین پرسش هایی که بشر هنوز برای آنها جوابی پیدا نکرده است را مطرح کرده است. این پرسش ها عبارتند از:

عامل تکامل چیست؟ بارها تکرار شده است که عامل شکل گیری تکامل، انتخاب طبیعی است. اما آیا تکامل تنها تحت تأثیر انتخاب طبیعی قرار دارد یا عوامل دیگری نیز در شکل گیری آن دخالت دارند؟

به گفته ماسیمو پیگلیوجی از بخش اکولوژی و تکامل دانشگاه استونی بروک در نیویورک، این پرسش یکی از مهم ترین رازهای کنونی علم به شمار می رود.

 

در درون یک زلزله چه رخ می دهد؟ در ابتدا قرارگیری چنین پرسشی در فهرست رازهای علمی جهان اندکی دور از ذهن به نظر می رسد. اما واقعیت این است که انسان هنوز اطلاعات دقیقی از آن چه در اعماق سیاره زادگاهش در حال وقوع است، ندارد. متخصصان می توانند با دقتی بالا مکان آغاز زلزله و نوع گسلی که در آغاز زلزله شرکت داشته است را تعیین کنند. حتی امکان پیش بینی مدت پس لرزه ها نیز وجود دارد. اما تاکنون دقیقاً مشخص نشده که در هنگام زلزله چه اتفاقی رخ می دهد.

تام هیتون استاد زمین شناسی دانشگاه کلتک معتقد است لغزش اصطکاکی در هنگام وقوع زلزله، یکی از اصلی ترین موضوعات علوم زمینی و یکی از بزرگ ترین رازها در اصول فیزیکی زلزله است.

 

من کیستم؟ به گفته جوزف دیلاکس عصب شناس دانشگاه نیویورک در حالی که انسان بر این باور است که عنصری مستقل است، اما درواقع این گونه نیست. بلکه تمام اعمال انسان تحت تأثیر فرایندی ناخودآگاه و محیطی قرار دارد. درک چگونگی تصمیم گیری هشیارانه، داشتن ذهنی مستقل و شخصی، روح و … از موضوعاتی هستند که انسان چند دهه نیاز دارد تا به پاسخ آنها برسد».

 

چگونه زندگی بر روی زمین شکل گرفته است؟ شواهد اولیه نشان می دهد که سابقه حیات اولین میکروب ها بر  روی کره زمین به بیش از سه میلیارد سال پیش باز می گردد. ولی هیچ کس از چگونگی آغاز حیات میکروب ها و به عبارتی آغاز حیات بر روی زمین آگاه نیست. ایده های مختلفی درباره این که حیات میکروب ها چگونه آغاز شده وجود دارد. به عنوان مثال به وجود آمدن واکنش های شیمیایی زنجیره ای در بستر دریاها از جمله این ایده ها است. دیانا نورتآپ از بیولوژیست های دانشگاه نیومکزیکو می گوید که تئوری های زیادی درباره منشأ حیات ارایه شده است که اثبات و یا رد آنها کاری بسیار سخت و پیچیده خواهد بود.

 

مغز انسان چگونه عمل می کند؟ نمی توان انکار کرد که انسان نسبت به دهه های گذشته اطلاعات بسیار بیشتری از عملکرد مغز به دست آورده است. اما با وجود میلیاردها نورون عصبی و هزاران اتصالی که هر یک از آنها دارند، نمی توان گفت که انسان درباره عملکرد مغز به قطعیت رسیده است.

اسکات هیوتل از مرکز علوم عصب شناختی دانشگاه داک در این باره می گوید: «انسان فکر می کند که مغز را به طور کامل درک کرده است یا دست کم هر فردی با توجه به تجربیاتی که داشته فکر می کند مغز خود را درک کرده است. اما تجربیات شخصی هر انسان، راهنمای بسیار ضعیفی برای کشف عملکرد کامل کل مغز است. پرسش های زیادی از جمله درباره چگونگی مطالعه، چگونگی تشکیل شبکه های نورونی، چگونگی یادگیری، نحوه به خاطر سپردن، نحوه عشق ورزیدن، شنیدن، حرکت کردن و یا به طورکلی هر عمل دیگری در ارتباط با مغز انسان بی پاسخ باقی مانده است. درصورتی که انسان بتواند مغز را درک کند، خواهد توانست تمامی ظرفیت ها و محدودیت های فکری، احساسی، استدلالی، عشق و تمامی جنبه های حیات را درک کند.

 

بقیه جهان کجاست؟ تمامی گونه های ماده و انرژی که تاکنون در جهان یافته شده اند، تنها چهار درصد از کل ماده و انرژی واقعی و موجود جهان را تشکیل می دهند. این میزان با هیچ برابری می کند. 96 درصد باقی مانده همچنان ناشناخته اند و دانشمندان برای یافتن آنها به دورترین نقاط فضا و عمیق ترین نقاط زمین روی آورده اند. آنها به این بخش، بخش تاریک جهان می گویند.

 

عامل جاذبه زمین چیست؟ شاید بسیاری تصور می کنند که جاذبه زمین کاملاً درک شده و هیچ نکته مرموزی درباره آن وجود ندارد. چراکه نیوتن جاذبه زمین را مدت ها پیش کشف کرده است. درحالی که چنین نیست. نیروی گرانش یکی از ضعیف ترین نیروهایی است که تا کنون در جهان شناسایی شده و در حالت استاندارد فیزیکی هیچ توضیحی برای چگونگی عملکرد آن وجود ندارد. نظریه پردازانی معتقدند که شاید این نیرو از ذرات بی حجم و کوچکی به نام گراویتون ها که در میدان های گرانشی جریان دارند، ناشی می شود.

مارک جکسون، یکی از نظریه پردازان علم فیزیک در لابراتوار فرمی در ایلینویز معتقد است که گرانش با آنچه در حالت استاندارد فیزیک توضیح داده می شود، کاملاً متفاوت است. زمانی که درباره تعاملات کوچک گرانشی محاسباتی انجام می گیرد، جواب های غیر عقلانی ای به دست می آید و می توان گفت علم ریاضی در توضیح این مسائل کاملاً ناتوان است.

 

آیا نظریه ای برای توضیح همه چیز وجود دارد؟ فیزیکدانان مدل های استاندارد خوبی در دسترسشان است. آنها براساس این مدل ها جهان هستی را به صورت ذراتی ترسیم می کنند تا به این وسیله بتوانند کوچک ترین جرم و ماده موجود در جهان را از مغناطیس گرفته تا اتم توضیح دهند. مدل های استاندارد فیزیکی، ذرات را نقاطی بسیار خرد می پندارند که اکثر آنها حامل نیروهای بنیانی ای هستند. دو مشکل بزرگی که این مدل ها به وجود می آورند، ناتوانی در توضیح گرانش و نامفهوم شدن در هنگام توضیح نیروهای بزرگ است. درصورتی که نظریه ای با توانایی توضیح انرژی های خارق العاده اولیه جهان به وجود آید -که بسیاری ارایه چنین نظریه ای را غیر ممکن می دانند- می توان گفت تئوری جهانی فیزیک به واقعیت پیوسته است.

 

آیا حیات بیگانگان واقعیت دارد؟ حیات همه جا، حداقل در سیاره زمین حضور دارد. در این صورت بسط دادن آن به کل جهان امری منطقی به نظر می رسد. با این حال مطالعات انجام گرفته و نمونه های به دست آمده تنها در محدوده زمین بوده است. انسان اکنون می داند که عناصر حیات به صورت وسیعی پراکنده شده است و منظومه هایی مشابه منظومه شمسی که کره زمین در آن قرار دارد، وجود دارد.

جیل تارتر مدیر مرکز تحقیقات SETI در کالیفرنیا معتقد است انسان مملو از تخیلات است، پس دست کم می تواند تصور کند که موجود زنده دیگری دور از چشم او وجود دارد.

 

جهان چگونه آغاز شد؟ این پرسش، مهم ترین، اصلی ترین، مبهم ترین و قدیمی ترین پرسش بی پاسخ برای انسان ها است که تمامی اسرار دیگر جهان را تحت الشعاع خود قرار داده است. براساس برخی نظریه ها جهان در حدود 13.7 میلیارد سال پیش و پس از پدیده ای به نام انفجار بزرگ آغاز شده است. پس از این انفجار همه چیز در مدت کوتاهی شکل گرفته و در کمتر از یک چشم به هم زدن تحت تأثیر پدیده ای به نام تورم کیهانی، ابعاد کیهانی به خود گرفته است. تئوری تورم کیهانی از ایده های بسیار قدرتمندی است که تا کنون امکان اثبات و بررسی نحوه شکل گیری آن به وجود نیامده است. تا زمانی که چنین پرسشی برای بشر بی پاسخ بماند، هیچ پرسش دیگری مجالی برای مطرح شدن و کشف شدن پیدا نخواهد کرد.

اصل این خبر از خبرگزاری مهر برداشته شده و با تغییراتی ارایه شده است.

امتیاز به مطلب

چرا مطالعه اقیانوس ها سخت تر از مطالعه فضا است

حمیده احمدیان راد

اقیانوسمطلبی که می خوانید ترجمه مصاحبه ای با ژن فلدمن است که 25 سال است درباره اقیانوس ها مطالعه می کند. او اقیانوس ها را بیشتر با نگاه کردن به تصاویر ماهواره ای مطالعه می کند. فلدمن می گوید که ما حالا چیزهای زیادی درباره اقیانوس ها می دانیم. اما در عین حال هم می گوید که نسبت به دانسته هایمان چیزهای خیلی بیشتری وجود دارد که باید درباره اقیانوس ها یاد بگیریم.

چرا مطالعه درباره اقیانوس ها مهم است؟

زندگی بر روی خشکی در یک لایه باریک وجود دارد. لایه از چند پا (چند متر) زیر سطح خاک شروع می شود و به نوک درختان ختم می شود. اما در اقیانوس زندگی در همه جا یافت می شود. از عمق خیلی زیاد تا سطح اقیانوس. عمیق ترین بخش اقیانوس بیش از هفت مایل (تقریباً 11 کیلومتر) است. اقیانوس ها نسبت به خشکی یا هوا حیات بیشتری در خود دارند.

ما چه قدر درباره اقیانوس ها می دانیم؟

ما امروز حتی در مقایسه با 30-40 سال پیش چیزهای خیلی زیادی درباره اقیانوس ها می دانیم.

در گذشته نشستن در داخل یک قایق و رفتن به اقیانوس، یکی از چند راه مطالعه اقیانوس ها بود. از داخل قایق ما می توانستیم توری را به میان آب بیندازیم و ببینیم که چه به دست می آوریم. یا می توانستیم بطری هایی را به آب بیندازیم و سپس آنها را بالا بکشیم و ببینیم چه در داخل آن است. در آن زمان ماهواره ای برای دیدن اقیانوس وجود نداشت.

ولی حالا راه های زیادی برای مطالعه اقیانوس داریم. ماهواره ها از فضا اقیانوس را تماشا می کنند. اجسام شناور چیزهایی مثل دما و مقدار شوری آب را اندازه گیری می کنند. با این حال هنوز هم ما خیلی کم درباره اقیانوس ها می دانیم.

چرا ما چیزهای زیادی درباره اقیانوس ها نمی دانیم؟

اقیانوس واقعاً مکان سختی برای کار کردن و مطالعه است. در بسیاری موارد، ساده تر است تا شخصی را به فضا بفرستیم تا این که به کف اقیانوس بفرستیم. اقیانوس تاریک و سرد است. در فضا شما می توانید همه چیز را ببینید. اما در بخش های عمیق اقیانوس، شما خیلی نمی توانید ببینید. نور همراه شما نمی تواند مسافت های خیلی دور را روشن کند.

ماهواره ها امکان بزرگی به ما می دهند تا مسافت بزرگی از سطح اقیانوس را ببینیم. ما می توانیم دمای اقیانوس را اندازه گیری کنیم. می توانیم رنگ اقیانوس را اندازه بگیریم. می توانیم بادها، موج ها و ارتفاع دریا را اندازه گیری کنیم. اما آن چه که در مقایسه با فضا نمی توانیم انجام دهیم نگاه کردن به عمق داخلی اقیانوس است.

چه توصیه ای به دانش آموزان دارید؟

هیچ وقت پرسیدن را کنار نگذارند. هنوز چیزهای زیادی درباره این سیاره است که ما باید بدانیم. علم مثل حل کردن جدول است. واقعاً کوشش در جهت فهمیدن این که که چیزها چگونه کار می کنند و با هم جور می شوند جالب است. انجام این کار تنها راه برای مراقبت از سیاره مان است.

منبع: http://www.nasa.gov/audience/forstudents/k-4/stories/oceans-the-great-unknown-k4.html

امتیاز به مطلب

چگونه از صنایع دستیمان مقابل کپی برداری محافظت کنیم؟

محمدرضا کریمی

صنایع دستیوقتی دختر جوان کوله پشتیش را روی میز می گذارد همه از نقش های زیبای ایرانی آن به وجد می آیند. اما با دیدن کیفیت کیف این شک در آنها به وجود می آید که کوله پشتی نباید به وسیله هنرمندان ایرانی تولید شده باشد. دقایقی بعد با زیر و زبر کردن کیف و فهمیدن این که کوله پشتی چینی است هیاهوی استقبال کنندگان تبدیل به سکوت می شود.

کالاهای کپی چینی، پاکستانی، هندی و … جای فرش‌ها، پارچه‌های ترمه و زربافت ایرانی را گرفته و در همه جا از جمله خود بازارهای سنتی ایرانی به وفور یافت می شود. حتی به قولی در خود بازار زنجان و با وجود چاقوی زنجانی، چاقوی چینی به فروش می رسد. صنایع دستی کپی شده هرچند تلاش شده باشد خوب کپی شوند، ولی در نهایت کیفیت هنری و مواد اولیه صنایع دستی ایرانی را ندارند و تنها کپی بدون اصالتی از طرح های صنایع دستی ما هستند. در این شرایط هنرمندان ایرانی ای که می کوشند با کار زیاد، اثر هنری بااصالتی ارایه دهند غالباً در رقابت با کالاهای کپی کم می آورند و در بازاریابی و فروش کالایشان با مشکل مواجه می شوند.

امتیاز به مطلب

روبات فضایی چیست؟

حمیده احمدیان راد

آیا می دانید چرا روبات ها به کار ارسال به فضا می آیند؟

روبات ها ماشین هستند. آنها قادرند بعضی از کارهایی را انجام دهند که انسان ها می توانند آنها را انجام دهند. همچنین آنها می توانند بعضی از کارهایی را انجام دهند که انسان ها نمی توانند از پس انجام دادن آنها برآیند.

ربات ها نمی توانند چیزی بخورند یا بنوشند و آنها نمی توانند تنهایی را بفهمند.

روبات ها می توانند یک کار تکراری را بارها و بارها دقیقاً به همان شکل بار اول انجام دهند. آنها حوصله شان سر نمی رود. خسته نمی شوند و بهتر از همه این که می توانند کارهایی را انجام دهند که انجام آنها برای ما خیلی خطرناک است.

یک روو کوچک

ناسا روبات ها را به سیاره های دیگر می فرستد تا درباره آنها مطالعه کند

حالا چرا سازمان های فضایی از روبات ها استفاده می کنند؟ آنها روبات ها را به سفرهای طولانی مدت می فرستند. آنها را به جاهایی می فرستند که هوایی برای تنفس وجود ندارد. همچنین آنها را به جاهایی می فرستند که بشر نمی تواند به آنها برود و یا تاکنون نتوانسته به آنها برود.

در زیر شما شرحی از چند تا از روبوت های ناسا را می بینید. بعضی از آنها تا حالا هم مورد استفاده قرار می گیرند و برخی از آنها شاید همین حالا در حال کار باشند.

ربات فضانورد

ناسا از روبات هایی مانند روبونات Robonaut به منظور انجام پیاده روی های فضایی استفاده  می کند. تصویر از ناسا

روبونات خیلی شبیه به انسان به نظر می رسد. این ربات سر، دست و بالاتنه دارد. روبونات به خارج از ایستگاه فضایی بین المللی می رود. این ربات ممکن است در پیاده روی های فضایی با فضانوردان همکاری کند. همچنین می تواند به جاهایی برود که برای انسان امن نیست. روبونات به حرکت دادن و انتقال اشیا به داخل و خارج شاتل فضایی کمک می کند همچنین می تواند فضانوردی که در حال کار در فضا است را حفظ کند.

مریخ پیماها روبات هستند. آنها روی خشکی حرکت می کنند. سه مریخ نورد ناسا روی مریخ هستند. دو تا از آنها هنوز هم در حال کارند.

استارداست اولین روباتی بود که به یک ستاره دنباله دار فرستاده شد. این روبات ذراتی از این ستاره دنباله دار را در سال 2006 به زمین آورد.

در گذشته، روبات ها به کاوش های ناسا کمک کرده اند. امروز هم آنها برای ناسا مهم هستند. در آینده هم انسان با استفاده از ربات ها به ماه خواهد رفت و به مریخ و فراتر از آن سفر خواهد کرد.
 
منبع: http://www.nasa.gov/audience/forstudents/k-4/stories/ames-robot-storybook-text.html
امتیاز به مطلب

آن چه مدارس باید درباره استفاده صحیح از اینترنت آموزش دهند

محمدرضا کریمی

اینترنتقرن ۲۱ به سمتى مى رود که بیشتر مشاغل به دانش و مهارت هاى رایانه اى نیاز خواهند داشت. اتصال مدارس به شبکه اینترنت این امکان را به وجود مى آورد تا کودکان و نوجوانان ما با چنین مهارت هایى آشنا شوند. هنگامى که آنها کاربردهاى صحیح رایانه و اینترنت را بیاموزند به خودى خود به تصحیح فرهنگ استفاده از اینترنت کمک خواهند کرد.

در صورتى که مدارس از این امکان به خوبى استفاده کنند، رایانه و اینترنت در نحوه تدریس و ارزشیابى تأثیر مى گذارد و برنامه هاى درسى تا حدودى تغییر مى کند. به این ترتیب دانش آموزان یاد مى گیرند انبوهى از اطلاعات را پردازش کنند و از این اطلاعات براى یادگیرى بیشتر درس ها بهره ببرند. دانش آموزان با استفاده از اینترنت مى توانند با منابع علمى، معلمان و بچه هاى مدارس دیگر ارتباط برقرار کنند. به این ترتیب به تدریج مدارس از حالت معلم محورى و کتاب محورى خارج خواهد شد. چون معلمان مى توانند به جاى این که تلاش کنند خودشان پاسخ پرسش هاى دانش آموزان را پیدا کنند، از آنها بخواهند خودشان پاسخ پرسش هایشان را در اینترنت پیدا کنند و براى بقیه بچه ها بازگو کنند. بچه ها مى آموزند که چه اطلاعاتى در اینترنت موثق است و یاد مى گیرند که تحت تأثیر تبلیغات سوء اینترنت قرار نگیرند و جلوى سوء استفاده هایى که امروزه به وفور در اینترنت انجام مى شود گرفته مى شود.

همین موارد به میزان زیادى فرهنگ استفاده از اینترنت را تصحیح خواهد کرد. ضمن این که بچه هاى فقیر هم که در خانه به رایانه دسترسى ندارند، مى توانند از اینترنت استفاده کنند و رایانه هایى که در خانه ها حکم وسیله بازى یا تزئین پیدا کرده به تدریج به وسیله کسب اطلاعات تبدیل مى شود. البته مواردى که ذکر شد فضاى ایده آلى را ترسیم مى کند. این در حالى است که رسیدن به این فضاى ایده آل و به دنبال آن تصحیح فرهنگ استفاده از اینترنت مستلزم این است که مشکلات ریشه اى مدارس حل شود. به عبارتى براساس سنت کتاب محورى، معلمان علاوه بر کتاب درسى، بچه ها را به سوى انبوهى از اطلاعات نرانند و از آنها نخواهند که این اطلاعات را حفظ کنند. بلکه از اینترنت به عنوان وسیله اى براى بهبود فرایند یاددهى و یادگیرى استفاده کنند. به طورى که بچه ها پردازش اطلاعات و دسته بندى آنها و دسترسى به منابع علمى و فنى را بیاموزند. ضمن این که لازم است زیرساخت مدارس به نحوى تصحیح شود که امکان استفاده بچه ها از اینترنت فراهم شود. یکى دیگر از روش هایى که طرح اتصال مدارس به اینترنت را قرین به موفقیت مى کند و فرهنگ استفاده از اینترنت را هم بهبود مى بخشد، افزایش محتواى سایت هاى فارسى است. از فقر محتوایى سایت هاى فارسى به عنوان یکى از دلایلى که موجب شده کاربران اینترنتى به چت کردن و استفاده از منابع تصویرى صرف روى بیاورند، یاد مى شود.

مدیر یک سایت اینترنتى کودکان و نوجوانان مى گوید: «متأسفانه فرهنگ بد استفاده از اینترنت در بین مدیران سایت ها و وبلاگ ها نیز وجود دارد. در شرایطى که دائم گفته مى شود لازم است سایت ها هرچه بیشتر به سمت ارائه اطلاعات به زبان فارسى پیش بروند، شاهدیم که بسیارى از سایت ها تنها به کپى کردن از روى هم مى پردازند و بسیارى از آنها حتى زحمت این را هم به خود نمى دهند که به سایت منبع لینک بدهند. چنین فضایى مانع از این مى شود که سایت ها خودشان به تولید مطلب بپردازند و نتیجه بسیار بد این وضعیت این است که سایت هاى ایرانى دچار فقر محتوایى مى شوند. در صورتى که وضع به همین منوال باقى بماند، نه دانش آموزان ایرانى و نه کاربران عادى به منابع اطلاعاتى وسیع به زبان فارسى دسترسى پیدا نخواهند کرد و نمى توانند چندان براى انجام پژوهش هایشان روى اینترنت حساب کنند. به همین دلیل است که باید به هر نحو ممکن جلوى کار سایت ها و وبلاگ هایى که مطالب دیگران را بدون اجازه و یا بدون دادن لینک به سایت منبع مورد استفاده قرار مى دهند گرفته شود. وگرنه سایت هاى فارسى به غنى کردن محتوایشان نمى پردازند و کاربران هم از اینترنت استفاده مناسب نمى کنند و در نهایت هیچ کس سود نخواهد کرد».

به این ترتیب وجود سایت هاى غنى از اطلاعات به زبان فارسى است که به یادگیرى دانش آموزان کمک مى کند و سبب مى شود که جدیدترین اطلاعات علمى را به دست بیاورند و از اطلاعات مقالات و اطلاعات موجود در اینترنت براى انجام تحقیقات مدرسه بهره گیرند. وگرنه نمى توان امیدوار بود که دانش آموزان در وقتى که در منزل هستند از اینترنت استفاده صحیح کنند و فرهنگ استفاده از اینترنت هم آن قدر که انتظار مى رود بهبود نخواهد یافت.

امتیاز به مطلب

مواد خام مورد مصرف در خودروها

قطعات خودروبا این که جنس تنه یک اتومبیل، فولاد استفاده نشده است (فولادی که نو است و قراضه نیست. هر چند که ممکن است این فولاد مجدداً از جنس فولادی که قراضه شده، بازیافت شده و ساخته شده باشد)، اما محصولات با پایه نفت (پلاستیک و وینیل) آمده اند تا درصد بزرگ و روبه افزایشی از ترکیبات تشکیل دهنده خودروها را تشکیل دهند. مواد سبک وزن مشتق شده از نفت به سبک شدن وزن بعضی از مدل ها تا 30 درصد کمک کرده اند. طبیعی است که اگر سوخت های فسیلی به افزایش قیمت خود ادامه دهند، مصرف کنندگان هم ترجیح می دهند که از وسایل نقلیه سبک تر و با بهره وری سوختی بیشتر استفاده کنند.
امتیاز به مطلب